Ganakananda 2.p184
Gaṇakānanda 2.p184
- Language
- Sanskrit
2.p184.1
ravyādigrahamulaku maṁdasaṁskārānayanakramamu. ravibhujaḥ phalabhāga saṁskāraḥ madhyagrahamunu atani maṁdōccamulō tīvacagā migilinadi kēṁdramagunu, īkēṁdramunu gaṇakānaṁdamaṁdu raviki jeppina coppuna bhujasādhiṁci, ābhujarāśyādikamunu liptalu cēsikoni, 225cēbhāgiṁcagā labdhamu gatajīva saṁkhya yagunu. āgatajīvali ptalanu ēdyajīvali ptalalō tīvacagā migilinadi gatajīvāṁtarali ptalagunu. ī aṁtarali ptalacēta pūrvōkta bhujayaṁdu gala śēṣaliptādili ptalanu guṇiṁci, 225cē bhāgiṁcagā vaccina labdhiniṣtādili ptalanu gata jīvali ptalalō kalapagā bhujajyayagunu. ābhujajyanuḥ āyāgrahamula ōjayugma paridhyaṁtaramulacē guṇiṁci, trijyacēta (anagā 4ra jīvayagu 3438) li ptalācēta bhāgiṁcagā vaccina liptāvili ptalanu maṁdaparidhilō tivacagā sphuṭaparidhi yagunu. īsphuṭaparidhicēta bhujajyanu guṇiṁci, bhagaṇāṁśamu lagu 360 cē bhāgiṁcagā vaccina labdhaliptāvili ptalu maṁdabhujā phalaṁbagunu. īmaṁdaphalamu 225li ptalakaṁṭe adhikamainayeḍala (dhanuvu) yivvavalenu. dhanuvicceḍikramamu. pūrvōktabhujāphalamulō adhikamainayennavajīvapōgaladō, annava, adhika śēṣa liptalanu tivici, śēṣamu neriṁgi, ātivacabaḍina jīvāṁtarali ptalanunnū, ājīva saṁkhyanunnū vrāsikoni, pūrvōktaśēṣa liptāvili ptalanu 225 cē guṇiṁci, pūrvōktajīvāṁtarali ptalacē bhāgiṁcagā vaccina labdhaliptāvili ptala nokacōṭanuṁci, pūrvamu tivacabaḍina jīvasaṁkhyanu 225 cē guṇiṁci, dānilō pūrva mokacōṭa nuṁcina labdhaliptāvili ptalanu kalapagā, dhanuviccina maṁdabhujāphalaliptāvili ptalagunu.
2.p184.2
īmaṁdabhujāphalamunu madhyagrahamulō mēṣādulādikēṁdramulaṁbaṭṭi dhanar̥ṇamu lerigi saṁskariṁcagā maṁdasphuṭamagunu. iṭlu ravyādulaku maṁdasaṁskāramuṁ jēyavalayunu. okamaṁdasaṁskāramucēta nē ravicaṁdrulu sphuṭamulaguduru. śīghrasaṁskārakramamu. gaṇakānaṁdōktaprakāramu kujādulaku śīghrōccamula neṟiṁgi, āyā grahamulayokka śīghrōccamulō, ravibhujā phalabhāga saṁskāramuṁjēśina madhya grahamunu tīvacagā migilinadi śīghrakēṁdramagunu. īśīghra kēṁdramunu maṁda saṁskāramunakuvalene bhujasādhiṁcavalenu. gaṇakānaṁdōktaprakāramu sūrya siddhāṁta prakriyayaṁdu śīghrabhujanu sādhiṁcakūḍadu. iṭlu sādhiṁpabaḍina bhujanu mūḍurāsulalō tivacagā migilina rāśyādikamu (kōṭi) yagunu. iṭlu yērpa ḍina bhujanu lipta lu cēsikoni, āliptalanu 225 cē bhāgiṁcagā vaccina labdhamu, gatajīvasaṁkhya yagunu. āgatajīvaliptalanu viṣyajīvaliptalalō tivacagā migilina li ptalacēta, pūrvōkta bhujaśēṣa liptāvili ptalanu guṇiṁci, 225 cē bhāgiṁcagā vaccina labdha liptāvili ptalanu gatajīvali ptalalō kalapagā bhujajya yagunu. īprakā ramē kōṭijyanunnū teccukonavalayu. tadanaṁtaramu kujādulaku jeppabaḍina ōja yugma śīghra paridhyaṁtara bhāgalacēta bhujajyanu guṇiṁci, trijyacēta (anagā 3438) li ptala cēta bhāgiṁcagā vaccina labdhaliptāvili ptalanu ōjaparidhikaṁṭe yugma paridhi takkuvainayeḍala yugmaparidhi bhāgalalō kalapavalenu. ōjaparidhikaṁṭe yugma paridhi yekkuvainayeḍala, āyugmaparidhiyaṁdu tīvacagā sphuṭaparidhiyagunu.
2.p184.3
ī spuṭayugma śīghra paridhicēta pūrvōkta bhujakōṭi jyalanu pratyēkamugā guṇiṁci bhagaṇāṁśamu lagu 360 cēta bhāgiṁcagā vaccina labdha liptā vili ptalu kramaṁbuna bhujājyāphalamaniyu kōṭijyāphalamaniyuṁ jeppabaḍunu. śīghrakēṁdramu makarādi yainayeḍala kōṭijyāphalamunu trijyayaṁdu kalapavalenu. karkyādi yainayeḍala trijyayaṁdu tīsacavalenu. iṭlu cēyabaḍina kōṭijyāphalamununnū, bhujājyā phalamununnu, pratyēkamuga vargiṁcukoni āreṁḍuvargamula naikyamujēsi, āvarga9 mūlamunu sādhiṁpagā adi, cala maneḍu karṇamagunu. tadanaṁtaramu bhujājyāphala munu trijyacēta guṇiṁci pūrvōktamagu calamaneḍu karṇamucē bhāgiṁcagā vaccina labdiliptādini dhanuvu nivvagā śīghraphalaliptādula stalagunu. īśīghraphalaliptādili pta lanu mēṣatulādika9ṁdramulaṁbaṭṭi dhana r̥ṇamu lerigi, grahamulō saṁskariṁta valenu. gaṇakānaṁdō ktaprakāramē kujādulaku pradhamaṁbuna śīghrasaṁskāra ṁbunu, tadanaṁtaraṁbu reṁḍumaṁdasaṁskāraṁbulunu, aṭupimmaṭa marala śīghrasaṁskāraṁbunu jēyavalayu. modaṭi reṁḍu saṁskāra phalamulanu ardhiṁcaciyu, venuka nuṁḍu reṁḍusaṁskāra phalamulanu ardhiṁcaka sarvaṁbunu, grahamulō saṁsku riṁcavalenu. reṁḍava saṁskāra phalamunu gaṇakānaṁdō ktaprakāramē madhyagraha mulō saṁskariṁcavalenani teliyavalenu. madhyakrāṁti sādhanakramamu. jēvānuravibhāgaśramamagu laṁkakunuttaramuga nainanu, dakṣiṇamuga nainanu, akṣakrāṁtamanu grahamunaku paramāpakramajyā pramāṇali pta lu 1397, dīniki dhanu vivvagā 14raṁ agunu.
2.p184.4
iṣṭamagu tātkālikaspaṣṭagrahamaṁdu āyanāṁśamulaṁ galipi uttara dakṣiṇa gōḷamulaṁ delisikoni, pūrvōktaprakāramu bhujanu sādhiṁci pimmaṭa bhujajyānu sādhiṁcukoni, abhujajyānu pūrvōkta paramāpakramajyā yagu (1397) cē guṇiṁci, trijyacē bhāgiṁcagā vaccina labdha liptādikamu krāṁtijya yagunu. ākrāṁtijyāku dhanu vivvagā madhyakrāṁti lipta lagunu. ravikimātramu īmadhya krāṁtiyē spaṣṭakrāṁtiyagunu. vikṣēpasādhanakramamu, sr̥ṣṭyādidyugaṇamuna āyāgrahamulayokkapātakalpabhagaṇamucēguṇiṁci, sarvasa guṇitakuvāsaramulacēbhāgiṁci, bhagaṇarāśyādikamunu sādhiṁcukoni, aṁdu bhagaṇamulanuviḍaci rāśyādipātalanuvrāsukoni, yīrāśyādipātalanucakramulō (anagā 12 rāsulalō) tīvacagā madhyapātalagunu. iṭlu madhyapātalanu sādhiṁ cukoni aṁdu kuja guru śani pātalalō ākujaguruśanulayokka aṁtyaśīghraphala munu, ākujaguruśanulapātalane dhanar̥ṇamulanerigi saṁskariṁcagā spaṣṭapāta lagunu. budhaśukrula pātalayaṁduābudhaśukrulayokka tr̥tīya saṁskārasaṁbaṁdha magu maṁdaphalamunu, ābudhaśukrulayokka dhanaruṇavaiparītyamuna saṁskariṁcagā sphuṭamu lagunu. caṁdrapātamagu rāhuvunaku vilēpasphuṭamu lēdu. kanuka madhya rāhuvē sphuṭarāhuvagunu. iṭlu kujādipātalanu sphuṭamu cēsikoni tātkālika kujaguruśanigrahamulalō tamatamapātalanunnū, budhaśukrula śīghrōccasphuṭamulalō ābudhaśukrulayokka pātalanunnū pratyēkamuga tīvici, śēṣamunaku bhujajyanu sādhiṁcikoni, ābhujajyanu āyāgrahamula madhyavikṣēpali ptala cēguṇiṁci, aṁtya magu calamaṁdakarṇamucē bhāgiṁcagā labdamagu liptādiphalamu sphuṭavikṣēpaṁbagunu.
2.p184.5
caṁdrunaku vikṣēpamu sādhiṁcunapuḍu tātkālika sphuṭacaṁdrunilō rāhuvunu tīvici, śēṣamunaku bhujajyanu sādhiṁcukoni dānini caṁdramadhya vikṣēpa liptacē guṇiṁci trijyacē bhāgiṁcagā vaccinalabdhaliptādili ptalu caṁdrasphuṭa vikṣēpaṁbagunu. sphuṭakrāṁtisādhanakramamu. pūrvōktamanvakrāṁti yokkayu, vikṣēpamu yokka yu, dikku layēka mainayeḍala vikṣēpamutō krāṁtini galapagā caṁdrādulaku sphuṭakrāṁti yagunu. bhinnadikku lainayeḍala aṁtariṁcagā sphuṭakrāṁtiyagunu. krāṁtiyeppuḍu vikṣēpa mulō śōdhiṁpabaḍunō appuḍu, sphuṭakrāṁtiki vikṣēpadikkē grahiṁpadaginadi. grahayuddhaviṣayamu. kujādipaṁcagrahaṁbulu ānyōnyayuktamulainayeḍala yuddhaṁbunu, caṁdru nitō gūḍinayeḍala samāgamaṁbunu, sūryunitōgūḍinayeḍala astamayaṁbunu galaviyagunu. aṁdu kujādulasa rālyādisamakalasīsthityamu yuddhasamayamagunu. ganuka yēkālikalaśulainayeḍala reṁḍugrahamulayokkayōgamugata mō, gamyamō yani, modala teliyanaginadi. adiyeṭlanana;—savyagatula āreṁḍugrahamulalō, alpagatigalagrahamukaṁ ṭe śīghragatigalagrahamu adhikamainayeḍala, ā reṁṭiyokka yōgamu gata maniyu, takkuvainayeḍala gamyamaniyuṁ deliyavalenu. āreṁḍu grahaṁbulunu vakriṁciyuṁḍi, alpagatigala grahamukaṁṭe adhikagati gala grahamu adhikamainayeḍala, āreṁṭiyokkayōgamu gamyamaniyu, takkuvainayeḍala gata maniyu neṟuṁgavalenu. mariyu, nokagrahamu vakriṁciyunnappuḍu budha apuḍu savyagatigalagrahamu adhikamainayeḍala, āreṁṭiyokkayōgamu gatamaniyu, vakra graha madhikamainayeḍala gamyamaniyu neṟuṁgavalenu.
2.p184.6
iṭluyōgakālamunu modala sthūlamugā niścayiṁcukoni, āreṁḍugrahamulayokka samasūtrasthiti samaya munu sādhiṁcukonavalenu. adiyeṭlanina ;—reṁḍugrahamulayokka aṁtaralipta lanu tamatama sphuṭagatulacē pratyēkamuga guṇiṁci, yiruvurunu savyagatu lainanu, vakragatu lainanu, ubhayagatyaṁtaramucēta pratyēkamuga bhāgiṁcavalenu. mariyu nokagrahamu vakragatigaladi yainayeḍala āreṁḍugrahamula sphuṭagatiyōgamucē bhāgiṁcavalenu. iṭlu bhāgiṁcagā vaccinalabdhaliptādikamu samyaggatulanu āyāgrahamula yokka yōgamu gatamainayeḍala, āyāgrahamulalō vārivāri liptādikamunu tīsicavalenu. gamyamainayeḍala, kalapavalenu. iruvurunu vakragatulai vāriyōgamu gatamainayeḍala, vārivāri liptādikamunu āyāgrahamulalō kalapavalenu. gamya mainayeḍala tīsiśavalenu. mariyu nokagrahamu vakriṁciyuṁḍi yōgamu gatamaina yeḍala, āgrahamaṁdu āgrahaliptādikamunukalapavalenu. yōgamu gamyamainayeḍala tīsicavalenu. iṭlu cēyagā cakragatamulaina āreṁḍugrahaṁbulunu samakalalugalavi yagunu. mariyu, āreṁḍugrahamulayokka aṁtarali ptalanu, samagatulainayeḍala gatyaṁtaramu cētanu, bhinnagatulainayeḍala gatiyōgamucētanu bhāgiṁcagā, labdhamu dinādigā buvvukālamunaku gatagamyayōgakālamagunu. iṭlu gatagamya dinādikamu valla yōgakālamunu sādhiṁcukoni, tātkālikamunaku āreṁḍugrahamulanu sphuṭamucēsikoni sphuṭagatulanu sādhiṁcukonagā napuḍu yāreṁḍugrahamulakanu kalābhēdamunnayeḍala, marala pūrvōktaprakāramu samakalākālamuvalla samakalā vaṁtulunagā jēsikonavalayu. iṭlu cēyagā ādiyuddhakālamagunu.
2.p184.7
iṭlu yuddha kālamunaku samaliptalaṁgā grahamulanu sādhiṁcukoni, āsamali ptagrahamulalō tamatama pātanu tīlici vikṣēpamunu sādhiṁcukonavalenu. iṭlu reṁḍugrahaṁbula kunu vikṣēpasādhanamujēsi avikṣēpamulayokkadikkula neriṁgi, advividhavikṣēpamu laku nēkadikku lainayeḍala, avikṣēpamula aṁtaramē grahāṁtara magunu. bhinna dikkulainayeḍala, yādvividha vikṣēpayōgamē grahāṁtaramagunani teliyavalenu. kujādulabiṁbasādhanakramamu. caṁdrakakṣyayaṁdu kanabaḍeḍu kujādigraha biṁbaviṣkaṁ ga dya. idi śrīpara mēśvara gurucaraṇa labda vidyāvirājita kauśyapasa gōtra pavitra maṁtri acyutāmātya putra lakṣmīnārāyaṇāmātya praṇītaṁbaina sūryasiddhāṁtasaṁgrahasahitaṁbagu ṭīkātātparyodāharaṇa