Vacaspatya 34.1
Vācaspatya 34.1
- Language
- Sanskrit
34.1.1
27
kulācāra pu0 6ta0 | kulocate prakau “jīvaḥ prakatistattvañca
dikkālākāśāeva ca | kṣityapatejovāyavaśca kulamityabhidhīyate | brahmabuddhyā nirvikalpameteṣvācaraṇañca yat
kulācāraḥ sa evokto dharmakāmārthamokṣada” ityuktakrame
sarvvatra brahmadṛṣṭisādhake śśānabhede tantrokte svācāra
bhede ca tantrasāre tadācāraprakāro darśito yathā
“kālītantre “athācāraṃ pravakṣyāmi śṭaṇuṣvaikamanāmaśrute | sarvvabhūtahite yuktaḥ samayācārapālakaḥ | kaniyakammasaṃnyāgo nityīnuṣṭhānatatparaḥ | mantrārādhana
māleṇa śivabhāvena tatparaḥ | parasyāndevatāyāntu sarvvakammaṃ nivedakaḥ | anyamantrācaṃnannahyā anyamantraprapūjanam | kulastrīgauravindāñca taddadravyasyāpahāraṇam
strīṣu roṣaṃ prahāraśca varjjayenmatimān sadā | strīmayañca
jagat sarvva svayaṃbhavat tathā bhavet | peyadravyaṃ tathā
coṣyaṃ bhakṣyaṃ lehyaṃ mdahaṃ sukham | sarvvañca yuvatīrūpaṃ
bhāvayenmatimān sadā | kulāṃ yuvatīṃ vīkṣya manasā yat samāhitaḥ | yadi bhāgyavaśāddevi ! kuladṛṣṭiḥ
prajāyate | tadaiva mānasīṃ pūjāṃ tatra tāsāṃ prakalpayet”
tāsāṃ bhagādidevīnām | tāstu “bhaginīṃ bhagacintāñca
bhagākhyāṃ bhagamālinīm | bhagadattī bhagoṅgāñca bhagarūpāṃ
bhagalacāmī | bhaganāśāṃ bhagasvarnī bhagasthāṃ bhagavarṣiṇīm | saṃpūjya tābhiyogatvāccai rnāmabhairpū jayecca | namaskṛtya pumānevaṃ namaśceti tataḥ sudhīḥ | bālāṃ vā yauvamonmattāṃ dṛṅgāṃ vā sundarīṃ tathā | kutsitāṃ vā mahāduṣṭāṃ namaskāryya vibhāvayet | tāsāṃ prahāraṃ nindāñca
34.1.2
kauṭilyamapriyantathā ! sarvvathā na ca kuryyātsu cānyathāsiddhirodhataḥ | striyodevāḥ striyaḥ prāṇāstriyasyaiva
vibhūṣaṇam | strīsaṅginā sadā bhāvyamanyathā svastriyā
kapi | viparītaratā sā tu bhavitā kuladīpiraṃ | taṅgastāracitaṃ puṣpa taṅgastāracitaṃ jalam | taṅgastāracitaṃ dravyaṃ
devatābhyo nivedayet | strīdveṣo naiva karttavyo viśeṣānta
pūjanaṃ saktṛt | japasyānte mahāśaṅka' niveśyorddha' japaścaret | striyaṃ gacchan śṭṇvan paśyan viśeṣāt kulajāṃ
śubhās | bhakṣyaṃ tāmbūlamanyañca bhakṣyadravyaṃ yathāruci | bhaktāgravaśeṣabhacyāṇi bhuktvā śeṣaṃ apañcaret”
kālotantre “dikkālaniyamonāsta svitvādiniyamāsta
ca | jape na kālaniyamonāśīceṣu valiṣvapi | svecchāniyama ullaṅghya mahāmantrasya sādhane | vastrāstarasyāna
dehāgārapṛṣṇadivyāriṇaḥ | śuddhiṃ mantrākṣareṇaiva nirvikalpa' manaścaret” | kulākhye “kulācārastuktvā bhattyā pāpaviśuddhaye | yācayedamtaṃ kaulaṃ tadabhāve jalaṃ pivet | kulācāreśca yahvasaṃ kṛtvā pāle śva
bhaktitaḥ | namaskṛtya ca maṭlyīpāṭanamṭatyā narakaṃ vrajet”
anyatrāpi “na vṛthā gamayet kālaṃ dyūtakrīr̤ādinā sudhīḥ
gamayeddevatāpūjājapadhyāmasavādinā | vīrāṇāṃ japayajñastu sarvvakāle praśasyate | sarvvadeśe sarvvapīṭhe karttavyo
nātra saṃśayaḥ”| śivāgame “śaktiḥ śivaḥ śivaḥ śaktiḥ
śaktirbrahmā janārddanaḥ | śaktirindro raviḥ śaktiḥ śaktiścandro grahā bhuvam | śaktirūpaṃ jagat sarvva kona jānāti
nārakī”| vīratantre “jñānādi jñānaśaṃ śaucaṃ jñānama'
pravarojanaḥ | mānasaṃ pūjanaṃ divyaṃ mānasaṃmparyyādikam
34.1.3
sarvva eva śubhaḥ kālo nāśubhovidyate kvacit | na viśeṣo'davā rātrau na sandhyāyānnacā niśi| sarvvadā pūjabehe nobhakṣmātaḥ kṛtabhojanaḥ | mahāniśāmukhe deśe yantraṃ
mantreṇa dāyayet” | yattu “rātrāveva mahāpūjā kartavyāvīravandite ! | na dine arcacā kāryā śāṅganānāma
suvrate” ! tat punaḥ kuladevatāviṣaye | bhaktāvicā tu tatraiva
“arddharātnāt paraṃ yatna śaṅkarsaddhayameva ca | śā mahārātriruddiṣṭā saṅgamallakṣayantu vai” bhāmantre, “pṛśvīmutsumatauṃ
vīkṣya khaḍgaṃ yadi nilagbhaḥ | tadā vādī kavirvāggmīkṛtaḥ
cititalaṃ priyet” | “parvvate kusamāropya nirbhayoyatamānasaḥ | kavitāṃ labhate so'pi amratalañca gacchati”
attāpi saṅgamamiti sambandhaḥ | pṛthvaum̐ striyaṃ, nilagna
iti yonisaddinaṃ yāvat | parvvataṃ stanam | anyacca nīlatantra “padmaṃ dṛṣṭvā tathā vimbaṃ khaḍgaṃ śikharantathā
cāmaraṃ ravivimbacca tilapuṣpaṃ saroruham | liṅgamūlaṃ
vīkṣya japtvā ca śataśaḥ śuddhabhāvanaḥ | sudṛśaṃ prasādaṃ mukhaṃ
sulocanaṃ suhāstaphalam | suvegaṃ sugatiṃ gandha sugandhaṃ sustame
va ca | labhate ca yathāsaṃkhyaṃ śṛṇu pārvvati ! ṣāṭgmyaṃ”
padmaṃ mukhaṃ, bimbamadhuraṃ, khaṅgamanubhūḥ, śikharaṃ mastakaṃ, cāmaraṃ
kerśaṃ, ravivimbaṃ sindūraṃ, tilapuṣpaṃ nāsikāṃ, saroruhaṃ nābhiṃ,
liṅgūlaṃ trivalom, sādṛśyābhāt | bhāvacūr̤āmaṇī “ekākī
nirjane dege śmaśāne vijane vane | śūnyāgāre nadītīre
niḥśaṅkoviharet sadā | mahācīnamu ne devīṃ dhyātvā
tatna prapūjayet | saṅkaṅgodravyapūjeṇa pūjayedbhaktibhāvataḥ
34.1.4
sa bhavet kuladevaśca kuladru bhagavatḥ śuciḥ | brahmatorurṣyā hāpoṭhe devīṃ dhyātvā yathāvidhi | tatsudhārasadhāreṇa tarpayenmārakāntagam | mahācīnahū matnatāyedvitaḥ sādhakottamaḥ | rātlo yadi japenmantraṃ sarvvakalpadru mobhave | | tithikrameṇa saṃkhyābhilatābhiveṣṭito yadi | tadā māsena
siddhiḥ syāt saṅkalmajapamānataḥ | adṛṣṭvāñca caturgavyāṃ
dviguṇaṃ yadi daśyate | talnaiva maṅkatī siddhirdde vatānāṃ
sudurvvamā”| kulacūḍāmaṇau “śṭaṇu putva ! rahasyaṃ me samayācārasambhavam | yena hīnā na sidhyanti janmakoṭisaṅgalataḥ | mānavaḥ kulaśāstrāthāṃ kulacaryyānucāriṇām
udāracittaḥ sarvvala vaiṣṇāvācāratatparaḥ | paranindābahiṣmāḥ
syādupakārarataḥ sadā | parvate vipine vāpi nirja ne mūnyamaṇḍape | catuṣpathe kalā(stī)madhye yadi daivādvasatirbhavet | khapāṃ sthitā maṅgalaṅgā matvā makkaṃ dādyāttadakṣam
śvānaṃ vīkṣya mahāśāstauṃ manaṅgu yyaudaśacittam | śūkaraum̐
tathā vocya śambhūkoṃ vamudūtikām | kukkurāṇveṣabhūkākau
kulācāryya pu0 kulakramāgataḥ ācāryyaḥ
Linked texts (6)
- Śrīvidyārṇavatantra — Sanskrit
- Bṛhattantrasāra — Rāmānanda, Sanskrit
- Tārābhaktisudhārṇava — Narasiṃha Ṭhakkura 1643, Sanskrit
- Kulamuktīkallolinī — Ādyānanda, Sanskrit
- Kaulāvalīnirṇaya — Jñānānanda Paramahaṃsa 1500, Sanskrit
- Vācaspatya — Vācaspatimiśra, Sanskrit