Shabdakalpadruma 307
Śabdakalpadruma 307
- Language
- Sanskrit
307.p1
anyacca
“guñjā śikhaṇḍikā tāmrā raktikā kākaśikhikā
śvetākhyā cakrikā cūḍā dumāthā kākapīlukā
guñjā keśyā balakarā vamyā pittakaphāpahā
netrāmayaharā dṛśyā hanti kaṇḍūgrahavraṇān
samokṣaṅgaprakuṣṭhāni tadvacchvetāpi śasyate |”
iti madanapālanighaṇṭaḥ
śvetacandanaṃ, klī, (śvetaṃ candanam |) śuklacandanam
iti rājanirghaṇṭaḥ | asya paryyāyaguṇau candanaśabde draṣṭavyau
śvetacilī, strī, (śvetā cillī |) śākabhedaḥ
tatparyyāyaḥ | vāstokī 2 supathyā 3 śvetacillikā 4 sitacillī 5 upacillī 6 jvaranī
7 cūḍāvāstokī 8 | asyā guṇāḥ
“śvetacillī sumadhurā cārā ca śiśirā ca
sā
tridoṣaśamanī pathyā jvaradoṣavināśinī ||”
iti rājanirghaṇṭaḥ
śvetacchadaḥ, puṃ, (śvetaḥ chado yasya |) haṃsaḥ| iti
halāyudhaḥ || gandhapatraḥ | iti śabdacandrikā
bāvai tulasī iti bhāṣā
śvetajīrakaḥ, puṃ, (śveto jīrakaḥ |) gaurajīrakaḥ
iti rājanirghaṇṭaḥ
śvetaṭaṅkakaṃ, klī, (śvetaṃ ṭaṅkakam |) śvetaṭaṅkaṇam
iti rājanirghaṇṭaḥ
śvetaṭaṅkaṇaṃ, klī, (śvetaṃ ṭaṅkaṇam |) kṣāraviśeṣaḥ
sādā sohāgā iti bhāṣā| tatparyyāyaḥ
śvetaṭaṅkakam 2 joḍi 3 vindukaram 4 bindu 5
mālatītīrasambhavam 6 śitham 7 drāvakaram 8
śītacāram 6 ṭaṅkaṇam 10 | asya guṇāḥ
snigdhatvam | kaṭutvam | uṣṇatvam | kaphavātaśamayamśvāsatvikāsamandagragnitvañca | iti rājanirghaṇṭaḥ
śvetadūrvvā, strī, (śvetā dūrvvā |) śukladūrvvā | tatparyyāyaḥ | golomī 2 sitākhyā 3 cakrā 4
bhadrā 5 bhārgavī 6 duṣkarā 7 gaurī 8 vighneśānakāntā 6 anantā 10 śvetā 11 śivā 12
śvetakāṇḍā 13 pracaṇḍā 14 sahasravīryyā 15
sahasrakāṇḍā 16 sahasraparṇī 17 suravallabhā 18
śubhā 16 suparvvā 20. sitacchadā 21 khaṭvā 22
kacchāntavahā 23| asyā guṇāḥ | atiśiśiratvam | madhuratvam | vāntipittātisārakāsadāhatṛṣānāśitvam | rucyatvañca | iti
rājanirghaṇṭaḥ
śvetadvipaḥ, puṃ, (śvetaḥ śuklo dvipaḥ |) ratnahastī | iti trikāṇḍaśeṣaḥ | śuklagajaśca
śvetadvīpaḥ, puṃ klī, (śveto dvīpaḥ | ) candradvīpaḥ
sa ca vaikuṇṭhākhyaviṣṇudhāma | yathā,—
“śvetadvīpaṃ gatavati mayi dṛṣṭvā tadīśvaram
tatra hāyamabhūtaṃ prapannaṃ māṃ yamabruvanṛṣi |”
307.p2
iti śrībhāgavate 10 skandhe 87 adhyāyaḥ