Shabdakalpadruma 64
Śabdakalpadruma 64
- Language
- Sanskrit
Contents
- 64.4 — 2 parts
64.1
“śarabhaḥ śalabhañcaiva sūcyācaktamukhau tathā
ete khyātā datośrobhe dānavāḥ parikīrttitāḥ ||”
nāgaviśeṣaḥ | yathā, tatraiva
64.11
57
64.3
“vihaṅgaḥ śarabho medaḥ pramodaḥ saṃhatāpanaḥ | ” )
śarabhūḥ, puṃ, (śare śaravaṇe bhūtatvāditi |)
kārttikeyaḥ | iti hemacandraḥ
śaramayaṃ, tri, (śarasya vikāro'vayavo vā | śara +
“nityaṃ vṛddhaśarādibhyaḥ |” 4
64.2
144 | iti
mayaṭ |) śaranirmitam | yathā, —
“śaramayavarhiṣā kuṇamavayaviṃhīyaṣat |” iti
śrutiḥ
śaramallaḥ, puṃ, (śare śaravaṇe malla iva | ) pakṣiviśeṣaḥ | iti śabdacandrikā || gośrājika iti
bhāṣā | (śare bāṇanikṣepādī mallaḥ|) bāṇayoddhā ca
śararuḥ, tri, vigītaḥ | acchandayaḥ | vṛkṣaviśeṣe,
puṃ | iti sārasvatābhidhānam || indhasādirapyayamiti bahusammataḥ
śaralaṃ, klī, jalam | iti śabdacandrikā
śarvyaṃ, strī, (śarave hiṃsāye bāṇaniptāye vā
sādhu | śara + “ugavādinyo yat |” 5|1
64.24
iti yat | yadvā, śarān arhati | ce + ṅaḥ |)
lakṣyam | ityamaraḥ || ( yathā, māghe, |7
64.4
“vidadhāti janatānamaḥśaravyavadhapaṭumandhakaghātanārabhaṅgam ||”)
śaravātaḥ, puṃ, (śarasyāghātaḥ |) bāṇāghātaḥ
tatparyyāyaḥ | pracanākaḥ 2 | iti jaṭādharaḥ
śarāriḥ, strī, (śaraṃ alaṃ aṭati prāpnotīti
aṭ + in |) śarālipacī| iti śabdaratnāvalī
śarāriḥ, strī, śarālipakṣī| iti śabdaratnāvalī
śarāriḥ, strī, ( śaraṃ jalamatatīti | ata+
in |) śarālipakṣī | ityamaraṭīkāyāṃ rāmāśramaḥ
śarāruyāsaḥ, puṃ, (śarāṇāmabhyāsaḥ |) bāṇaśicā
tatparyyāyaḥ | upāsanam 2 | ityamaraḥ || vikarṇanam 3 khuralī 4 asvābhyāsaḥ 5 | iti
śabdaratnāvalī
śarāriḥ, puṃ, (śaraṃ jalaṃ ṛcchatīti | ṛgatau +
“ṛca raḥ |”iti dṛḥ |) śarālipacī| tatparyyāyaḥ | āṭiḥ 2 āḍiḥ 3 | ityamaraḥ
ār̤ī 4 śarār̤ī 5 ār̤ikā 6 śarārau 7
śarāliḥ 8 śarātiḥ 6 śarālikā 10 | iti
śabdaratnāvalī || (yathā, ṛtusaṃhāre
64.4.p1
6
“praphullanīlotpalaśobhitāni
śarārikāmbavighaṭṭitāni
prasannatoyāni saśevalāji
sarāṃsi cetāṃsi haranti yūnām ||”)
asya guṇāḥ | pavanāpahatvam | snigdhatvam
śṛṅgalatvam | uṣṇatvam | bāta raktaharatvam
himatvañca | iti rājavallabhaḥ || api ca
“haṃsasārasakāṇaṇḍava kaṅkauṣapraśarārikāḥ
nandīmukhība kādambāḥ valākādyāḥ prabhāḥ
smṛtāḥ
pravāḥ pittaharāḥ snigdhā madhurā guravo himāḥ
vātaśleṣmapradāścāpi balaśukrakarāḥ śarāḥ ||”
64.4.p2
iti bhāvaprakāśaḥ