<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Arts, Poetics, Architecture & Lexicography](https://indike.org/pramana/in.art) › [Encyclopaedic Compendia](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa) › [Tattvanidhi](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi) › 85

# Tattvanidhi 85

Tattvanidhi 85

- **Language:** Sanskrit

### [85.1](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1)

atha meṣādidrekkāṇasvarūpam-( bṛhajjātake )  
436 tatrādau meṣaprathamadvitīyatṛtīyadrekkāṇānāṃsvarūpāṇi(ādyaḥ)-kaṭyāṃsitavastraveṣṭitaḥ kṛṣṇaḥ śaktaivābhirakṣaṇe||raudraḥpara  
śuṃsamudyataṃdhatteraktavilocanaḥpumān

### [85.1-2](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-2)

puruṣaḥ | kṛṣṇavarṇaḥ

### [85.1-3](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-3)

( dvitīyaḥ)-raktāṃbarābhūṣaṇasaktacittākuṃbhodarāvājimukhī tṛṣārtā  
caraikapādenacameṣamadhyadrekkāṇarūpaṃyavanopadiṣṭam

### [85.2](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.2)

strī | raktavarṇā

### [85.1-4](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-4)

( tṛtīyaḥ)-krūraḥkalājñaḥkapilaḥkriyārthībhagnavratodyatadaṃḍahastaḥ  
raktānivastrāṇibibharticaṃḍomeṣe tṛtīyaḥ kathitastribhāgaḥ

### [85.3](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.3)

pumān  
kapilavarṇaḥ

### [85.1-5](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-5)

1  
437 atha vṛṣaprathamadvitīyatṛtīyadrekkāṇānāṃsvarūpāṇi( ādyaḥ )-kutsitalūnakacāghaṭadehādagdhapaṭātṛṣitāśanacittā  
ābharaṇānyabhivāṃchatigaurīrūpamidaṃprathamaṃvṛṣabhasya

### [85.1-6](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-6)

strī|gauravavarṇā 1  
( dvitīyaḥ )-kṣetradhānyagṛhadhenukalājñolāṃgalesaśakaṭekaśalaśca  
skaṃdhamudvahatigopatitulyaṃkṣutparo'javadanomalavāsāḥ

### [85.2-2](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.2-2)

puruṣaḥ  
śvetavarṇaḥ

### [85.1-7](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-7)

( tṛtīyaḥ )-dvipasamakāyaḥpāṃḍaradaṃṣṭraśśarabhasamāṃghriḥpiṃgalamūrtiḥ  
avimṛgalomāvyākulacittovṛṣabhavarasyaprāṃtagatoyaḥ

### [85.3-2](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.3-2)

puruṣaḥ  
kanakavarṇaḥ

### [85.1-8](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-8)

2  
438 atha mithunaprathamadvitīyatṛtīyadrekkāṇānāṃsvarūpāṇi( ādyaḥ)—sūcyāśrayaṃsamabhivāṃchatikarmanārīrūpānvitābharaṇakāryakṛtādarāca || hīnātmajākratumatīmṛdudīrghabāhurādyaṃtṛtīyabhavanasyavadaṃtitajjñāḥ

### [85.1-9](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-9)

strī | haridvarṇā

### [85.1-10](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-10)

(dvitīyaḥ )—udyānasaṃsthaḥkavacīdhanuṣmāñcharāstradhārīgaruḍonnasaśca  
krīḍātmajālaṃkaraṇāttacittaṃkarotimadhyemithunasyacāyam

### [85.2-3](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.2-3)

puruṣaḥ  
haridvarṇaḥ

### [85.1-11](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-11)

( tṛtīyaḥ )—bhūṣitovaruṇavadvahuratnairbaddhatūnakavacassadhanuṣkaḥ|| nṛttavādanakalāsucavidvānkāvyakṛnmithunarāśyavasāne

### [85.3-3](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.3-3)

puruṣaḥ  
haridvarṇaḥ

### [85.1-12](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-12)

439 atha karkaṭakaprathamadvitīyatṛtīyadekkāṇānāṃsvarūpāṇi( ādyaḥ )—patramūlaphalabhugdvipakāyaḥkānanemalayajeśarabhāṃghriḥ  
kroḍatulyavadanohayakarṇaḥkarkaṭeprathamarūpamuśaṃti

### [85.1-13](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-13)

puruṣaḥ|pāṭalavarṇaḥ 1  
( dvitīyaḥ )—padmārcitāmūrdhanibhābhiyuktāstrīkarkaśāraṇyatalevirauti || śākhāṃpalāśasyasamāśritācamadhyasthitākarkaṭakāruyarāśeḥ

### [85.2-4](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.2-4)

strī | pāṭalavarṇā

### [85.1-14](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-14)

( tṛtīyaḥ)—bhāryābharaṇārthamarṇavaṃnosthogacchatisarpaveṣṭitaḥ || haimaiścayutovibhūṣaṇaiścipiṭāsyotyagataścakarkaṭe

### [85.3-4](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.3-4)

puruṣaḥ | pāṭalavarṇaḥ

### [85.1-15](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-15)

4  
440 atha siṃhaprathamadvitīyatṛtīyadrekkāṇānāṃsvarūpāṇi( ādyaḥ )—śālmaleruparigṛdhrajaṃbukauśvānaraścamalināṃbarāvṛtaḥ  
rautimātṛpitṛviprayogatassiharūpamidamādyamucyate

### [85.1-16](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-16)

puruṣaḥ  
dhūmrapāṃḍuvarṇaḥ

### [85.1-17](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-17)

( dvitīyaḥ )—hayākṛtiḥpāṃḍaramālyaśekharobibhartikṛṣṇājinakaṃbalannaraḥ || durāsadassiṃhaivāttakārmukonatāgranāsomṛgarājamadhyaḥ

### [85.2-5](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.2-5)

puruṣaḥ | dhūmrapāṃḍuvarṇaḥ

### [85.1-18](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-18)

( tṛtīyaḥ )-ajānanovānaratulyaceṣṭobibhartidaṃḍaṃphalamāmiṣaṃca  
kūrcīmanuṣyaḥkuṭilaiścakeśairmṛgeśvarasyāṃtyagatatribhāgaḥ

### [85.3-5](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.3-5)

puruṣaḥ  
dhūmrapāṃḍuvarṇaḥ

### [85.1-19](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-19)

5  
441 atha kanyāprathamadvitīyatṛtīyadrekkāṇānāṃsvarūpāṇi( ādyaḥ )-puṣpaprakīrṇenaghaṭenakanyāmālāsudīrghāṃbarasaṃvṛtāṃgī  
vastrārthasaṃyogamabhīpsamānāguroḥ kulagacchatikanyakāyā

### [85.1-20](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-20)

strī  
citravarṇā

### [85.1-21](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-21)

( dvitīyaḥ )-puruṣaḥpragṛhītalekhanīśyāmovastraśirāvyayāyakṛt  
vipulaṃcabibhartikārmukaṃ romavyāptatanuścamadhyamaḥ

### [85.1-22](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.1-22)

puruṣaḥ|śyāmavarṇaḥ2  
( tṛtīyaḥ )-gaurīsudhautāgradukūlayuktāsamucchritākuṃbhagatāgrahastā  
devālayaṃstrīprayatāpravṛttāvadaṃtikanyāṃtyagatatribhāgam

### [85.6](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85.6)

kanakavarṇaḥ3

## Linked texts (6)

- [Śrītattvanidhi](https://indike.org/pramana/in.art.silpa.pratima.samanya.sritattvanidhi.1.4781) — Kṛṣṇarājasārvabhauma, Sanskrit
- [Bṛhajjātaka (another edition)](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.yavana.brhajjataka*alt.27.0.p9) — Sanskrit
- [Bhaṭṭotpalīya](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.varahamihira.bhattotpaliya.32.1) — Utpala, Sanskrit
- [Mihirajātaka](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.varahamihira.mihirajataka.30.1) — Mihira, Sanskrit
- [Varāhamihirahorā](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.yavana.varahamihirahora.24.1) — Varāhamihira, Sanskrit
- [Praśnakṛṣṇīya (Kṛṣṇa Gaṇaka)](https://indike.org/pramana/in.astro.prasna.daksina.prasnakrsniya.8.p53) — Kṛṣṇa Gaṇaka, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.tattvanidhi.85) · Pramāṇa
