Vasturatnavali 5
Vāsturatnāvalī 5
- Language
- Sanskrit
5.2
pūrvāparavidigmūḍhaṃ vastu saukhyakaraṃ smṛtam
dakṣiṇottaradiṅgūḍhaṃ sarvanāśakaraṃ bhavet
vistṛtaṃ ca bhavedyattu suśastamasukhāvaham
prāsādasya pramāṇena sūtraiḥ kṣetraṃ prasādhayet
prākāre bhittisaṃśuddhau gṛhe bhittistu bāhyataḥ
karttavyā maṇḍape'nyeṣāṃ jagatīyāyatha eva ca
prathame susame kṣetre prācīṃ saṃsādhayedbudhaḥ
siddhāntoktaprakāreṇa tato viprāyadātpunaḥ
5.3
vṛtte'mbusammitadharātalacihnite kendrādṛjudgulau kramāddadyā cca vipranṛpavaiśya ca ṣaṭśatāṃśānprajyau diśau
tatsādhanāyaprathame'rkabimbārddhādūdhvaṃgate'rkasya mukhātpatitāthrasvacchāyāgrato hyuttaradiksādhanī sphuṭā cālitā
5.4
tanmatsyādatha yāmyottaradhīṣkuryāt saumye supte vā śavedekasmādapi bhāgato bhujāṃgulā koṭīgatā śaṅgutaḥ
nyasyettriphuṣu tathā bhuvi yathā cchāyāgrayoḥ saṃgutiḥ
koṭiḥ prācyaparā bhavediti kṛte yādhyeṣṭa yāmyottarā
5.6
atha susamaśodhana digsādhanañca ślokadvayene ślokadvayena śrīgapatirāhārkendvoriti
/bhūsame samabhūgole tu kendrasthitaśaṅgujaiḥ karapramo viparyyāsāt|| 4.27) -
chāyāgranissṛtā pūrvā tathā yāmyā sidhyanti meṣataḥ || ( 4.27) -
/ prāk satyaujjaiyinīdakṣiṇasthamathediśi svātyabhitoścāntarā
saumyodagdhruvamaṅgabuddhapurukhaiścāgneyasūktaiḥ sthānaiḥ
5.31
- Top header: 58 (left), यन्त्ररत्नावली (right)
hai- kṛttikā śravaṇaṃ puṣyaṃ citrāsvātyodayena ca| etānvālokya diśau jñeyaṃ yugmamādityayordhruve
(kātyāyanaśulva 34) arthāt kṛttikā, śravaṇa, puṣya, citrā evaṃ svātī nakṣatra kā ādyanta
rajjavā maṇḍalaṃ parilikhya yatra lekhayoḥ śaṅkacchāyā nipatati tatra śaṅka nihanti sā
prācī tadanantaraṃ rajjvā'bhyasya pāśau kṛtvā śaṅkoḥ pāśau pratimucya dakṣiṇāpāyaṃ madhyaṃ
śaṅkamekamutsārya soṇenī| rajjvā'ntaḥ pāśau karotī| śroṇyantenihantyetā'psumāḥ samānamevaṃ purastāt
lakṣaṇāni | pratyaggranthīḥ śaṅkaṃ nihanti| sopaveṣākhyā| śaṅkayoḥ pāśau pratimucya nirañchanena
gṛhṇīyā dakṣiṇāpāyaṃ diśaṃ haranti | evamuttarataḥ | niyamasyaiṣā | sā prācīcetaḥ sarvatra | (kaṇḍikā
"atha granthapratipādyaśloke vṛttasaṅkaro'tinekārthapratītiṃ vṛddhiḥ sambhāvya tadantare svaccha
jalaṃ kṣipet| atraikā lauhajā paṭṭikā madhyaśalākāṃ sūkṣmarūpāṃ madhye sacchidrā'dhastāttatta
dyeṣāṃ, tatra dhātughaṭitapātramaṇḍapasthaṃ lauhakīlai rbadhvā kṛtvā tadupari paṭṭikā sthāpyā sā tu
svata eva pūrvābhimukhī bhavet, sottarā dakṣiṇā ca canvālambo matsyarūpolvaṇapūrvādigiti
yutidvayādbhiḥ kuryācca digjñānamato'nyathāpi | pūrvāpare yādava vṛttau prakāṃḍīyama yuvaiḥ sā
sampradāyadhīyā || (siddhānta-śiromaṇikāra 378)"
atha dhruvamatsyatārakadvayadarśanādvā digvibhāgamukte yānuvṛttyāhadvayene (1, 11) -
tāre mārkaṭike dhruvasya samatāṃ nīte'valambe nate
dikjñānādhyāyaḥ (left), 59 (right)
doṣo'nyaṃ tadavasthayoḥ kathayitā sūcyā saumyā kakup
śaṅkornyūnapure tu maṇḍalagato chāyāgrayonmatsyajoditā
yatra yutistad dhravamatsyato bhyāvantare sāḥ sphuṭe
5.31-2
tathā ca mayasate (6, 6-13) -
śaṅku kṛtvā dinādau tu sthāpayecchatulāntale
śaṅkudviguṇamānena tanmadhye maṇḍalaṃ likhet
pūrvāparachāyāyāśca yadi tanmaṇḍalāntagau
tadvindudvayaṃ vṛttaṃ pūrvāparadiśonmate
vindudvayāntaraṃ jñānasādhanātsarvaśaṅkaṇām
dakṣiṇottarasaṃ sūkṣmavevaṃ sudayaṃ vyavasthit
udayādvāpayanānti paścamāti vinirdiśet
suṣūmniḥ kuryāttaḥ prācaḥ pratyagudaksuti ca
kaccāryo vṛṇago rasāṃśamaṅgulonāṃ nandita hi
meṣe ca mithune siṃhe tulāyāṃ dvayaṅgulaṃ nayet
kulīre vṛścike masye śodhyaṃyaṅṅgulayugalam
tāre mārkaṭike dhruvasya samatāṃ nīte'valambe nate
doṣo'nyaṃ tadavasthayoḥ kathayitā sūcyā saumyā kakup
śaṅkornyūnapure tu maṇḍalagato chāyāgrayonmatsyajoditā
yatra yutistad dhravamatsyato bhyāvantare sāḥ sphuṭe
5.31-3
tathā ca mayasate (6, 6-13)śaṅku kṛtvā dinādau tu sthāpayecchatulāntale
śaṅkudviguṇamānena tanmadhye maṇḍalaṃ likhet
pūrvāparachāyāyāśca yadi tanmaṇḍalāntagau
tadvindudvayaṃ vṛttaṃ pūrvāparadiśonmate
vindudvayāntaraṃ jñānasādhanātsarvaśaṅkaṇām
dakṣiṇottarasaṃ sūkṣmavevaṃ sudayaṃ vyavasthit
udayādvāpayanānti paścamāti vinirdiśet
suṣūmniḥ kuryāttaḥ prācaḥ pratyagudaksuti ca
kaccāryo vṛṇago rasāṃśamaṅgulonāṃ nandita hi
meṣe ca mithune siṃhe tulāyāṃ dvayaṅgulaṃ nayet
kulīre vṛścike masye śodhyaṃyaṅṅgulayugalam
- "śaṅkaṅgule": p. 58 line 6: "śaṅkaṅgule" - "śaṅkaṅgule"
- "śaṅka nihanti": "śaṅkaṃ" or "śaṅku"? "tatra śaṅka nihanti"
- "soṇenī": yes
- "śroṇyantenihantyetā'psumāḥ": looks like "śroṇyantenihantyetā'psumāḥ"
- "pradbhūṇādi": "pradbhūṇādi ke kāraṇa"
- "mayasate": "tathā ca mayasate"
- "sthāpayecchatulāntale": looks like "sthāpayecchatulāntale" or "samulāntale"? Looks like "sthāpayecchatulāntale"
- "vindudvayāntaraṃ jñānasādhanātsarvaśaṅkaṇām ||"
- "śodhyaṃyaṅṅgulayugalam ||" or "śodhyaṃtryaṅṅgulayugalam"? On page: "śodhyaṃyaṅṅgulayugalam ||"@H
yantraratnāvalī
tāre mārkaṭike dhruvasya samatāṃ nīte'valambe nate
doṣo'nyaṃ tadavasthayoḥ kathayitā sūcyā saumyā kakup
śaṅkornyūnapure tu maṇḍalagato chāyāgrayonmatsyajoditā
yatra yutistad dhravamatsyato bhyāvantare sāḥ sphuṭe
Linked texts (2)
- Aparājitapṛcchā — Bhuvanadeva, Sanskrit
- Vāsturatnāvalī — Jīva 1821, Sanskrit