Vacaspatya 27.1.4
Vācaspatya 27.1.4
- Language
- Sanskrit
27.1.4
bhūrudyasya udayasya bhūsambandhe nāvagamāt sāvarmāṭavasāvetyarthaḥ | tathā ca nirupapadasāvanabhūmiśabdābhyāṃ
sūryyasya vāsarā eva nānyeṣāṃ sopapadatvābhāvāditi
bhāvaḥ” raṅganā0 | te kiyanta ityatastatsaṃkhyāmāha
"vamudaṣṭrādvirūpāi śakrādritithayoyuge” skha0si0
"aṣṭāśvigajalaptabhūgonagasaptapañcabhūmitā 1577617828
yuge sūryyasāvanadivasāḥ” raṅganā0| si0śiśe'nyathoktaṃ yathā
"bhūdināni śaravedabhūpagosaptapraptitiyayo'yutāhatāḥ 1577616450000 | bhabhramāstu bhagaṇairvivarjitā yasya
tasya kudināni tāni vā” śi0śi0
“eṣāmupapattiḥ prāgevoktā | ekasmin ravivarṣe yāvanto
bhabhramāḥ syustāvanta evekonā ravisāvanadivasā bhavanti
yato raviḥ prāggatyā ekaṃ paryyāya gataḥ | ato bhagavasaṃ
khyayonā bhabhramāḥ kaṅgā bhavanti | evamanyeṣāmapi grahāṇāṃ kudināni syuritya pagadam” prami0
“ravodayādyāntara' tadarkasāvanaṃ dinam | tadeva nehitīdinaṃ bhavāsarastu bhabhramaḥ” iti siddhāntaśiromaṇiḥ
“sūryodayadvayāntaramiti| akrkodayayorantaraṃ yat tadarkasāvanaṃ dinam| tadeva kṛṭinasaṃjñaṃ jñeyam| ato'pi
pūrvavanmāsavarṣādikalpanā| akrkārkapaṅkañcarūpalakṣaṇeṇa tainānyeṣāmapi grahāṇāṃ tadudayadvayāntaraṃ tatsāvanamiti” prami0
tadddivasasya kāryyaviśeṣe ādaraṃ vyatāmāha sū0si0“sūtakādiparicchedo dinamāsābdapāstathā| madhyamā
grahabhuktistu sāvanenaiva gṛhyate”
“sūtakaṃ janmamaraṇasambandhi | āādipadagrāhyaṃ cikitkhitacāndrāyaṇādi tasya paricchedo nirṇayaḥ| dinādhipamāseśvaravarṣeśvarāḥ| tathā-samuccaye| grahāṇāṃ gatirmadhyamā| tukārāt sphuṭagaternirāsaḥ tasyāḥ prati-