Vacaspatya 15.10.6
Vācaspatya 15.10.6
- Language
- Sanskrit
15.10.6
kimpanā strī bhā0prasiddhe nadībhede “kimpanā ca viśalyā ca
tathā vaitaraṇī nadī” bhā0sa06 yarukṣaśrābhavatpane | “vitastāñca mahābhāga ! kāverīñca mahānadīm | śoṇañca puruṣavyāghra ! visalyāṃ kimpa nāmaci” bhā030188a0
kimpu(mpū)ruṣa pu0 kutsitaḥ pu(pū)ruṣaḥ | devayonibhede
devagāyake amaraḥ| sa ca aśvākārajaghanaḥ narākāramukhaḥ
kinnarastu aśvākāravadanaḥ narākārajaghana iti tayorbhedaḥ
ataeva “rākṣasāśca pulastyasya vānarāḥ kinnarāstathā’
iti pulastyasya vaṃśamuktvā “pulahasya sutāḥ rājan !
śalabhāśca prakīrttitāḥ | siṃhāḥ kimpuruṣā vyāghrā yakṣāhaṃskhāstathā” bhā0 ā066a0 pulahavaṃśe kimpurupasya
kīrttanam | ataeva bhāga0 8.20,12. “nedurmṛdaṅganabhayaḥ saṅghaśogomakharvva kimpa rupakinnarājayuḥ”
tayorbhedena nirdeśaḥ | “sa yaṃ puruṣamālabhata sa
kimpuruṣo'bhavat” śata0brā0 1,2,3,6, kiṃpuruṣāvāse
2varṣabhede| kutsitapuruṣatvasāmyāt parasparabhedābhiprāyeṇa
ubhayorapya bhayaparatā tena kacit kinnaravavarṣamityucyate
kaciñca kimpuruṣavarṣam iti | tadadhiṣṭhānadeśabhedaśca varṣabhedaḥ
sa ca“kinnaravarṣamato harivarṣamiti vibhajya” “mālyavajjāladhimadhyavartti yat tattu bhadraturagaṃ (sukhena turaṅgatavyam) jagurbudhāḥ”si0śiroktaḥ bhāga05,16, “kimpu ruṣe
varṣe ityuktam | “deśaṃ kimpuruṣāvāsaṃ drumaphūlaiśca rakṣitam” bhā0sa027a0 | “drumaḥ kiṃpuruṣaiśca upārate
dhaneśvagm” bhā0 sa010a0 | “kāśmīrarājo gomarddaḥ
kadrūpādhipatistathā | drumaḥ kimpurupaścaiva parvvatīyohānāmayaḥ” harivaṃ082a0
“priyāmukhaṃ kimpuruṣasya cumbe” “yadṛcchayā” kimpuruṣāṅganānām” kumā0 | [rājina ca
Linked texts (1)
- Rasakalpadruma (Jagannātha Miśra) — Jagannātha Miśra 1600, Sanskrit