Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 49

Śabdakalpadruma 49

Language
Sanskrit

49.2

2

49.1

“heje yajñebhiḥ śamaśe śamībhiḥ |”
“śamībhiḥ kammebhiḥ tacchūcānnāyaṇādibhiḥ |”
iti tadbhāṣye sāyaṇaḥ ||)
śamī, [n] tri, śāntaḥ| śamo vidyate'sya ityarthe
inapratyayena niṣpannamidam
śamīkaḥ, puṃ, muniviśeṣaḥ | yathā, -
“jalāśayamacakṣāṇaḥ praviveśa tamāśramam
dadarśa munimāsīnaṃ śāntaṃ mīlitalocanam |”
iti śrībhāgavate

49.3

18
asyārthaḥ | acacāṇaḥ apaśyan | taṃ prasiddhamāśramaṃ tasmin muniṃ śamīkam | iti śrīdharasvāmī
śamīgarbhaḥ, puṃ, (śamyā garbhaḥ |) brāhmaṇaḥ | abhiḥ
iti hemacandraḥ
śamīdhānyaṃ, klī, (śamī yajñādikamme tadarthaṃ dhānyam |)
māṣādiḥ| ityamaraḥ || tatparyyāyaguṇāḥ
“śamījāḥ śimbijāḥ śimbātarāḥ kṣudrāya
bhedataḥ
vedalā madhurā rūcāḥ kaṣāyāḥ kaṭupākinaḥ
vātalāḥ kaphapittaghnā baddhamūtramalā himāḥ
ṛte mudgamasūrābhyāmanye tvāṣmānakārakāḥ ||”
mudgamasūrayorāṣmānakāritvamanyabhedalāpekṣayā
na tu sarvvathā | etayorapi kiñcidāṣmānakāritvadarśanāt | iti bhāvaprakāśaḥ
śamīpatrā, strī, (śamyāḥ patrāṇīva patrāṇi
yasyāḥ | ) lajjāluvṛkṣaḥ | iti jaṭādharaḥ
śamīraḥ, puṃ, (hasvā śamī | “kuṭīśamīśuṇḍābhyo
raḥ |” 5

49.12

88 | iti raḥ |) alpā śamī
ityamaraḥ
śampā, strī, vidyut | ityamaraḥ
śampākaḥ, puṃ, āragvadhaḥ | ityamaraḥ || vipākaḥ
yāvakaḥ | iti hemacandraḥ || (hastināpuravāsī
kaścidbrāhmaṇaḥ | yathā, mahābhārate

49.24

176

49.64

“ihaitahastinapure brāhmaṇenopavarṇitam
sampākena purā mahyaṃ tasmācchāgaḥ paro mataḥ |”)
śampānaḥ, puṃ, cāravadhaḥ | iti śabdaratnāvalī
śamba, gatau | iti kavikalpadrumaḥ || ( bhvā0-para0saka0-seṭ |) śambati | iti durgādāsaḥ
śambaḥ, puṃ, ( śam + “śameraban |” uṇā0 4