Vacaspatya 4.1.20

4.1.20

pīṣṭasādhanatāsmaraṇāttatna pravṛtcirananyagatikatvāt | na ca
janmāntare'pi paryyanuyogaḥ, janmadhārāyā anāditvāt
pratyakṣānumānamūlāyāśca nāvyavaparamparā| vastutastu śuṣkāsyahatatayā bālo duḥkhamanubhavan virodhitayā sukhaṃ smarati tataḥ
sukhakṛti kāryatvaṃ sukhaṅkṛtitayā cāntaraṅgatvāt mātuḥstanapānaṃ
miṣṭasādhanamiti jñātvā sukhāvṛttitvena bahiraṅgatvāt
sukhakāryyatvañca stanapānadvārā janmāntarānubhūtamiti kāryyatvasmaraṇe stanapānamapi viṣayaḥ tena stanapāne kāryyatvajñānādeva pravṛttiḥ iṣṭasādhanatājñānasya tadānīṃ sāmagryabhāvāt
evañcādyapravṛttau kāryyatājñānaṃ prayojakaṃ tṛptamikṣvorvvāpi
tadeva pravarttakaṃ lāghavāt”
padottaradvitīyāyā ādheyatvamarthaḥ ghaṭādipadasya ghaṭatvādyaparaṃ dhātvākhyātayorvyāpāraprayatlau yathāyogyamarthaḥ tathā ca kapālavṛntighaṭatnānukūlavyāpārajanaka
yattavāniyādyanvayadhīḥ | kapāla ghaṭantaṃ karotītyādit
kapāle ghaṭaṃ karomītyādiprayogo'pa pyataevetyapi vadanti
aparā ca upādānatāperaṇālanī 'samutthākhyaviṣayatā
sā ca viṅgakalaśakṣavakṣaeḍu śvādyupāya nayā| kapālena ghaṭaṃ
karomi vṛtiṣo ya ga' karomītyādyanuvyavasāyāt tatra
upādānatvākhyaviṣayatāyā eva tṛtīyārthatvānna tasya ca
sādhanatvāgamyavān | na ca tata janyatvaṃ vivakṣitvā tṛtīyovāpattayā ca ghaṭayāgatvāvegāṇyasya dūti vācyam sarvvatra
kṛta kāryya vya bhavārtha eśanayavya vyatvaśaktvāna vyanyathā
tayaku lāvayavena taṇḍulaṃ pacamītyapi vyavahārāpatteḥ