Vacaspatya 28
Vācaspatya 28
- Language
- Sanskrit
28.2
kunti pu0 bhūmiṃ kan-kic pṛṣo0 | 1deśabhede “kuntayo'vanta
yaścaiva tathaivāparakuntayaḥ" bhā0 bhī0 6a0 janapadauktau
teṣāṃ rājā aṇ | kaunta taddeśanṛpe pu0 bahuṣu tasya luk
kuntayaḥ tannṛpeṣu bhūni | "susthalāśca sukuṭṭāśca kulindāḥ
kuntibhiḥ saha | sālvāyanāśca rājānaḥ” bhā0sa013a0
vidarbhabaṃśaje krathasya putre 3nṛpabhede “tasyāṃ vidarbhojasayat putau nāmnā kuśakrathau" ityupakrame "krathasya kuntiḥ
putro'bhūt citsakhyātha nirvṛtiḥ” bhāga06|3
28.123
"kunteḥ
sakhyaḥ pitā śūrohyātmanaḥ pṛthābhaṭāt" tatraiva 240
16ślo0 | kārttakau0 surāṣṭreṇa sahadva0 prakṛtikasvaraḥ
kuntibhoja pu0 kuntisaṃjñako bhojaḥ bhojadeśādhipaḥ | pṛthāpitari kuntisaṃjñake bhojarāje nṛpabhede “pṛthāṃ duhitaraṃ
cakre kuntistāṃ kurunandana ! | śūraḥ pūjyāya vṛddhāya kuntibhojāya tāṃ dadau” harivaṃ035a0
kuntisutā strī 6ta0 | vasudevabhaginyāṃ kuntibhojāya pitā
śūreṇa dattakatvena dattāyāṃ prathāyām | kuntīsabde
vivṛtiḥ kunti tanayādayo'pyatra strī
kuntī strī vasudevabhaginyāṃ kuntibhojadattakasutāyāṃ pṛthā yām
yudhiṣṭhirādimātari tatkathā yathā "mahiṣyāṃ jajñire
śūrādbhojyāyāṃ puruṣā daśa” ityupakrame vasudevādutpattimuktā “pañca cāsya varāṅganāḥ | pṛthukīrttiḥ pṛthā caiva
śrutadevī śrutaśravāḥ | rājādhidevī ca tathā pañcaitā vīramātaraḥ | pṛthāṃ duhitaraṃ cakre kuntistāṃ kurunandana !
śūraḥ pūjyāya vṛddhāya kuntibhojāya tāṃ dadau | tasmāt
kuntīti vikhyātā kuntibhojātmajā pṛthā" harivaṃ035
dambhuktā “pṛthāṃ duhitaraṃ cakre kuntistāṃ pāṇḍurā vahat”
harivaṃ0 350 uktam
kuntitanaya pu0 6ta0 | kuntyāṃ dharmmādito jāteṣu śyudhiṣṭirādiṣu triṣu sutyāṃ jāte 4karṇe ca | tatkathā yathā
"yasyāṃ (kuntyām) sa dharmma vidvājā dharmmājjajñe yudhiṣṭhiraḥ | bhīmasenastathā vātādindrāccāpi dhanañjayaḥ” harivaṃ0
350 | karṇetpattiścakathā bhā0śrā0 111a0 yathā
"śūro nāma yaduśreṣṭho vasudevapitā'bhavat | tasya kanyā
pṛthā nāma rūpeṇāpratimā bhuvi | pitṛṣvastrīyāya sutāmanapatyāya bhārata ! | agrapramathaṃ pratijñāya svasyāpatyaṃ sa
sakhyavān | vyathajāyata tāṃ kanyāṃ śūro'nupaḍakāṅgive| pradadau kuntibhojāya sakhā sakhye mahātmane
niyuktā sā piturgehe brāhmaṇātithipūjane | ugraṃ parvvacaratsanta brāhmaṇaṃ saṃśitavratam | nigūḍhaniścayaṃ dharme
yaṃ taṃ durvāsasaṃ viduḥ | tamugraṃ saṃśitātmānaṃ sarvva yatnaratoṣayat | tasyai sa pradadau mantramāpaddharmmānvavekṣayā | vyabhicārādibhiryuktamabravīccaiva tāṃ muniḥ | yaṃ yaṃ deva'
tvametena mantre ṇāvāśayiṣyasi | tasya tasya prasādena
tava putro bhaviṣyati | tathoktā sā tu vipreṇa kuntī
kautūhalānvitā | kanyā satī devamarkamājuhāva yaśasvinī | sā dadarśa samāyāntaṃ bhāskaraṃ lokabhāvanam
vismitā cānavadyāṅgī dṛṣṭvā tanmahadadbhutam | tāṃ babhāṣātha devastu divaskānidamabravīt | ayamasmipravitāprāṅgi
brūhi kiṃ karavāṇi te | kuntyuvāca | kasmiṃści brāhmaṇaḥ prādādvaraṃ vidyāñca yattu chan ! | tarhijijñāsamānānaṃ kṛtavatyasmi te vibho ! | etasminnaparādhe tvāṃ
śirasāhaṃ prasādye| bopito hi sadā rakṣyāḥ svaparādhe'pi nityaśaḥ | sūryya uvāca | vedāhaṃ sarvva mevaitat yahū ṛkṣā varaṃ dadau | saṃtyajya bhayameveha
kriyatāṃ saṅgato mama | amoghaṃ darśanaṃ mahābhāṅgatakhāsti te śubhe ! | vṛthāṅgāme'pi te bhīru ! śeṣaḥ syātvāla
saṃśaya | vaiśampāyana uvāca | evamuktā bahuvidhaṃ sānvapūrdhvaṃ vivasvatā | sā tu naicchadvarorohā kanyāhamiti bhārata ! | bandhupakṣamayādbhītā lajjayā ca yaśasvinī | tāmarkaḥ punarevedamabravīdvaradattarṣabha ! | matprasādācca te rātri ! bhavitā dopa ityuta | evamuktā ca
bhagavāṃnu kuntirājasutāṃ tadā | prakāśakarttā tapanaḥ sambabhūva tathā saha | tata vīraḥ samajavata sarvvaśastabhṛtāṃvaraḥ ! asataktakavacaḥ śrīmān devagarbhaḥ śriyānvitaḥ
sahajaṃ kavacaṃ vibhrat kuṇḍalodyotitānanaḥ | ajāyata
sutaḥ karṇaḥ sarvva lokeṣu viśrutaḥ | prādācca tasya kanyātva'
śubhaḥ sa paramadyutiḥ | dattvā ca tapatāṃ śreṣṭho divyamābharaṇe tataḥ | dṛṣṭvā kumāraṃ jātaṃ sā vāṇye 'vī dīnamānasā | ekāgraṃ cintayāmāsa kiṃ kṛtvā sukṛtaṃ bhavet
gūūhamānāpacāraṃ sā bandhupakṣabhayāttadā | utsasarjakumāraṃ taṃ jale kuntī mahābalam”
yudhiṣṭhirādyutpattistatraiva 122
Linked texts (2)
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vācaspatya — Vācaspatimiśra, Sanskrit