Pramāṇa · Search · About · API

Vacaspatya 15.10.4

Vācaspatya 15.10.4

Language
Sanskrit

15.10.4

kucau taḍidvā tārā vā kanakapālikā yā kimabalā”
ityādāvavyayakimo vāśabdasyeva vitarko'rthaḥ | vitarkaśca
prayoktuḥ sambhāvanākkaṃ jñānaṃ tadarthasya ca viśeṣyatāsambandhena prathamāntapadopasthāpyaviśeṣye prakāritāsambandhena
tattva ca viśeṣaṇasya candrāderanvayaḥ nāmārthenāmārthārthasya
bhedānvaye'virodhāt | yatna viśeṣaṇavācakamapi prathamāntaṃ
tatvābhedasambandhāvacchinnaprakāritāsaṃsargaḥ yatra tu prakṛtyarthasya
viśeṣatyatā svārthabodhakaṃ vibhaktyantaṃ, yatna kiṃpadāsattve
tādṛśavibhaktayantasvasadāyarthasya viśeṣye yādṛśasambandhenānvayastādṛśasambandhāvacchinnaprakāritaiva tādṛśārthasya
kiṃpadārthe saṃsargo'taḥ kimindurityādāvabhedena candrādiprakārikā dhanāmidaṃ kiṃ caitasyetyādāvāśrayatvāṭisambandhe na
caitrattvādiprakārikā sambhāvanā niyamataḥ pratīyate
kimindurityādau sambhāvanātrośvettaraṃ tatprayojakārūādakatvādapratītirnāntyāṃ | kṛścārthakamapi kacitkiṃpadaṃ
yathā kiṅkattaurityādau |”
kimicchaka tri0 kimicchasi kimicchamīti pṛcchati pṛṣṭho0
kimicchasi kimicchasīti praśnakārake bhojanādyārthamāhvā
nāya niyukte bhṛtyādau | “samagomodakai rakhai rharattataṃ na
ca bhūriṇā| goṣitrastena rājendra ! vividhaiśvakimicchakaiḥ”
bhā0 śā0 28 “kimicchasi kimicchasītipraśnakāra kairbhṛtyaiḥ
vividhairgovastrādibhirnimantrayadbhiḥ” nīlakaṇṭha kimicchasīti
praśnena dānārthaṃ kāryāntaṃ grāhayaṃtyatastatna pṛṣo0 | mārkaṇḍeyapurāṇeokte vatabhede pu0 tadvate ki “purohitasya vīrāyā(tannāmarājamahiṣyāḥ) vadato'rjunaṃ prati | kaḥ kimicchati duḥsādhyam kāryaṃ kriyatāmiti | kasyamasya