Vacaspatya 42.1.4
Vācaspatya 42.1.4
- Language
- Sanskrit
42.1.4
ṇam bhagantu talamala padatakaṃ, tatra jātaṃ kuṣṭhanetamiti sāmānyato nirddiṣṭatvāt | adyaciranayapi | kuṣṭhasya saṃsargajanyaprasaṅgenānyatrāpi saṃsargarīṇānāha “prasaṅgādgātrasaṃsparśādviḥśvāsāt saha
t” | pravṛttīniṣūyam | “ekaśayyāsanāccāpi vastratryaṇḍa kuṣṭhopadarśaya bhūtonmādapraṇajjvarāḥ
mahā rogāśca saṃkrāmanti narāñcaram | mriyate yadi
kuṣṭhena punarjātasya tadbhavet | ato ninditarogo'yaṃ kuṣṭha'
kaṣṭa' prakīrttitam” | etāvatā kuṣṭhināṃ kuṣṭha' sarvathā pratīkaraṇīya na tu upekṣaṇīyam”
eteṣāṃ madhye keṣāñcit mahāpātakacihnatva' keṣāñcidatipātakacihnatva' keṣāṃcidupapātakacihnatva' smṛtyādau
prasiddham | aṣṭādaśānāṃ madhye kaṣānāmeva pāparogatayā
smṛtau tayuktakṣādāhlāvādikamuktaṃ tacca suvyaktīkṛtaṃ yathā
bhaviṣyapurāṇīyamadhyamakhaṇḍasya ṣaṣṭhādhyāye “śrṛṇu kuṣṭhagaṇaṃ
vipra ! uttarottarato gurum | vivarccikā tu duścarmmā carmmārkyastṛtīyakaḥ | vicārcā gnalatākhyau ca lakṣaṇene tataḥparakam | eṣāṃ madhye tu yaḥ kuṣṭhī garhitaḥ sarvakarmasu | bhraśyavat sarvagātreṣu gaṇḍe bhāle tathā nakhi” | tathā 'sane ca
prothayettīrthe katha vā taddanalve | na piṇḍa' modataṃ kuṣthīnaca dāhakriyāñcaret | prathamāsovahrimāsīyostataḥ kuṣṭhī
kadā cana | yadi jīveccaturdvādaśaṃ yatitvācāndrāyaṇaṃ caret”
yatitvācāndrāgaṇañca pādonamrecuklaṣya' deṭam | atiyā
taktaśeṣaphalatvāttaveva' yuktaṃ yathāha viṣṇuḥ “atha narakādamutaduḥkhānāṃ tiryya kṛtvamatīyāṃnāṃ mānuṣeṣu lakṣaṇāni bhavanti kuṣṭhātipātakī, brahmahā yakṣmī, surāpaḥ
śyāvadantakaḥ, suvarṇahārī kunakhī, gurutalpagoduścamrmā,
Linked texts (2)
- Mādhavacikitsā — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit
- Nidāna (Mādhava Bhaṭṭa) — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit