Vacaspatya 27.12.1
Vācaspatya 27.12.1
- Language
- Sanskrit
27.12.1
kṛpālakakupatyādayo'pyatra | kornāthaḥ | 2mahīnāthe rājani pu0
kunābhi pu0 īṣat nābhiriva dyāvarttayattvāt | 1vātamaṇḍalyām (ghūrṇīvātāsa) trikā0 | 2nidhivide hemaca0
kunāman tri0 kutsitaṃ prātarasmaraṇīya' nāmāsya | atikṛpaṇe striyāṃ vā ḍāp ṅīp | tatprāpatnaṃ bāhmā0 rañ
kaunāmi tadapatye puṃstrī0| tasyedam kāśyā0 aññitau
kaunāmika tatsambandhini tri0 ṅañi striyāṃ ṅīp
ñiṭhi ṭāp iḍañcārakhārthaḥ iti bhedaḥ
kunāśaka pu0 īṣat nāśayati sūryyanāt ṇaśa-ṇicṇvula | durālabhāyām yavāse (ālakuśī) amaraḥ
ku niṣpaṅga pu0 daśamamanoḥ putrabhede | “daśame tvatha paryyāye
dvitīyasyāntare manoḥ” ityu pakrame “manoḥ sutautsamājñāsa kuniṣpaṅgasa vīryya vān” harivaṃ0 78
kuñca vakratve anādare ca bhvā0 para0 saka0seṭ | kuñcati akuñcīt cukuñca cukuñca (śca)tuḥ | kuñcanam ā+saṅkocane ākuñcati saṃkocayati | vi prasāraṇe | vikuñcati pramārayati saṅkucitaḥ kṣipta ākuñcitaḥ “ākuñcitasavyapādam” bhaṭṭiḥ
kunta pu0 ku' bhūmisinunatti unda-bā0 na śakandhvā0 | gavedhu
kāyāṃ (gar̤agar̤e) 1dhānyabhede | 2prāśāstre ca medi0| 3kṣudrakīṭabhede (ukun) kuntalaḥ | 4caraṇḍabhāve viśvaḥ | kuntāstalakṣaṇaṃ hemā0 parikha0 lakṣaṇasaṅgrahe uktaṃ yathā
“uktā kuntotpattiranantaraṃ kuntadravyaṃ vakṣyate veṇurvela vilvaścandano vahnīna' śiṃśaṃpā khadirodevadārurvaṭastāror̤aceti kuntasya daṇḍadravyāṇi tatra saptahastaprabhāṇaḥ
śreṣṭhaḥ | ṣaḍbhirhastairmadhyamaḥ | pañcahastaśca nikṛṣṭo bhavati
lohasyākārau dvau bhavataḥ eka' puṣkalāvarttakaṃ dvitīyaṃ
cīnollikhitaṃ tantu tīkṣṇaṃ, yattu puṣkalāvarttakaṃ tallohaṃ