Pramāṇa · Search · About · API

Vacaspatya 4.1.16

Vācaspatya 4.1.16

Language
Sanskrit

4.1.16

anye tu kṛtigatadharmmāntaramevoddeśyatvaṃ tadviṣṭakṛtisādhyañca na śramaḥ acikīrṣitatvāt kintu kṛtimātrasādhyaḥ ataeva kaṣṭaṃ karmetyanubhavolokānām | evaṃ cikorṣāyāṃ sarvvatra kṛtisādhyatvaṃ prayojakaṃ tatra tu kṛtisādhyatve satīṣṭasādhanatvaṃ vṛttatvaṃ duḥkhaাভাবtvañceti catuṣṭayam dūcchāprayojakantu mama sukhatvaṃ duḥkhaাভাবstañce ti
dvayaṃ dṛṣṭisādhye sukhe hīcchā dṛṣṭimapi viṣayīkaroti
tatra tu layam viṣamacaṇe kṛtisādhya tve'pi balavadaniṣṭasādhanatvena cikīrṣā nāstīti kṛtau cikīrṣījanyatvaṃ viśeṣaṇamiti kaścit tannukta viṣabhakṣaṇe kṛtisādhyatvameva
na syāt jovanayonikṛtestatrāpyanuttareriti vyarthaviśeṣaṣaṇam | śyenetu dṛṣṭasādhanatāmamādviṣamakṣaṇe caityavandane ca
cikīrṣājanyakṛtisādhyatvamasti jñānaprayuktatvāt kāryyatvasya, tathāca saṅgātabādho'pi tatra kāryyatājñānāt pravartteta
tathā hyagnau'pi bhojane natu kṛtisādhyatānubhavadaśā,
anyatheṣṭasādhanatāsmaraṇe viṣamacaṇe'pi pravartteta | nanveṣṭa
sādhanatājñānaṃ vedoktānubhāvako'stviti cet na vastutastatra
kṛtisādhyatve liṅgābhāvenāpraśakyaṃna vā tadanubhavāsambhavāt
liṅgābhāvācchabdābhāvāddā prahvattiprasaṅgācca bheṭādyaṅgavādina
smāna tatra tadanubhavābhāvāt mevaṃ svaviśeṣaṇavattāpratisandhāna
janyaṃ hi kāryyatājñānaṃ pravarttakaṃ tathāddi kāvye puruṣaviśeṣaṇaṃ kāmanā tataḥ kāvyasādhanājñānena yāgapākādau