Shabdakalpadruma 321
Śabdakalpadruma 321
- Language
- Sanskrit
321.p1
candrasya ṣaṣṭhakalāvikriyārūpatithiviśeṣaḥ | sa tu
śuklakṛṣṇapakṣabhedena dvividhaḥ | tatra candrasya
ṣaṣṭhāṃśakurūpaṣaṣṭhakalāvikriyārūpaḥ śuklapakṣīyaḥ | tasya
kṛṣṇāṃśakulaṣaṣṭhakalāvikriyārūpaḥ kṛṣṇapakṣīyaḥ
vaiśākhādiṣu tasyā viśeṣanāmāni yathā, —
“praśastā dvādaśe māsi sampūjyāpatyavṛddhaye
sute jāte tathā ṣaṣṭhyāṃ ṣaṣṭhī dvādaśarūpiṇī
vaiśākhe cāndanī ṣaṣṭhī jyeṣṭhe cāraṇyasaṃjñitā
āṣār̤he kāīmī jñeyā śrāvaṇe luṇṭhanī tathā
bhādre capeṭī vikhyātā durgākhyābhyuje tathā
nāmnākhyā kārttike māsi mārge mūlakarūpiṇī
pauṣe māndhasvarūpā ca śītalā tapasi smṛtā
gorūpiṇī phālgune ca caitre'śokā prakīrttitā”
saptamyādi yathā, —
atha ṣaṣṭhī sā prapramoyutā grāhyā yugmāt
rājamārttaṇḍe
“jyeṣṭhe māsi site pakṣe ṣaṣṭhī cāraṇyasaṃjñitā
vyajane kabarākhyāmaṭanti vipine striyaḥ
tāṃ vindhyavāsinīṃ skandaṣaṣṭhīmārādhayanti ca
kandamūlaphalāhārā labhante santatiṃ śubhām |”
kavyaṃ kharakhādi | mūlaṃ taditarat | bhaviṣve
“yeyaṃ mārgaśire māsi ṣaṣṭhī bharatasattama
pūjyā pāpaharā dhanyā śivā śāntā guhapriyā |”
devīpurāṇe caṃcamadhikṛtya
“ṣaṣṭhyāṃ skandasya karttavyā pūjā sarvvopacārikā
iṣṭaiva sukhasaubhāgyamanvī vidyāpuraṃ vrajet ||”
dūyameva skandaṣaṣṭhī pañcamīyutaiṣopoṣyā
“jñeyāṣṭamī skandaṣaṣṭhī śivarātriścaturdaśī
etāḥ pūrvvayutāḥ kāryyāstithyante pāraṇaṃ bhavet |”
viṣṇudharmottare
“aṣṭamyaiāṃ tathā ṣaṣṭhyāṃ navamyāñca caturdaśīm
śiro'bhyaṅgaṃ na kurvīta pañcamyantau tathaiva ca |”
sā ca kārttikeyābhiṣekatithiḥ | yathā, —
“svayaṃ skando mahādevaiḥ sarvvapāpapraṇāśanaḥ
tasya ṣaṣṭhī tithiṃ prāhurādityeke pitāmahaḥ
asyāṃ palāśano yastu yajenniyatamānasaḥ
aputro'pilabhet putrāna adhano'pilabhet dhanam
yaṃ yamiccheta manasā taṃ taṃ labhati mānavaḥ
yaścaitat paṭhati stotraṃ kārttikeyasya mānavaḥ
tasya gehe kumārāṇāṃ kṣemārogyaṃ bhavedbhuvam ||”
321.p2
iti vārāhe skandotpattikramādhyāyaḥ