Vacaspatya 4.1.23
Vācaspatya 4.1.23
- Language
- Sanskrit
4.1.23
tatnaḥsiddheḥ | yadi ca phalajñānamapi pravṛttijanakaṃ tadā
upāyacikīrṣāyā eva tadvyāpāratvena cikīrṣāvyāpāra katva
rūpasādhyasyāpi tatra sutarāṃ sattvānna vi syasamānaviśeṣyakacikīrṣāvyāpāra katvaparyanta' sādhyamanupayogāditi dhyeyam | nanu cikīrṣāṃ rūpavyāpārasattvāpi kuto
na kaścit kapālamādriyata grāha tallakṣaṇa iti | hetvantareti hetvantaraṃ daṇḍakapālādyupādānalaukikapratyakṣaṃ, pratibandhakābhāvaceti bhāvaḥ | nanu tattadupādānatāvacchedakapratyakṣadupādānakapravṛttisvaina tattadupādānatāvacchedakaprakaḥraka
tattadupādānaviśeṣyakacikīrṣāsākṣātkārale gopādānapratyakṣasya
hetutvettuladbhāvāt daṇḍakapāla yupādāna pratyakṣābhāve tadupādānakapravṛttimāṃstu ghaṭādisādhyakapravṛtti' vināpi
saṃyoga disādhyapravṛttau daṇḍādyupādānapravṛttitsattvena
tadupādānapravṛttisāmagryā ghaṭadisādhyapravṛttisāmagryapekṣayā viśeṣasāmagryautpattirahāt daṇḍopādānaka
pravṛttiṃ vināpi kapālopādānakaghaṭasādhyakapravṛttyā ghaṭa
sādhyakapravṛttisattvena tadupādānakapravṛttisāmagyā ghaṭādi
sādhyakapravṛttisāmagryapekṣayā sāmānyasāmagryātvitrikṣāṅgīta
cenna sāmagryāḥ sāmānyaviśeṣabhāvābhāpasattve 'pi
daṇḍacakrarūpa svādyanyatamopādānakapravṛttyatiriktāyā ghaṭa:disa dhakapravṛtverapra katayā tādṛśa nyatamopādānakapravṛtti
sāmagrīvirahādeva tādṛśānyatamopādanapravṛttyabhāāvadaśāyāṃ
tadanutpattastaḥ margikāryyakaścidvyaktisāmagrīmahikṣāyā