Vacaspatya 22.12.5

22.12.5

ityāha suśrutaḥ
"palakuḍavāddīnānto mānantu vyākhyāsyāmaḥ | tatra
dvādaśaśarāvgrāmāyā madhyamaḥ suvarṇamāṣakaḥ | te ṣoḍaśa
suvarṇam | atha madhyamanilāvā vā ekonaviṃśatirdraraṇam | tāmba hatītyāni karṣaḥ | tataścorddhaṃ caturguṇamabhivarddhamānaḥ palakuḍavaprasyāḍhakadroṇā ityabhijidhyante tuktā palaśataṃ tāni viṃśatirbhāraḥ śuṣkāṇāmidaṃ
mānamārdradravāṇāntu dviguṇaṃ mata”
“atha paṣṭe gate kāle vayamasvamupājjainam | vayamaprakṣo
tta taṃ sakrūnakurvvana tapasvinaḥ | atajjāṅghikākṣau ta
kṛtvā cānni' vathāvidhi | kuḍavaṃ kuḍavaṃ sarvva' (catvāraḥ)
vyabhajanta tapasvinaḥ” “pratyuktāḥ pratigṛhlātha śakrūnāṃ
kuḍavaṃ dvijaḥ” bhā0 aśva0 60,
kuḍi pu0 āgacchate dṛśate kuḍi-dāhe in nalopaśca | dehe
si0 kau0 'kuṭhikabhyormalopayeti' uṇā0 ujjvaladattena
kuṭhi gatipratighāte iti vyākhyātam kaumudīkṛtā tu kuḍidāhe iti vyākhyātam | ataḥ matabhedena uṣṣādisūle
pāṭhadvayam
kur̤iga puṃstrī0 kuḍyate kuḍa-madane vā0 ga daṭ | (jhar̤acī)
khyāte matsyabhede rājani0 “kur̤igo madhuromlyaḥ kaṣāyo
yaktidīpanaḥ | sadyaḥ snigdho vātaroge pathyaśca rocanastathā
balakārī koṣṭhavandhakārī ca bhiṣajāṃ mataḥ” rājanri0
kur̤ihuñcī strī0 kṣudrakāllāvella'ne (choṭa ucciyā) rājanri0
kuḍmala kuḍa-bālye bā0 kālac | 1mukule vikāsonmukhe kusume vi0kau0 | 2narakabhede na0 kuṭamalaśabde udāhṛta
manuvacane kur̤amalamiti vā pāṭhaḥ “da'latakomalapāṭala
kuṅkamale” māghaḥ tārakā0 itac | kur̤amalita jātamukukule tri0
kuya na0 kūṭuḍa kāsye gayat kauteradbhāvaḥ yaka ḍugāgamaśca