Pramāṇa · Search · About · API

Vacaspatya 30.64.13

Vācaspatya 30.64.13

Language
Sanskrit

30.64.13

kumudagandhyā strī kumudasyeva gandhamakartti ṣyaṅ | kumudagandhayuktāyāṃ striyāṃ tataḥ karīpagandhyāśvattvadārthitaṃ kāryya m
kumuddiṅgo strī suśrutokte cīrapiṇḍakabhede | yathā “kumuddiṅgī kuhojālakṣīryyāśca tīṇi kṣīrapiṇḍāṃśca”
kumudanātha pu0 6ta0 | candre tasya prakāśena kumudasya
prakāśāttasya tathātvam | kumudapatyādayo'pyattra
kumudabandhu pu0 6ta0 | candre tatprayāśakatayāttasya tathātvam
kumudahatkumuṭabāndhavādayo'pyattra | [nyām bharataḥ
kumudvatī strī kumudāni santyasyāṃ matup masya vaḥ | kusudikumudā strī kutsitaṃ modate muda-ka ṭāp | 1kusmikāyāṃ
(pānā) 2gambhārīvṛkṣe medi0 | 3śālaparṇīvṛkṣe 4kaṭphale rājani0 | saṃjñāyāṃ kan | kaṭphale amaraḥ | gaurā0
ṅīṣ | kumudī kaṭphale strī śabdaratnā0
kumudākara pra0 6ta0 | kumudasthāne hlādau “kumuddatīnāṃ
kumudākarairiva” māghaḥ
kumudākṣa pu0nāgabhede2viṣṇu pārṣadabhede ca kumudaśabde udā0
kumudādi pu0 pāṇinyuktaṃ caturarthyāṃ chapratyayanimitte
śabdagaṇabhede saca gaṇaḥ “kumuda śarkarā nyagrodha rūkakaṭa
saṅkaṭa kaṅkaṭa gattaṃ vīja parivāpa niryāṣa śakaṭa kaca
madhu śirīṣa amra aśvattha valvaja yavāsa kūpa vikaṅkaṭa
daśagrāma”| kumudika kumudasaṃlagnakaṭadeśādau tri0 | striyāṃ
cittvāt ṅīp | tatraivokte tadarthe ṭhakpratyayanimitte
2śabdagaṇabhede va sa gaṇaḥ | “kumuda gomaya rathakāra
daśagrāma aśvattha śālmali śirīṣa subhikṣaṇa kuṇḍala kaṭa
madhukakṣa ghāsa kunda mucikarṇa”| kaumudika tatsannivi
kṣaṣṭadeśādau tri0 striyāṃ ghitvāt ṅīṣ
kumudābhikhya na0 kumudasyevābhikhyā śobhā yasya kṣetatvāt

Linked texts (1)