Shabdakalpadruma 293
Śabdakalpadruma 293
- Language
- Sanskrit
293.14
api ca | sārṣapatailam 1 tailābhyaṅgaḥ 2 uṣṭra
phenam 3 śaiśirajalam 4 vāpyajalam 5 kaupajalam 6 nairjharajalam 7 nādeyajalam 8
sāmānyauṣṇodakam 6 viśeṣataḥ pādaśeṣoṣṇodakam 10 peṣitavacāsukhakasaṃyuknajalasnānam 11
aguru 12 kuṅkumam 13 patrakam 14 kaṅkolam 15 śaṭī 16 dagdhabhūmijātaśālidhānyam 17 atiraupyadhānyam 18 yavaḥ 16
śyāmākadhānyam 20 kodravadhānyam 21 kaṅgudhānyam 22 chilliśyāmākadhānyam 23 coṇaka
dhānyam 24 muṅgaḥ 25 makuṣṭham 26 rājamāṣaḥ27
masūdaḥ 28 caṇakaḥ 26 kulatthaḥ 30 tuvarī 31
nānāśimbā 32 jalasaṃyogisāmānyaśuṣkanārīcapatraśākam 33 chinnamocośākam 34
śālañcīśākam 35 grīṣmasundaraśākam 36
pūnarnavāśākam 37 kalāyaśākam 38 brahmīśākam 36 cāṅgerīśākam 40 ekrāśākam 41
pālaṅkīśākam 42 caṇakapatraśākam 43
kausumbhaśākam 44 oṣaṇīśākam 45 mahārāṣṭrīśākam 46 kadalīmocakam 47 kṣudravārttākuphalam 48 aṅgārapakkavārttākuḥ 46
pāṇḍuraṅgaphalam 50 kāravellaphalam 51 karkoṭakaphalam 52 paṭolanār̤ī 53 kūṣmāṇḍanār̤ikā 54 vetrāgram 55 śūraṇaḥ 56 kecukamūlam 57 ghṛtatailābhyāṃ siddhaṃ mūlam 58
mūlakapuṣpam 56 khaṇḍakarṇaḥ 60 mūlakaphalam 61
vārāhīkandamūlam 62 āmlapeṣī 63 amladasa
dār̤imam 64 mātuluṅgattvak 65 limpākam 66
jambīram 67 karkandhuḥ 68 śuṣkamalaktakolaphalam 66 añjīram 70 lavanālam 71
lavalīphalam 72 jāmbavam 73 pakvāllikāphalam 74 pakvāṃtandukam 75 amlavetasam 76
mahārdram 77 karañjam 78 kośāsraphalam 76
tālāsthimajjā 80 vālavilvam 81 vilvapeṣikā 82 dhānī 83 vibhītakam 84 vibhītamajjā 85 dhātrīmajjā 86 nandyāvarttamatsyaḥ 87
kavayīmatsyaḥ 88 elagramatsyaḥ 86 daṇḍikamatsyaḥ 60 trikaṇṭamatsyaḥ 61 śaulīmatyaḥ 62
matsyāṇḍam 63 kūrmyāṇḍam 64 khagāṇḍam 65
eṇamāṃsam 66 khaṅgaśṛgamāṃsam 67 kummepādaḥ 68
kapiñjalamāṃsam 66 varṇikāpakṣimāṃsam 100
prasannāmadyam 101 ariṣṭamadyam 102 arddhaśleṣmāta
madhu 103 purāṇamadhu 104 nūtanamadhu 105
meṣokṣīram 106 uṣṭrīkṣīram 107 śṛtoṣṇadugdham 108 chāgadadhi 106 hāstinadadhi 110
dadhimastuḥ 111 dadhisaraḥ 112 mathitatakram113
āvikaghṛtam 114 auṣṭrakaghṛtam 115 pakvekṣurasaḥ 116 hiṅgu 117 jīrakam 118
vāllikā 119 śuṣkadhanyākam 120 kāsundīvaṭikā 121 haridrā 122 yamānī 123
śuṣkapippalī 124 ārdrapippalī 125 śuṇṭhī
126 ārdrakam 127 sarṣapaḥ 128 siddhārthaḥ126
palāṇḍuḥ 130 gur̤atvak 131 patram 132 yavakṣāraḥ 133 sarjjikākṣāraḥ 134 ṭaṅgaṇakṣāraḥ 135 maṇḍaḥ 136 bhṛṣṭataṇḍulaḥ 137
lājāḥ 138 lājamaṇḍaḥ 136 apakkayavaśaktuḥ 140 vālamaṇḍaḥ sa tu bhṛṣṭayavamaṇḍaḥ 141
mudgayūṣaḥ 142 rāgayūṣaḥ sa ca dār̤imadrākṣāyuktamudgayūṣaḥ 143 masūdayūṣaḥ 144 kulatthayūṣaḥ 145 khar̤ayūṣaḥ 146 kāmbalakayūṣaḥ sa tu
lavaṇaghṛtāditilamāṣamiśritapakkadadhi 147
palālaveṣṭita-karddama-lepitāṅgāra-dagdhalavaṇaveśavārapuraskṛtasārdrakakaṭutailasammelitamatsyaḥ 148
pradigdham 146 śālipiṣṭakam 150 tāmbūlam 151 cūrṇam 152 khadiraḥ 153 elā 154
jātīphalam 155 karpūram 156 kaṭurasaḥ 157
tiktarasaḥ 158 kaṣāyarasaḥ 156 uṣṇasvabhāvadravyam 160 mālatīpuṣpam 161 mallikāpuṣpam 162 padmapuṣpam 163 vakulapuṣpam 164
punnāgapuṣpam 165 kahlārapuṣpam 166 utpalapuṣpam 167 pāṭajapuṣpam 168 campakapuṣpam 166
rājijāgarakham 170 vilvamūlam 171
pāṭalā 172 śālaparṇī 173 pṛśniparṇī 174
eraṇḍamūlam 175 kaṇṭakārikā 176
viśālā 177 lodhraḥ 178 śṛṅgarājaḥ 176
keśarājaḥ 180 droṇapuṣpī 181 bhṛiṅgaṭī 182
vacā 183 śakrāhvanam 184 haridrā 185
dārvī 186 avalagujaḥ 187 yaṅgagajaḥ 188
reṇukā 186 bhūrjaḥ 160 vyāghranaḥ 161 nimbapatram 162 bhūnimbaḥ 163 kuṭajaḥ 164
vāsaḥ 165 durālabhā 166 kaṭukī 167
cāyantī 168 śṛṅgī 166 kaṭaphalam 200
kuṣṭham 201 pāribhadraḥ 202 vāsakaḥ 203
madhuyuktaguḍūcī 204 pippalīmūlam 205
cavikā 206 gajapippalī 207 arkaḥ 208
dhustūraḥ 206 sāmānyagugguluḥ 210 nūtanapurātanagugguluḥ 211 aruṇā trivṛtā 212
sitā trivṛtā 213 sindhuvāraḥ 214 manoramā 215 saurāṣṭrī 216 tāmram 217
kāṃsyam 218 || iti dravyaguṇāt saṃgṭahītam
śleṣmātaḥ, puṃ, ( śleṣmāṇamatatīti | ata + ac |)
śleṣmātakavṛkṣaḥ | iti śabdaratnāvalī
śleṣmātakaḥ, puṃ, ( śleṣmāta eva | svārthe kan |) bahuvārakavṛkṣaḥ | ityamaraḥ || ( yathā, manuḥ |6
293.26
śloṣaṃ
śleṣmātakaḥ,
ślaiṣikaṃ,
ślaiṣodbhavam
śloka,
ślokaḥ,
śloṇa,
śvanidrā
śvaka,
śvagaṇaḥ,
śvaca,
śvañca,
śvaṭha,
śvaṭa,
śvaṭha,
śvadaṃṣṭrakaḥ,
śvadaṃṣṭrā,
śvadhūrttaḥ,
śvanidrā,
śvanidrā,
śvapakkaḥ
śvapaka, [c]
śvapacaḥ,
śvapākaḥ,
śvapalaḥ,
śvapakkaḥ,
kanīyān citrako nāma bhrātā| vyaścalkādakrūro
gāndinyāmabhavat | iti viṣṇupurāṇe 4 aṃśe
14 adhyāyaḥ
vyabhovaḥ, puṃ, (śunaḥ kukkurasya orurbhayaślolaḥ |)
śṛgālaḥ | iti śabdamālā
vyatha, ka vice| gato| taṅge| iti kavikalpadrumaḥ
(curā0-para0-saka0-taṅke aka0-seṭ | ) viṇaṃ
rakṣakastham| ka, vyathayati bhāṇḍaṃ bālakaḥ
taṅge iti taki dīvyo ratyasya rūpam| vyathayati
dīnaḥ duḥkhena jīvatītyarthaḥ| taṅkhyāne tanva
ratnapapāṭhaḥ| iti durgādāsaḥ
vyathaṃ, klo, (vyathyate yadirti | vyatha vije + karmmaṇi
ghañ |) chidram| ityamaraḥ || (yathā, mārkaṇḍeye
41
Linked texts (1)
- Paryāyaratnamālā — Mādhavakara, Sanskrit