Pramāṇa · Search · About · API

Vandyaghatiya 6: atha śabdādivargaḥ

Vandyaghaṭīyā 6

Language
Sanskrit

atha śabdādivargaḥ

6.1

brāhmī tu bhāratī bhāṣā gīrvāg vāṇī sarasvatī
vyāhāra uktirlapitaṃ bhāṣitaṃ vacanaṃ vacaḥ

6.2

apabhraṃśo'paśabdaḥ syāt
śāstre śabdastu vācakaḥ
tiṅ‌subantacayo vākyaṃ
kriyā vā kārakānvitā

6.3

śrutiḥ strī veda āmnāyaḥ
trayīdharmastu tadvidhiḥ
striyāmṛk sāmayajuṣī iti vedāstrayastrayī

6.4

śikṣetyādi śruteraṅgam
oṅkārapraṇavau samau
itihāsaḥ purāvṛttam
udāttādyāstrayaḥ svarāḥ

6.5

ānvīkṣikīdaṇḍanītī tarkavidyārthaśāstrayoḥ
ākhyāyikopalabdhārthā
purāṇaṃ pañcalakṣaṇam

6.6

prabandhakalpanā kathā
pravalhikā prahelikā
smṛtistu dharmasaṃhitā
samāhṛtistu saṃgrahaḥ

6.7

samasyā tu samasyārthā
kiṃvadantī janaśrutiḥ
vārtā pravṛttirvṛttānta udantaḥ syād
athāhvayaḥ

6.8

ākhyāhve abhidhānaṃ ca nāmadheyaṃ ca nāma ca
hūtīrākāraṇāvhānaṃ
saṃhūtirbahubhiḥ kṛtā

6.9

vivādo vyavahāraḥ syād
upanyāsastu vāṅmukham‌
upodghāta udāhāraḥ
śapanaṃ śapathaḥ pumān‌

6.10

praśno'nuyogaḥ pṛcchā ca
prativākyottare same
mithyābhiyogo'bhyākhyānam
atha mithyābhiśaṃsanam

6.11

abhiśāpaḥ
praṇādastu śabdaḥ syādanurāgajaḥ
yaśaḥ kīrttiḥ samajyā ca
stavaḥ stotraṃ nutiḥ stutiḥ

6.12

āmreḍitaṃ dvitriruktam
uccairghṛṣṭaṃ tu ghoṣaṇā
kākuḥ striyāṃ vikāro yaḥ śokabhītyādibhirdhvaneḥ

6.13

avavarṇākṣepanirvādaparīvādāpavādavat
upakrośo jugupsā ca kutsā nindā ca garhaṇe

6.14

pāruṣyamativādaḥ syād
bhartsanaṃ tvapakāradhīḥ
yaḥ saninda upālambhastatra syāt paribhāṣaṇam

6.15

tatra tvākṣāraṇā yaḥ syādākrośo maithunaṃ prati
syādābhāṣaṇamālāpaḥ
pralāpo'narthakaṃ vacaḥ

6.16

anulāpo muhurbhāṣā
vilāpaḥ paridevanam
vipralāpo virodhoktiḥ
sallāpo bhāṣaṇaṃ mithaḥ

6.17

supralāpaḥ suvacanam
apalāpastu nihnavaḥ
sandeśavāg vācikaṃ syād
vāgbhedāstu triṣūttare

6.18

uṣatī vāgakalyāṇī
syāt kalyā tu śubhātmikā
atyarthamadhuraṃ sāntvaṃ
saṅgataṃ hṛdayaṅgamam

6.19

niṣṭhuraṃ paruṣaṃ
grāmyamaślīlaṃ
sūnṛtaṃ priye
satye
atha saṅkulakliṣṭe parasparaparāhate

6.20

luptavarṇapadaṃ grastaṃ
nirastaṃ tvaritoditam
ambukṛtaṃ saniṣṭhevam
abaddhaṃ syādanarthakam

6.21

anakṣaramavācyaṃ syād
āhaṃtaṃ tu mṛṣārthakam
atha mliṣṭamavispaṣṭaṃ
vitathaṃ tvanṛtaṃ vacaḥ

6.22

satyaṃ tathyamṛtaṃ samyag
amūni triṣu tadvati
śabde nināda ninadadhvanidhvānaravasvanāḥ

6.23

svānanirghoṣanirhrādanādanisvānanisvanāḥ
āravārāvasaṃrāvavirāvāḥ
atha marmaraḥ

6.24

svanite vastraparṇānāṃ
bhūṣaṇānāṃ tu śiñjitam
nikkāṇo nikkaṇaḥ kvāṇaḥ kvaṇaḥ kvaṇanamityapi

6.25

vīṇāyāḥ kvaṇite prādeḥ prakvāṇaprakvaṇādayaḥ
kolāhalaḥ kalakalaḥ
tiraścāṃ vāśitaṃ rutam

6.253

strī pratiśrut pratidhvāne
gītaṃ gānamime same

Linked texts (10)