Pramāṇa · Search · About · API

Vacaspatya 16.1-3.3

Vācaspatya 16.1-3.3

Language
Sanskrit

16.1-3.3

kīrtti strī0 kṛ-bhāve ktin ni0 nibhāviḥ | 1vikṣepe 2hiṃsane 3yācchādane ca
[ kathane
kīrttana na0 cu0kṛta kīrttiṃśaḥ sautra- kīrtta vā bhāve lyuṭ
kīrttanā strī cu0 kṛta kīrtteṃge bhāve yuc , kathane
karmmāṇi yuc | 2yaśasi śabdaratnā0
kīrtti strī sau0kīrtta ktin | 1prasāde medi02śabde 3dīptau
4mātṛkāviśeṣe ca śabdaratnā0| vistāra 6harṣe ma ca viśvaḥ
7khyātibhede amaraḥ | khyātibheṭaśca dhārmyaṃ katyādi praśastadharmma yaśavena nānādeśīya kayana jñānaviṣayatā | kīrtti su
jīvato mṛtasya vetyattra viśeṣonāsti | “yasya kīrttiḥ sṛtā
loke dhanyaṃ tasya sujīvitam” nītisāre “sambhāvitasya
cākīrttirbharaṇādatiricyate” gītāyāñca jīvato'pi kīrttisattvasyokteḥ| tatra dānādiprabhāvā khyātiḥ kīrttiḥ śauryyādiprabhavā khyātiryaśa iti kecityāśaḥkīrtyorbhidamāhuḥ
“kīrtti svargaphalāmāhurāsaṃsāraṃ nṛṇāṃ kila” ityanena
kīrtteḥ svargaphalatāktaḥ | jīvataḥkhyātiyaśaḥ mṛtasya
khyātiḥ kīrttiriti vibhāgastu na samyak “iha kīrttimavāpnoti pretya cānuttamaṃ sukham” iti manunā ihaloke
'pi kīrtti prāpterukteḥ | etena
“prajñāṃ yaśañca kīrttiñca brahmavarcasameva ca” manuvākyasya
“jīvatu yaśaḥ mṛtasya korttiriti” kullū 0vyākhyā cintyā
prāgdarśitānuvākayāntaravirodhāt kintu svargādiphalakadānādikarmma jaiva kīrttiḥ, śauryyādinā yaśa ityubhayorbhedasambhavena anuvākyasya tadarthaparatvamevocitam “svakāntikīrtti vrajadhauktikasrajam” naiṣa0
kīrttita tri0 kṛ0 kṛta—kīrttadvige kta