Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 644

Śabdakalpadruma 644

Language
Sanskrit

Contents

644.2

sarvvabhūtasukhakarttavyatvaṃ yathā, devīpurāṇe devīsaṃvatsarabaliharaṇadhyāye
“karmmakoṭipataṅgeṣu bhūmau dadhyodanaṃ kṣipet
sarvvadāsarvvabhūtānāṃ sukhaṃ kāryyaṃ sukhārthinām||”
sukha-duḥkha-sādhanānāmasthiratvaṃ sukhasya manovilāsamātrarūpatvañca yathā, —
“yasyaiva karmmaṇaḥ duḥkhāya sukhāyertho'thavāya ca
kopātha ca yatastasmāttattu vasvātmakaṃ kutaḥ
tadeva prītaye bhūtvā punarduḥkhāya jāyate
tadeva kopāya tataḥ prasādāya ca jāyate
tasmādduḥkhātmakaṃ nāsti na ca kiñcit sukhātmakam
manasaḥ pariṇāmo'yaṃ sukhaduḥkhāpalakṣaṇaḥ ||”
iti viṣṇupurāṇe

644.3

6 | 43-45
“sukhaṃ hi duḥkhānyanubhūya śobhate
ghanāndhakāreṣviva dīpadarśanam
sukhāntu yo yāti naro daridratāṃ
dhṛtaḥ śarīreṇa mṛtaḥ sa jīvati ||”
iti mṛcchakaṭikam
tadvaidikaparyyāyāḥ | śimbātā 1 śatarā 2
śātapantā 3 śilgūḥ 4 vyamakan 5 śreṣṭhadhama6
mayaḥ 7 sugmam 8 sudinam 6 śūtham 10
śūnam 11 śammam 12 bheṣajam 13 jalāśayam14
syonam 15 sukham 16 śevam 17 śivam 18
śam18kam20| iti viṃśatiḥ sukhanāmāni
iti veddnighaṇṭau

644.1

6 || || trividhasukhaṃ
yathā, —
“abhyāsādramate yatra duḥkhāntañca niyacchati
yattadagre viṣamiva pariṇāme'mṛtopamam
tat sukha sāttvikaṃ proktamātmabuddhiprasādajam

644.2-2

viṣayendriyasaṃyogāt yattadagre'mṛtopamam
pariṇāme viṣamiva tat sukhaṃ rājasaṃ smṛtam

644.2-2.p1

yadagre cānubandhe ca sukhaṃ mohanamātmanaḥ
nidrālasya pramādotthaṃ tattāmasamudāhṛtam||” 3

644.2-2.p2

iti śrīmadbhagavadgītāyām 18 adhyāyaḥ

Linked texts (5)