Tattvanidhi 73
Tattvanidhi 73
- Language
- Sanskrit
Contents
73.1
(saptamyām)-vāstūpanayanodvāhapratiṣṭhādicarasthiram || kṛṣibhūṣaṇa
saṃgrāmaṃsaptamyāṃsamudīritam ||-|| (prakārāntaram) dvitīyāyāṃtṛtīyāyāṃpaṃcamyāṃkathitānyapi || tānisidhyaṃtikāryāṇisaptamyāmakhilānyapi
73.1-2
(aṣṭamyām )-saṃgrāmadhānyākhilavāstuśilpavṛttaprakopākhilalekhakāni||strīratnapaṇyākhilabhūṣaṇānikāryāṇyakāryāṇimaheśatithyām 1
(navamyām )-vigrahaṃnigrahaṃcaivaśatrucchedanabhedanam || navamyāṃbhūrtekarmāṇibahūnyapicakārayet
73.1-3
( da̍śa̍myām )–pauṣṭikaṃ maṃgalaṃyātrāpraveśaṃjalakarmaca || darśanaṃgṛhakāryāṇidaśamyāṃkārayedbudhaḥ
73.1-4
( ai̍kāda̍śyām )–vivāhakṛṣivāṇijyamupavāsādibhūṣaṇam
vāstukaṃśilpanṛttādyamekādaśyā̍vidhīyate
73.1-5
( dvāda̍śyām )–vṛddhivyayānikāryāṇidharmavṛttikarāṇica || carasthirāṇidvādaśyāmanyatraśravaṇaṃvinā
73.1-6
( trayoda̍śyām )–kṣemaṃdhruvaṃcasaubhāgyaṃmaṃgalaṃnāṭyabhūṣaṇam || aśvaśikṣātathālekhyaṃtrayodaśyāṃtukārayet
73.1-7
( ca̍turda̍śyām )–daṃtadhāvanatailaṃcamāṃsayātropanayanam || caturdaśyā̍nakartavyamanyaccaśubhakarmavā
73.1-7.p1
( pau̍rṇa̍māsyām )–yajñakriyāmaṃgalapauṣṭikānisaṃgrāmayogyākhilavāstukarma || udvāhaśilpākhilabhūṣaṇānyaṃkāryaṃpratiṣṭhākhalupaurṇamāsyām 1
( a̍māvāsyāyām )–amāyā̍ṃpitṛkarmaikaṃkartavyamitarannatu
73.1-7.p2
sārāvalyām
73.1-8
hrairyā̍bhaiyo̍laiyo̍nāṃgo̍ vai̍ra̍nau̍rī̍khaiṃra̍vai̍ra̍m || khaira̍vai̍ raṃ kauvi̍viṣṇu̍rā̍la̍sām̐kaṃ
viryaitkramāt
73.1-9
–|| prakārāntareṇa || (muhūrtagaṇapatau ) ti̍thi
bā̍ṇāṣṭrai̍ṃsa̍ṃtā̍ga̍pa̍ca̍vedā̍ṣṭraiṃbhūdharāḥ || di̍gvahri̍ca̍kairma̍nu̍kṣmaubhṛdva̍savo
ghaṭikāḥkramāt
73.1-9.p1
dānaciṃtāmaṇau–viṣṇudharmottare
73.1-10
pratipadyathapuṣpāṇāṃdvitīyāyāṃdhṛtasyaca || tṛtīyāyāṃpriyaṃgūṇāṃcaturthyāṃ
rajatasyaca
73.2
paṃcamyāṃtuphalānāṃvaiṣaṣṭhyāṃsrānasyadānataḥ || saptamyāṃ
vāsasāṃcaivatavaṣṭamyāṃvaiguḍasyaca
73.3
kulmāṣasyanavaimẏāṃtudaśamyāṃbho
janasyaca || ekādaśyāṃsuvarṇasyadvādaśyāṃvasanasyaca
73.4
trayodaśyāṃcagaṃdhānāṃsitāyāstadanaṃtaram|| dānaṃcaparamānnasyapaṃcadaśyāṃmahāphalam
73.1-11
atha śuklakṛṣṇapratipadāditithiṣujātānāṃguṇāḥ- (kālaprakāśe)
(pratipadi)-pratipatsudhanāḍhyassyājjātaḥpuṇyarataḥpumān
(dvitīyāyām)-viśokastukaviḥkāṃtaḥkāmukaḥkalahapriyaḥ|| dvitīyāyāṃtusaṃjātāgodhānyādhipatirbhavet
73.1-12
(tṛtīyāyām)-jayaśīlodhanāḍhyaścapuṇyaśīlassurūpavān || medhāvīvākparovidvānjātaḥśuddhojayātithau
73.1-13
(caturthyām)-dīnaceṣṭaḥkuśīlaścakunakhīmaṃtrataṃtravit || caturthyāṃ
catithaujātassamassāhasakarmavit
(paṃcamyāma)-saumyaḥkāmīkalābhijñaḥkṣamīcāśritavatsalaḥ|| oṣadhīśatithaujātaḥkāruṇyacaritaḥkaviḥ
73.1-14
(ṣaṣṭhyām)-ajayyassattvavānkhyātaḥkṣiprakopījanādhipaḥ || mukhapṛṣṭhorutilakaḥṣaṣṭhyāṃsaṃjāyatenaraḥ
73.1-15
(saptamyaॉm)-medhāvīsattvavāñchrīmāñchyāmalāṃgaḥkalātmakaḥ
sṛṣṭisthityaṃtadakṣassyājjātaśceṃdvatithauprabhuḥ
73.1-16
(aṣṭamyām)-hṛṣṭaḥkaṣṭaśśaṭhaścaśrīmānnīcavṛttiḥkaphātmakaḥ
kāmīkalatravāṃstyāgītvaṣṭamyāṃjāyatenaraḥ
73.1-17
(navamyāma)-nāstikavanirbhayaḥkhyātodīrghavairīcapaṃḍitaḥ || śūraḥ
kuputravānvaśyonavamyāṃjāyatenaraḥ
73.1-18
(daśamyaॉm)-dhārmikodhanavānāḍhyaḥputramitrakalatravān || nītimānsatyavānvidvāndaśamyājāyatenaraḥ
73.1-19
(ekādaśyām)-pitṛdevādibhaktiścakāryodyogījayotsukaḥ || dhanavānprabhukāryaścagoviṃdatithijonaraḥ
73.1-20
(dvādaśyām)-kāmīkalāpīvikrāṃtaḥkāṃtaḥśāṃtodhanādhipaḥ || dhīrastyāgīsukhīvīrodvādaśyāṃjāyatenaraḥ
73.1-21
(trayodam̐śyām)—saumyaḥkāmījayīvidvāṃllūm̐bdhassyāccapalātmajaḥ
dhanavānnṛttagobhoktātatrayodaśyāṃtujātavān
73.1-22
(caturdaśyām)—kopīvaśyamanāmaṃdaḥkṛtajñonāstikothanī|| paradārarataścaivacaturdaśyāṃtusaṃbhavaḥ
73.1-23
(pañcadam̐śyām)—devadvijanṛpaiḥpūjyobhogīgodhanadhānyavān || putramitrakalatrāḍhyojātaḥpaṃcadaśītithau
73.1-24
-|| prakārāṃtareṇa
atha śuklakṛṣṇapakṣapratipadāditithiṣu jātaguṇāḥ (jātakābharaṇe )
(pratipadi)—bahujanaparivāraścāruvidyovivekīkanakakaṇivibhūṣāve
ṣaśālīsuśīlaḥ || atisulalitakāṃtirbhūmipālāttavittaḥpratipadidisū
tirjāyateyasyajaṃtoḥ
73.1-25
(dvitīyāyām )—dātādayālurguṇavānsusaṃpanna̍catsutācāravicāradhanyaḥ || prasannamūrtirbahugītakīrtirjātodvitīyātithisaṃbhavassyāt
73.1-26
(tṛtīyāyām )—kāmādhikassyādanavadyavidyobalānvitorājaku
lāttavittaḥ||pravāsaśīlaścaturovilāsīmatyaistṛtīyāprabhavobhimānī
73.1-27
(caturthyām )—ṛṇapravṛttirbahusāhasassyādraṇapravīṇaḥkṛpaṇasvabhāvaḥ || dyūteratirlolamanāmanuṣyovādīyadissyājjanenecaturthī
73.1-28
(paṃca̍myam)—saṃpūrṇagātraścakalatraputramitrānvitobhūtadayānvitaśca
nareṃdramānyastunarovadānyaḥprasūtikālekilapaṃcamīsyāt
73.1-29
(ṣaṣṭhyām )—satyapratijñodhanasūnusaṃpaddhīryorujānurmanujomahaujāḥ
prakṛṣṭakīrtiścaturovariṣṭhaṣṣaṣṭhyāṃprajātovraṇakīrṇagātraḥ
73.1-30
(saptamyam)—jñānīguṇajñohi viśālanetraḥsatpātradevārcanacittavṛttiḥ
kanyāpanetāparavittahartāsyātsaptamījomanujorihaṃtā
73.1-31
(aṣṭa̍myām )—nānāsaṃpatsūnusaukhyaḥkṛpāluḥpṛthvīpālaprāptavittapratiṣṭhaḥ||kāṃtāprītiścaṃcalasvāṃtavṛttiryasyāṣṭamyāṃjāyatejanmamasyāt 1
( navamyām )-parāṅmukhobaṃdhujanasyakārye kaṭhoravākyaścasudhīvirodhī
narassadācārakṛtādarassyādyasyaprasūtaunavamītithisyāt
73.1-32
( daśaṃmyām )-dharmaikabuddhirbahuvaibhavānvyaḥpralaṃbakaṃṭhobahuśāstrapāṭhī
udāracittonitarāṃvinīto ramyaścakāmīdaśamībhavassyāt
73.1-33
( ekādaśyām )-devadvijārcāvratadānaśīlaḥsunirmalāṃtaḥkaraṇaḥ
pravīṇaḥ || puṇyaikacittogurukarmakṛtsyādekādaśījotikṛśotiroṣaḥ
73.1-34
( dvādaśyām )-jalapriyovaivyavahāraśīlonīcālayāvāsavilāsa
śīlaḥ||sadānnadātākṣitipālavitsasyāddvādaśījomanujaḥprajāvān
73.1-35
( trayodaśyām )-rūpānvitaḥsātvikatāvimuktaḥpralaṃbakaṃṭhaścaraṇaprasūtiḥ || narotiśūraścaturaḥprakāmaṃtrayodaśīnāmatithiprasūtaḥ
73.1-36
( caturdaśyām )-krūrotiśūraścaturassahāsaḥkaṃdarpalīlākulacittavṛttiḥ || syādussahotyaṃtaviruddhabhāṣīcaturdaśījaḥpuruṣassaroṣaḥ
73.1-37
( paurṇimāyāṃ )-atisulalitakāyo nyāyasaṃprāptavittobadhuyuvatisameto nityasaṃjātaharṣaḥ || prabalabalavilāsotyaṃtakāruṇyapuṇyo guṇagaṇa
paripūrṇaḥ pūrṇimājātajanmā
73.1-38
( aṃmāvāsyāyām )-śāṃtomanasvīpitṛmātṛbhaktaḥ kleśāptavittaśva
gamāgamecchuḥ|| mānyo janānāṃ hatakāṃtiharṣodarśodbhavassyātpuruṣaḥkṛśāṃgaḥ 1
vahnitvaṣṭṛha himādrijāgaṇapatiḥ sarpaḥ kumāroravirgaurīśo vasunāgadharmaharayaḥkāmaḥ kalīṃdūpitā || etesarvadinādhipāḥsyuḥ
ehisākṣādihāgnetvaṃdevānāṃhavyavāhaka || śāṃtikarmaṇipūjārthametāṃ
mūrtiṃsamāviśa
73.1-39
raktavarṇaḥ
73.1-40
265 atha śuklakṛṣṇadvitīyābhimānitvaṣṭṛdevatāyāḥdhyānamtvaṣṭarjagattrayīdhāta:punīhidayayā mahīm || pratimāyāmamuṣyāṃtvaṃsannidhatsvacaturmukha
73.1-41
raktavarṇaḥ
73.1-42
266 atha śuklakṛṣṇatṛtīyābhimānipārvatyāḥdhyānampratimāyāṃhiraṇmayyāmehiparvatakanyake || namasyāmipadābjaṃtepumartha
pratipattaye
73.1-43
pītavarṇā
73.1-44
267 atha śuklakṛṣṇacaturthyabhimānigajānanasyadhyānamvighnāṃtakālavālārkapārvatīmalasaṃbhava || gajānanārcāṃgṛhlīṣvapratimāmetyasādaram
73.1-45
raktavarṇaḥ
73.1-46
268 atha śuklakṛṣṇapaṃcamyabhimānisarpadevatāyāḥdhyānamsarpādhipamayāhūtaḥpratimāyāṃniṣīdabho || pūjayāmipadābjaṃtesarvasaṃpadvāptaye
73.1-47
śubhravarṇaḥ
73.1-48
269 atha śuklakṛṣṇaṣaṣṭhyabhimāniṣaḍānanadevatāyāḥdhyānamṣaḍānanamasyāṃtekaravāṇipadābjayoḥ || pratimāyāṃhiraṇmayyāmehivallīmanaḥpriya
73.1-49
raktavarṇaḥ
73.1-50
270 atha śuklakṛṣṇasaptamyabhimānisūryasyadhyānamsahasrabhānocaṃḍāṃśopratimāmehisādaram || trayītanonamasyāṃtebhūyobhūyaḥkaromyaham
73.1-51
raktavarṇaḥ
73.1-52
271 atha śuklakṛṣṇāṣṭamyabhimānisadyojātasyadhyānamsadyojātanamastestugaurīnāthanamastute|| prasādaṃkurumeśaṃbhopratimāmehisādaram
73.1-53
śvetavarṇaḥ
73.1-54
272 atha śuklakṛṣṇanavamyabhimānidurgāyāḥdhyānamdurgetriṇayanecaṃdrakalāṃkitaśiroruhe || ihāgatyaprasādaṃmeracayayāśusureśvari
73.1-55
śyāmavarṇā
73.1-56
273 atha śuklakṛṣṇadaśamyabhimāniśeṣadevatāyāḥdhyānambhūbhārabhugnagrīvāyaviṣṇupārdākamaulaye || namonamostunāgāyapratimāmehisādaram
73.1-57
śubhravarṇaḥ
73.1-58
274 atha śuklakṛṣṇaikādaśyabhimānidharmadevatāyāḥdhyānamśrutivedyasvarūpāyayāgādikṛtamūrtaye || bhūriśreyassādhanāyadharmāyamahate
namaḥ
73.1-59
nīlavarṇaḥ
73.1-60
275 atha śuklakṛṣṇadvādaśyabhimāniharidevatāyāḥdhyānamharejagattrayādhīśa lakṣmīvallabhamādhava || pratimāmetyasahasāprasādaṃkurumevibho
73.1-61
kanakavarṇaḥ
73.1-62
276atha śuklakṛṣṇatrayodaśyabhimānimanmathadevatāyāḥdhyānamrativallabhapuṣpāstranārāyaṇatanūdbhava || ehīmāṃ pratimāṃtūrṇaprasīdamayimanmatha
73.1-63
kāṃcanavarṇaḥ
73.1-64
277 atha śuklakṛṣṇacaturdaśyabhimānikalipuruṣasyadhyānamsarvādharmapravaktāraṃsarvapāpapravartakam || vaṃcanācaturaṃvaṃde bhūtayekalibhūpatim
73.1-65
kṛṣṇavarṇaḥ
73.1-66
278 atha pūrṇimābhimānicaṃdradevatāyāḥdhyānamsarvagīrvāṇasevyāyalakṣmīkāmukacakṣuṣe || kṣīrābdhipriyaputrāyanamaśvaṃdramasestute
73.1-67
śvetavarṇaḥ
73.1-68
279 atha amāvāsyābhimānipatṛdevatānāṃdhyānampitṛlokanivāsibhyaḥpitṛbhyostunamonamaḥ || pratimāṃprāpyasauvarṇīṃ
prasīdaṃtusadāmayi
73.1-69
kṛṣṇavarṇāḥ
73.1-70
30
atha vārasvarūpāṇi-( mayūkhedānakhaṃḍe )
280 tatrādau ravivārasvarūpampadmāsanaḥpadmakaraḥpadmagarbhasamadyutiḥ || saptāśvarathasaṃyuktodvibhujassyātsadāraviḥ
73.1-71
pāṭalavarṇaḥ
73.1-72
281 atha somam̐vārasvarūpamśvetaśvetāṃbaradharodaśāśvaḥśvetabhūṣaṇaḥ || gadāpāṇirdvibāhuścakarttavyovaradaḥśaśī
73.1-73
śvetavarṇaḥ
73.1-74
282 atha maṃgam̐lavārasvarūpamraktamālyāṃbaradharaḥśaktiśūlagadādharaḥ|| caturbhujomeṣagamovaradaḥsyāddharāsutaḥ
73.1-75
raktavarṇaḥ
73.1-76
283 atha budham̐vārasvarūpampītamālyāṃbaradharaḥkarṇikārasamadyutiḥ || khaḍgacarmagadāpāṇiḥsiṃhasthovaradobudhaḥ
73.1-77
pītavarṇaḥ
73.1-78
284 atha gurum̐śukram̐vārayoḥsvarūpedevadaityagurūśubhraupītaśvetaucaturbhujau || daṃḍinauvaradaukāryosākṣasūtrakamaṃḍalū
73.2-2
svarṇavarṇau
73.1-79
285 atha sthim̐ravārasvarūpamiṃdranīlākṛtiḥśūlīvaradogṛdhravāhanaḥ
73.1-80
bāṇabāṇāsanadharaḥkarttavyorkasutaḥsadā
73.1-81
nīlavarṇaḥ
73.1-82
7
atha ravyādisaptavāreṣukarttavyāni-( nāradīye )
tatrādau ( khau ) -nṛpābhiṣekamāṃgalyasevā yānādikarmayat || auṣadhāhavadhānyādinilayaṃbhānuvāsare
73.1-83
( some ) -śaṃkhamuktāṃburajatavṛkṣekṣustrīniṣevaṇam || puṣpagītakratukṣīrakṛṣikarmeṃduvāsare
73.1-84
( maṃgale ) - viṣāgnivaṃdhanasteyasaṃdhivigrahamāhavam || dhvātvākarapravālāstrakarma bhūmijavāsare
73.1-85
( bum̐dhe ) - vṛttaśilpakalāgītalipipustakavigraham || vivādadhātusaṃgrāmakarmasaumyasyavāsare
73.1-86
( gurau )-yajñapauṣṭikamāṃgalyasvarṇavastrādibhūṣaṇam || vṛkṣagulmalatā
yānakarmadevejyavāsare
73.1-87
( śukre )-nṛtyagītādivāditrasvarṇastrīvastrabhūṣaṇam || paṇyotsavādigodhanyakarma bhārgavavāsare
73.1-88
( śanau )-trapusīsāyasāśmaviṣapāpāsavānṛtam|| sthirakarmākhilaṃvāstusaṃgrahaḥ saurivāsare
73.1-89
7
atha ravyādisaptavāreṣuviṣanāḍīpraveśakālāḥ-(muhūrtagaṇapatau)
sūryeviṃśaṃtiriṃdaudvaibhaumedvādaiśacaṃdraje || darśaṃjīvetusam̐ptaivabhṛgujepaṃcaiṃsūryaje
73.1-90
paṃcaviṃśaitighaṭyūrdhvaviṣanāḍyaḥprakīrtitāḥ ||-||(graṃthāṃtare)
ekaiviṃśāguraucaivadvāviṃśābudhabhaumayoḥ|| paṃcaivaviṃśāśukrabhānvormaṃdedvādothvāṃṣṭaināḍikāḥ
73.1-91
7
atha ravyādisaptavāreṣukartavyadānāni-( brahmāṃḍapurāṇe )
grahāntsvarṇamayānkṛtvāyoviprebhyaḥprayacchati || tadratnaṃcaivattaddhānyaṃtadarṇaṃvastramevaca
73.7
taddineṣayathāśaktyāsarvātkāmānavāpnuyāt
Linked texts (14)
- Śrītattvanidhi — Kṛṣṇarājasārvabhauma, Sanskrit
- Nāradasaṃhitā — Nārada, Sanskrit
- Tattvanidhi — Kṛṣṇadevarāya, Sanskrit
- Jātakābharaṇa (Ḍhuṇḍhirāja) — Ḍhuṇḍhirāja 1500, Sanskrit
- Jātakābharaṇa (Rāmacandra) — Rāmacandra 1722, Sanskrit
- Jyotirnibandha — Śivarāja, Sanskrit
- Danasagara-ballalasenadeva (ed. Bhabatosh Bhattacharya) — Sanskrit
- Dānasāgara — Ballālasena, Sanskrit
- Jyotiṣatattvaprakāśa — Lakṣmīkānta Kanyāla Jyotiṣācārya, Sanskrit
- Saṅgrahaśiromaṇi — Sarayūprasāda, Sanskrit
- Caturvargacintāmaṇi — Hemādri, Sanskrit
- Ṣoḍaśamahādānavidhi (Hemādri) — Hemādri, Sanskrit
- Dānakhaṇḍa — Hemādri, Sanskrit
- Kṛtyamahārṇava — Vācaspatimiśra, Sanskrit