Vacaspatya 4.1.12
Vācaspatya 4.1.12
- Language
- Sanskrit
4.1.12
svarūpanibandhanaṃ tadubhayaṃ tatsvarūpaṃ sadaivaṃ siddhamasiddhañca
syāt | bhinnanirūpitatve'pi tayo. nijatvāsiddhatve'navagamyājñānāt | tasmāt samayabhedopādhikaeva tadubhayasambandhaḥ | pāke idānīṃ sādhyatvam agre ca sādhanatvaṃ
jñāyata iti cet ? na, idānīmasyamapadārthayornānātvādadanugamena vyabhicārajñāt, śabdena tathā pratipādayitumaśakyatvāt gauravāñca | svala'tataḥ siddhamiṣṭasādhanamiti jñānāccikīrṣā, na ki sidhaṃ kariṣyikāryyata, kṛteḥ
pūrvaṃ kṛtitaḥ sirddhāmati jñānābhāvācca| na ca kṛtisādhyatvana pākādediṣṭasādhanatvāt sādhanatvamapi sādhyaṃ na hi
kṛtisādhyatvena pākasyaudanasādhanatetyuktam | tasmāt kṛti
kriyamāṇavikṣanaṇaṃ vyajyananarabhaviṣyattārūpaṃ kṛtisādhyatvaṃ
cikīrṣāyojakaṃ, tādṛgañca sādhanatvavirodhyeva kiñcasādhanatvasya siddhamātradharmatvāt sādhanatvajñānamicchāvirodhi | na hi kaścit siddhamicchatītyuktam | etena yacchādāviṣasādhanatājñānamupāyecchākāraṇatvena kṛptamiti nirastam kathaṃ tarhi svato'sundare yacchādāvicchā ? tatsādhyecchānāditi stahāṇa | anyetu sukhaduḥkhābhāvatatsādhanecchikāprayojaka manugatasaṅge khyālaṃ puruṣārtha padavedyaṃ
dharmmāntaramasti ananugatakāryyānugatakāraṇaniyasyatvāt tadeva duḥkhāsādhanavyāvṛttahakhatatsādhanādo cikīrṣāprayojakamiti | na ca duḥkhanivāryyādhameva tathā'stviti vācyaṃ svajñānavasthānāniyamavirodhasyāsamyapāt
sadhyaghātakabhāvahyekasamaye sāmānādhikaraṇayābhāvasya ca
śabdādisādhārakhāditi tanna tadajñāne'pi sukhatvajñānādicchotpatteḥ na hi sukhe jñāte dharmmāntarajñānaṃ vinā
Linked texts (1)
- Upamānakhaṇḍa — Pragalbha, Sanskrit