Vacaspatya 4.15.9

4.15.9

kālakāla iti | sa ca vāsiṣṭharāmāyaṇe darśitaḥ "kālo'pi kalyate yeneti, śrutiśca bhavati "sa viśvakadviśvavidātmayonirbhyaḥ kālaka'lo guṇī sarvvavidyaḥ pradhānacelajñaḥ iti
"guṇī saṃsāramokṣasthitibandhahe turiti" ca kūrmapurāṇe'pi
"anādireṣa bhagavān kālo'nanto'jaraḥ paraḥ | sarvagatyāt
svatantra yāt sarvātmatvāmmāheśvaraḥ | brahmāṇo bahavo rudrā
anye nārāyaṇāyaḥ | eko'haṃ bhagavānauyaḥ kālaḥ
kaviriti smṛtaḥ | brahmannārāyaṇecānāṃ trayāṇāṃ prākṛtolayaḥ | procyate kālayogena punareva ca sambhavaḥ | paraṃ
brahma ca bhūtāni vāsudevo'pi śaṅkaraḥ | kālenaiva ca
sṛjyanta eeva camate punaḥ | tasmāt kālātmake viśva' sa
eva parameśvaraḥ" iti | viṣṇudharmottare'pi | "banādinidhanaḥ kālo yadraḥ sadūṣaṇaḥ smṛtaḥ | kalanātsarvvabhūtānāṃ ya
kālaḥ parikīrttitaḥ | karṣaṇat sarvvabhūtānāṃ sa tu saṅkarṣaṇaḥ smṛtaḥ | sarvabhūtagamitvācca sa rudraḥ parikīrttitaḥ
anādinidhanatvena sa mahān parameśvara" iti jyotiḥśāsve'pi “bhūtānāmantakakālaḥ kālo'nyaḥ kalanātmakaḥ”
iti | tasyaivaṃ sati dvayormadhye kālakālona nirṇotavyaḥ
tasya dharmānuṣṭhāneṣu hetutvameva heyatvādamupādeyatvācca
yatkintaro māsapakṣātithyādirūpaḥ so'pi jyotiḥśāstre
samyaṅniṇīṃta iti katamanayā kālanirṇayapravṛttyeti pāne
brūmaḥ ubhayamapyala nirṇayaṃtavyaṃ kālakālasya jagadīśvarasya
sarvveṣu karmārambheṣu anusandhayatvāta ataeva śiṣṭāḥ
puṇyāhavācanādāvīśvaramanusmaranti | “sarvveṣu kāleṣu samasta
deśeṣvaśeṣakāryyeṣu tatheśvarekharaḥ | sarvvaiḥ svarūpairbhagavānādimānmabhāstu māṅgalyavivṛddhaye hariḥ | yasya smṛtyā ca nāmoktyā