Vacaspatya 29.1-2

29.1-2

asurabhede “pramado mathathaścaiva kapathaścāyaśīrṣakaḥ vīryyavān” hari0 2a0
“tathā niṣkramyaḥ kapathaśca dānavaḥ"hari0241a0
saeva suśarmma nṛparūpeṇa dvāpare āvirbhūtaḥ “kupathastu mahāvīryyaḥ śrīmān rājan ! mahāsuraḥ | suśarmā iti
vikhyātaḥ kṣitau jajñe mahīpatiḥ” bhā0śrā0 67a0
kupana pu0 kupa-vyu | hiraṇyākṣa sainyasthe asurabhede “śarabhaḥ
śalabhañcaiva kupanaḥ kopanaḥ krathaḥ" harivaṃ042a0
kupaya li0 gupa-yat pṛṣo0 | gopanīye | "ā vācyaṃ kupayaṃ varddhanaṃ pituḥ"ṛ01,140,2, "kupayaṃ gopanīyam"bhā0
kupāṇi li0 kutsitaḥ pāṇirasya | vakrahaste bāṅguṣṭhe
(kopā) | jaṭā0
kupiñjala puṃstrī kutsitaḥ piṅgala iva puccho'sya | pakṣibhede
striyāṃ ṅīp tataḥ śitrā0 aṇ | kaupiñjala tadapatye puṃstrī0
kupinin pu0 kupinī matsyadhānī kāṃsyasya dīrghā0 ini
matsyadhārake kaivarte trikā0
kupinī strī gupyate matsagro'tra gupa-vā0 ini kicca ḍīp
pṛṣo0| (māchera khālui) matsyādhāre pātrabhede śabdaratnā0
kupinda puṃstrī kṛpa-kindac | tantuvāye uṣādiko0
kupīlu pu0 kutsitaḥ pīluḥ kugatisa0 | (mākar̤ā tendu)
kākendukavṛkṣabhāvapra0 | yasya phalaṃ (kucilā) itikhyātam
tatparyyā yaguṇādi bhāvapra0 uktaṃ yathā
“tinda ko yastu kathito jalado dīrghapattrakaḥ | kupīluḥ
kulakaḥ kākatindukaḥ kālapīlukaḥ | kākendurvviṣatinduka tathā markaṭatindukaḥ | kupīlu śītalaṃ
tiktaṃ vātalaṃ madakṛllaghu | pādavyathāhara grāhi kaphapittavināśanam”
kuputra pu0 kutsitaḥ putraḥ kugatisa0| kutsite putre ? "tādṛśaṃ
phalamāpnoti kuputraiḥ santaraṃstamaḥ" manuḥ| va0trī0| 2kutsita
putrayukte li0 | bhāve karmmaṇi ca tato manojñā0 vuñ
kauputrikā tadbhāve strī | koḥ pṛthivyāḥ putraḥ | 3maṅgalagrahe 4 narakāsure ca | [digvindite amaraḥ
kūpūya li0kutsitaṃ pūyate pūya-visragandhe kaṇ | jātyācārākupya na0 gupa-kyap ni0 | svarṇarūpyābhyāmanyasmin tejasādau
dhātau, amaraḥ (dastā) iti khyāte 2dhātau ca
kupyaśālā strī kupyasya tatpāttrādi nirmmāṇasya śālā | (kām̐sārira dokāna) kāṃsyādipāttranirmāṇāṣṭahe hemaca0
kupriya li0 ku+prī-ka | avandhe halā0
kuplava pu0 kutsita0 | tṛṇādibhinnirmite uḍape śabdaci0
“yādṛśaṃ phalamāpnoti kuplavaiḥ santaran jalam” manuḥ
kuba stṛtau (ācchādane) idit yā curā0 ubha0pakṣe bhvā0 para0
saka0seṭ | kumbayati te kumbati acukumbat ta akumbīt
kumbayām babhūva āsa cakāra cakre kukumba | kumbā
kubala tri0 kutsitaṃ balamasya | ninditabalayukte
ku balābava vi0 kubalo'sro'sya