Shabdakalpadruma 261
Śabdakalpadruma 261
- Language
- Sanskrit
Contents
- 261.18 — 2 parts
261.18
śyāmā, strī, (śyāmo varṇo'styasyā iti | ac
ṭāp |) śārivauṣadhī | aprasūtāṅganā
priyaṅguḥ | vāgujiḥ | yasunā | rātriḥ | kṛṣṇatrivṛttikā | golikā| iti medinī || gugguluḥ | somalatā | guñjā | lakṣā | ambikā
iti viśvaḥ || gur̤acī | kastūrī | vaṭapatrī
bandā | molapunarnavā | pippalo | haridrā
nīladugdhī | tulasī | padmabījam | gauḥ
chā | kāyā | bandhyāśārivā | śiṃśapā | iti
rājanirghaṇṭaḥ || (nārīviśeṣaḥ | yathā, bhaṭṭiḥ
5
261.18.p1
“yoṣitkadārikā tasya dayitā haṃsanādinī
dūrvākāṇḍamiva śyāmā mayodharabhiruñchatī ||”
tallakṣaṇaṃ yathā, taṭṭīkāyām
“śīte sukhoṣṇasarvāṅgī grīṣma ca sukhaśītalā
taptakāñcanavabhā sā strī śyāmeti kathyate ||”)
pakṣiviśeṣaḥ | śyāmā iti bhāṣā | tatparyyāyaḥ
varākī 2 śakunī 3 kumārī 4 durgā 5 devī6
caṭakā 7 kṛṣṇā 8 potakī 9 pāṇḍikā 10
dhāmā 11 kālikā 12 kṣitisiddhinī 13
iti rājanirghaṇṭaḥ || || śyāmāyā utpattiryathā,
“tataḥ sā kālikā devī yoganidrā jaganmayī
pūrvvatastapasīrūpā janmātha menakāṃ yayau
samagrasyāsurūṣeṇa menakājaṭharaṃ privā
sabhūva ca samutpannā sā lakṣmīriva sāgarāt
vasantasamaye devo navamyāṃ śvetayojasaḥ
ārdrarātrau samutpannā garjane praprimaṇḍalāt
tatastasyāntu jātāyāṃ pracaṇḍāścābhavan diśaḥ
sānukūlī baho vāyurgambhīro garjittaḥ śubhaḥ
babhūva puṣpādṛṣṭiśca toyadṛṣṭiḥ parā tathā
jajvaluścāgnayaḥ śāntā jagattu ghanaṃ ghanam
tasyāntu jāyamānāyāṃ sarvvaṃ svāsthāmapadyata
tāntu dṛṣṭvā yathājātāṃ nolotpasadalāmugām
śyāmāṃ sā menakā devī mudamāpānivṛrttitā
devāśca harṣamatulaṃ prāpustatra sudurmuhuḥ
tuṣṭuvustāmamvarīce gandharvvāpsarasīgaṇāḥ
tāntu nīlotpaladalaśyāmāṃ himavataḥ sutām
kālīti nāmnā himavānājuhāva kṛte dine
bālyāttu khasakhānāṃ madhyā tāṃ pārvvatīti
ca
kālīti ca tathā nāmnā kīrttitā giribandibhī”
261.18.p2
iti kālikāpurāṇe 40 adhyāyaḥ