<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Encyclopaedic Compendia](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa) › [Tattvanidhi](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi) › 75

# Tattvanidhi 75

Tattvanidhi 75

- **Language:** Sanskrit

### [75.1](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1)

atha ravyādisaptavāreṣujātānāṃguṇāḥ-( jātakābharaṇe anyatraca )  
tatrādau ( ravau )-śūrolpakeśovijayīraṇāgreśyāmāruṇaḥpittacayaḥ  
prakopaḥ || dātāmahotsāhayutomahaujādinedineśasyabhavenmanuṣyaḥ

### [75.1-2](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-2)

( some )-prātaḥprajātaḥpriyavāgvibhijñaḥśaśvannareṃdrāśrayavṛttimāṃśca  
sukhecaduḥkhepisamasvabhāvovārenaraḥśītakarasyajātaḥ

### [75.1-3](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-3)

( maṃgale )-vakroktiratyaṃtaraṇapriyassyānnareṃdramaṃtrīcaghanopajīvī  
sattvānvitastīvratarasvabhāvodinodbhavothāvaninaṃdanasya

### [75.1-4](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-4)

( bum̐dhe )-surūpaśālīmṛduvāgvilāsaḥśrīmānkalākauśalatāsametaḥ  
vaṇikriyāyāṃhibhavedabhijñaḥprājñoguṇajñojhadinodbhavoyaḥ

### [75.1-5](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-5)

( gurau )-vidvāndhanīsarvaguṇopapannomanoramaḥkṣamāpatilabdhakāmaḥ  
ācāryavaryaścajanapriyassyādvāreguroryasyanarasyajanma

### [75.1-6](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-6)

( śukre )-sunīlasaṃcaṃcalakèśapāśaḥprasannaveṣomatimānviśeṣāt  
śuklāṃbaraḥprītidharonarassyātsumārmagobhārgavavārajātaḥ

### [75.1-7](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-7)

( śanau )-akālasaṃprāptajarāpravṛttirbalenojjhitodurbaladehayaṣṭiḥ || tamoguṇaḥkrauryacayābhibhūtaḥśanerdinejātajanirmanuṣyaḥ

### [75.1-8](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-8)

7  
prakārāṃtaram-( kālaprakāśikāyām )  
( ravau )-piṃgadṛkpītakeśaścaśilpavicchīlavānprabhuḥ|| pittavātātmakomānīravivārodbhavonaraḥ

### [75.1-9](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-9)

( some )-mṛdukāṃtavapussaumyaḥkalālpodhanadhānyavān || śleṣmalaḥ  
paradārecchuścaṃdravārodbhavonaraḥ

### [75.1-10](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-10)

( maṃgale )-dhīraḥkhalodvibhāṣīcavīrassāhasakāryakṛt || kharvaḥ  
kopīcasenāḍhyaḥkujavārodbhavonaraḥ

### [75.1-11](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-11)

( bum̐dhe )-gītavādyaviśeṣajñodevabrāhmaṇapūjakaḥ || sadātudharmaniratobudhavārodbhavonaraḥ

### [75.1-12](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-12)

( gurau ) -jñānavāndhanavānkhyātośīlavānnṛpavallabhaḥ || tyāgībhogībhaviṣyajjñoguruvārodbhavonaraḥ

### [75.1-13](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-13)

( śukre ) -svabhāvaśleṣmaṇaḥkāṃtaḥkaviśvanayavidguruḥ || gaṃdhamālyopabhogīcaśukravārodbhavonaraḥ

### [75.1-14](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-14)

( śanau ) -piṃgadṛkpīnakarṇaścadhanavānkṣudramārgagaḥ || kunakhīmaṃdakṛtyaścaśanivārodbhavonaraḥ

### [75.1-15](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-15)

7  
atha vārābhimānidevatā-nāmāni svarūpāni ca-( śaivāgame )  
rudrodurgāṣaṇmukhaścaviṣṇurbrahmāsvarāḍyamaḥ || divākarādicārāṇāmadhi  
devāḥprakīrtitāḥ

### [75.1-16](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-16)

286 tatrādau ravivārabhimāniśivasyasvarūpamvṛṣārūḍhaṃśūlapāṇiṃpramadāpārisevitam || śirasāpraṇamāmyadyaravivārādhipaṃśivam

### [75.1-17](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-17)

śubhravarṇaḥ

### [75.1-18](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-18)

287 atha somavārabhimānidurgāyāḥsvarūpamdurgāṃvipattidhutayebhujāṣṭakavibhūṣitām || dhyāyāmidaityahaṃtrīṃtāṃ  
raktāsvādanatatparām

### [75.1-19](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-19)

meghavarṇā

### [75.1-20](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-20)

288 atha maṃgalavārabhimāniṣaṇmukhasyasvarūpamśaktyujjvalaikabāhuṃśaśadharamakuṭaṃmayūramārūḍham || aṃgārakādhināthaṃ  
ṣaṇmukhamīḍemareṃdrasenānyam

### [75.1-21](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-21)

raktavarṇaḥ

### [75.1-22](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-22)

289 atha budhavārabhimāniviṣṇudevatāyāḥsvarūpambhāsvatkirīṭaṃdaracakraśārṅgagadābhirāmaissahitaṃcaturbhiḥ || karairanaṃtāsa  
nasanniviṣṭaṃdhyāyedrameśaṃbudhavāranātham

### [75.1-23](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-23)

nīlavarṇaḥ

### [75.1-24](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-24)

290 atha guruvārabhimānicaturmukhasyasvarūpamcaturmukhaścaturbāhuḥkamaṃḍalvakṣasūtradhṛt || varābhayakaraḥśuddhoguruvārādhipomataḥ

### [75.1-25](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-25)

padmavarṇaḥ

### [75.1-26](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-26)

291 atha śukravārābhimānīṃdrasyasvarūpamiṃdraṃgajavarākhḍhaṃvajrāṃkuśavarābhayān || karaiścaturbhirdadhataṃ śukrādhīśvara  
māśraye

### [75.1-27](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-27)

pītavarṇaḥ

### [75.1-28](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-28)

292 atha sthiravārābhimāniyamasyasvarūpampāśadaṃḍojjvalabhujadvayaṃmahiṣāvāhanam || yamaṃnīlatanuṃbhīmaṃśanivārābhi  
dhaṃbhaje

### [75.1-29](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-29)

nīlavarṇaḥ

### [75.1-30](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.1-30)

7  
atha nakṣatrābhimānidevatānāṃsvarūpāṇi-( śaivāgame )  
tatranakṣatrāṇāṃtārāsaṃkhyāsvarūpapūjādayaḥ-( nakṣatracūḍāmaṇau )  
tatranakṣatrādhipānāṃnāmāni-( jyotiṣaratnākare nāradīye )  
nakṣatreśāḥ kramādasrayamahahnipitāvahāḥ|| caṃdreśāditijīvāhipitaraścā  
ryāmābhagaḥ

### [75.2](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.2)

savitṛtvaṣṭramaruteṃdrāgnīmitravāsavau || yātudhānoṃbuviśveca  
viṣṇuśvavasutoyapau

### [75.27](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75.27)

ajaikapādahirbudhnyapūṣaṇaścetikīrtitāḥ

## Linked texts (6)

- [Śrītattvanidhi](https://indike.org/pramana/in.art.silpa.pratima.samanya.sritattvanidhi.3669) — Kṛṣṇarājasārvabhauma, Sanskrit
- [Śāntikamalākara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.santi.nibandha.mahanibandha.santikamalakara.11.67_210) — Kamalākarabhaṭṭa 1587, Sanskrit
- [Nāradapurāṇa (typeset by P. Freund — with the Uttarabhāga's adhyāyas 44–82 that the other e-text lacks)](https://indike.org/pramana/in.purana.narada*freund.1.2.56.169) — Sanskrit
- [Nāradasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.art.sangita.prachina.naradasamhita.590) — Nārada, Sanskrit
- [Jātakābharaṇa (Ḍhuṇḍhirāja)](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.nibandha.jatakabharana-works.jatakabharana-dhundhiraja.6.1) — Ḍhuṇḍhirāja 1500, Sanskrit
- [Jātakābharaṇa (Rāmacandra)](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.nibandha.jatakabharana-works.jatakabharana-ramacandra.6.1) — Rāmacandra 1722, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.75) · Pramāṇa
