Pramāṇa · Search · About · API

Vacaspatya 25.4380.1

Vācaspatya 25.4380.1

Language
Sanskrit

25.4380.1

4 atrāyaṃvidhiḥ| athavā'ṣṭaguṇāṃ
phalamānīya vṛttaphalāt saṃśodhyāpi kṣetraphala syāditi
ajigusamāṣṭabhuje rāghavabhaṭṭādibhiruktaṃ śāradātilakā
divākyaiḥ saha naḍābhirodhasnasyādasa
mekhalāḥyāḥ padmanābhākāratvādvājapaṅktiḥ| antarmadhye
avaṭodagrtaṃḥ suci vṛttākārārthaṃ yahastena rucirā sundarā
vā aśvatyapatratulyaḥ śarāditi vyākhyā| vāyavīye
"mekhalāṃ madhyataḥ kuryāt paścime dakṣiṇe'pi vā| śobhanāṃ
madhyataḥ kiñcidvistāpakuśolitāṃ yaneriti” yonimiti śeṣaḥ| trailokyasāre "dīrghā sūryāṅgulā yonistyahyonā vistareṇa tu| ekāṅgulocchritā sā tu praviṣṭā'bhyantare tathā| kuṇḍadvayārddhasaṃyuktā sāgravaddhalavanmukhā
aṅgulyekakhalāyuktā madhye vājyahatistayeti” pañcarātre "arkāṅgulocchritāṃ yoniṃ vidadhyātkhāvadāyatām”
tāvadīrghām ekāṅgulocchritā ityasya vivaraṇam aṅguṣṭhamekhalāyuktetyatra aṅgu ladvayamuktaprāyaḥ śatacchidraḥ aṅgulaṃ
paridhiriti dvādaśāṅgulocchrāyaḥ kayaṃ na prāyobahvasaṃgatapakṣaḥ vyato'tradaśa ekāṅgulocchrāyapakṣo bahvasaṃmataḥ kāyaḥ| śāradāyām" “mūlādārabhya nālaṃ syādyonyā
madhye saratnūtamita” dvādaśāṅgulamekhalāpakṣe yonilakṣaṇa
māha “tryarkāṅgulapathe tu mekhalānāndvayāṅgulaiḥ
vistṛtā tithimityaṅgulairbhogairiti” mekhalānāṃ
daśāṅgulairvistṛtā tithyaṅgulairdīrghā yoniḥ syāditi
vyākhyā| prayogasāre "sthitāṃ pratīcyāmāyāme
khasyak pañcadaśāṅgulam| dvipañcāṅgulavistāraṃ ṣaṭ
caturthāṅgulāḥ kramāt| trayodaśāṅgulotsedhāṃ yoniṃ
kuṇḍasya kārayet”| kecit yonicchettasya dīrghacaturasrarūpa

Linked texts (3)