Vacaspatya 15.10.8

15.10.8

kirāta puṃstrī kiratyavantyādibhyaḥ svārthe'vasthānaṃ paryantabhūmirastyati
ṛta-aṇ upa0sa0 | 1nīcajātabhede sa ca avaskaraniḥkṣepasthānaparyantadeśāśrayaḥ yatrārthādaḥ| jātiśabde vihitaḥ
"taprakṛṣṭaṃ samārabhya rāmakṣetrāntakaṃ śive ! | kirātadeśo vijñeyo vindhyaśaile'vatiṣṭhate” iti śaktisaṃgamokte 2deśabhedepa0 bhūmni | bṛhat saṃ0kūrmma vibhāge 3aiśānyarukte 3deśabhede ca “aiśānyāṃ merukanaṣṭarāvyupakrame “khanarājyākirātacīnakaulindāḥ ityuktam
taddeśānāṃ rājā aṇ | kairāta taddeśanṛpe vahuṣu
aṇoluk | kirātāḥ| te ca kramaśo vedānadhyayanādinā
vṛṣalatvamāptā yathā'ha manuḥ “śanakaistu kriyālopādimāḥ
syuḥ vyalajātayaḥ | vṛṣalatvaṃ gatā loke brāhmaṇādarśanena
ca” | pauṇḍrakāñcauṇḍradraviḍāḥ kāmbojā yavanāḥ śakāḥ
pāradāpahravāścīnā kirātāḥdaradāḥ khasāḥ”iti | jātau
striyāṃ ṅīṣ | 4sattvabhede puṃstrī0 “kirātastyā striyāṃ
cāmaragrāhinyāṃ matsayajātyantare dvayoḥ” keśavotkeḥ
5cāmaragrāhinyāṃ strī | “nisaṃkhyāṃ pārśvagatāṃ kirātīm” raghuḥ “kirātīṃ-cāmaragrāhiṇīṃ dāsīm” malli0| tapasyadarjunaprasādārthaṃ kirātarūpeṇa gatatvāt 6śive
tasya patyāṃ tathārūpāyāṃ7durgāyāṃ strī ṅīṣ “kirātī
kṣīravasanāṃ caurasenānamaskṛtām| ājyapāṃ somapāṃ saumyāṃ
sañcai parvvatavāsinīm” harivaṃ0108a0durgāstave| tatra vyāṣe
“mṛgyāphalaiḥ keśariśāṃ kirātāḥ” “yadvāyuriṣṭamṛgaiḥkirātaiḥ, kramā0 | 8bhūminimbe pu0 rājani0 6ghoṭakarajake sārasvataḥ