<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Encyclopaedic Compendia](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa) › [Tattvanidhi](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi) › 149

# Tattvanidhi 149

Tattvanidhi 149

- **Language:** Sanskrit

### [149.1](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.1)

athordhvapuṃḍratiryakpuṃḍrādidhāraṇevyavasthā-(dharmapravṛttau)  
naivatiryaṅ‌mṛdākuryādūrdhvapuṃḍraṃnabhasmanā || caṃdanenobhayaṃkuryādititanmanurabravīt

### [149.2](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.2)

tripuṃḍraṃsuraviprāṇāṃvartulaṃnṛpavaiśyayoḥ || ardhacaṃdraṃtuśūdrāṇāmanyeṣāmūrdhvapuṃḍrakam

### [149.3](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.3)

brāhmaṇānāṃnṛpāṇāṃcabhasmamiśraṃcacaṃdanam || netrayugmapramāṇaṃtutripuṃḍraṃdhārayedvijaḥ

### [149.1-2](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.1-2)

21 atha tripuṇḍrasyasvarūpam-(ratnāvalyām)  
madhyamānāmikāṃguṣṭhairlalāṭeyatripuṃḍrakam || tatripuṃḍraṃbhavecchastaṃmahāpātakanāśanam

### [149.1-3](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.1-3)

atha tripuṇḍradhāraṇaphalam-(smṛtisāre)  
aśucirvāpyanācāromanasāpāpamācaret || śucirevabhavennityaṃ tripuṃḍrasyacadhāraṇāt

### [149.1-4](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.1-4)

-||(nāradaḥ)-tripuṃḍraṃparamaṃpuṇyaṃbrahmaviṣṇuśivātmakam || betālarākṣasāḥpretāḥyecānyekṣudrajaṃtavaḥ

### [149.1-5](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.1-5)

tripuṃḍradhāriṇaṃdṛṣṭvāpalāyaṃtenasaṃśayaḥ ||-|| (viṣṇuḥ)-yasyapaṅaudvijobhuṅkteśivabhaktastripuṃḍradhṛk || satāṃpaṅktiṃpunātyeva sakalāṃcaturānana

### [149.1-6](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.1-6)

22 atha bhasmadhāraṇasthānāni-(smṛtisāre)  
tripuṃḍraṃdhārayennityaṃbhasmanāsajalenaca || sthāneṣupaṃcadaśasuśarīresādhakottamaḥ

### [149.2-2](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.2-2)

uttamāṃgegalailāṭecaśravaṇaidvitayetathā || galebhuja̍dva̍yecaivarhṛdinābhaucapṛṣṭhake

### [149.3-2](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.3-2)

bām̐hu̍yugmekarkekudeśemaṇibaṃdhe̍dva̍yetathā  
tripuṃḍraṃbhasmanādhāryamūlamaṃtreṇasādhakaiḥ

### [149.1-7](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.1-7)

15  
23 atha varṇāśramastrīpuṃbhedenabhasmadhāraṇeniyamāḥdhāraṇaṃbhasmanohyuktaṃmaṃtrapūrvadvijanmanām || amaṃtrapūrvamanyeṣāṃśūdrāṇāṃ  
dharmavedinām

### [149.2-3](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.2-3)

strīṇāmapitathāproktaṃdvijastrīṇāṃtumaṃtrataḥ|| yathā hiyajñakarmādaupatnīsādhyehikarmaṇi

### [149.3-3](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.3-3)

sarvamaṃtrādhikarostitathābhasmādi  
dhāraṇe

### [149.1-8](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.1-8)

24 atha muktaumukhyasādhanāniśivaliṃgamaṇissākṣānmaṃtraḥpaṃcākṣarastathā || vibhūtirauṣadhaṃpuṃsāṃ  
muktitrīvaśyakarmaṇi

### [149.1-9](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.1-9)

3  
25 atha bhasmasnānasyaśraiṣṭhyambhasmasnānaṃjalasnānādasaṃkhyeyaguṇānvitam|| tasmādvāruṇamutsṛjyasnānamāgneyamācaret

### [149.2-4](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.2-4)

bhasmasnānātparaṃsnānaṃpavitraṃnaivavidyate || evamuktvā  
ṛṣīndevānsnātodevaḥśivaḥsvayam

### [149.3-4](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.3-4)

tadāprabhṛtiviṣṇvādyāmunayaśca  
śivārthinaḥ || sarvakarmasuyatnenabhasmasnānaṃprakurvate

### [149.4](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.4)

tasmādetacchiva  
snānamāgneyaṃyastatsamācaret || anenaivaśarīreṇasaScenariorudronātrasaṃśayaḥ

### [149.5](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149.5)

ārdrasnānāddharaṃbhāsmaṃtavārdrerjaṃtuvadhobhavet || ārdratuprakṛtiṃvidyātprakṛtirbaṃdhanaṃviduḥ

## Linked texts (6)

- [Śrītattvanidhi](https://indike.org/pramana/in.art.silpa.pratima.samanya.sritattvanidhi.1.6319) — Kṛṣṇarājasārvabhauma, Sanskrit
- [Kriyāsāra](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.virasaiva.acara.kriyasara.2.1.1046) — Śrīkaṇtha, Sanskrit
- [Devībhāgavatapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.13.15) — Sanskrit
- [Aṃśumadāgama (another edition)](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.agama.siva.amsumat*alt.83.16) — Sanskrit
- [Siddhāntaśikhāmaṇi](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.virasaiva.siddhantasikhamani.13.31) — Śivayogi Śivācārya, Sanskrit
- [Bhagavatībhāgavatapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.bhagavatibhagavatapurana.106.16) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.149) · Pramāṇa
