<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Astronomy & Mathematics](https://indike.org/pramana/in.astro) › [Genethlialogy (natal astrology)](https://indike.org/pramana/in.astro.hora) › [Horoscope-casting manuals](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati) › [Keśava's Jātakapaddhati and the Nandigrāma–Kāśī school](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi) › [Jatakapaddhati Keshavi](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi) › 2

# Jatakapaddhati Keshavi 2

Jātakapaddhati Keśavī 2

- **Language:** Sanskrit

### [2.1](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.1)

oṃ athātra prasaṅgād grahāṇāṃ saptavargajaguṇakacakraṃ śrīpatiprakāreṇa likhitamudāharaṇakartrā tadānayanaprakārastu"vargottame svabhavane svanavāṃśake ca svaḍhyaṃśake ca guṇako dvitayaṃ niruktaḥ  
adhyardharūpamadhimitragṛhe suhṛdbhe sañtryaṃśakaṃ samagṛhe khalu rūpameva

### [2.2](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.2)

tryaṃśonitaṃ ripugṛhedhyaribhe dalaṃ syādebhyo guṇo bhavati yaḥ khalu kaścidekaḥ  
vedoddhṛtaḥ sa bhaguṇo gaṇakainirukto horādivargaguṇakastu bhavettadardham

### [2.1-2](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.1-2)

'  
"nagāṃśakā rudramitā abhīṣṭarāśau suhṛddvebhani mūrchanāṃśāḥ  
navāśvino rūpamudāsara|śau kudvayaṃyakā viśvāmaṃtā dviṣadbhe

### [2.2-2](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.2-2)

trayo nagāṃśā hyadhiśatrurāśāvete bhasaṃjñā nijarāśivarjam  
vargottamātmīyanavāṃśadṛkksthite grahe tu dvitayaṃ guṇaḥ syāt"

### [2.1-3](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.1-3)

atha grahāṇāṃ saptavargajānantarata 'kacakrānayanārthantu"grahādike vargagaṇe svakīye dviko guṇastryaṃśavivarjitaḥ saḥ  
adhottame mitragṛhe navāṃśā viśve ca rūpaṃ ca samasya gehe

### [2.17](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.17)

athāśrayaguṇakamāha -  
yaḥ svādhīṣṭasuhṛtsamāryadhiriporvarge dhṛtiśceṣvilāviśvāṅkeṣuguṇā gṛhe dviguṇitā yogaḥ kramāttaṃ haret  
tadbhe ṣaḍ‌vasugau'śumad‌dhṛtijinaiḥ ṣaḍ‌naiśca vargottamasvāṃśatryaṃśagate sadā rasaguṇaiḥ syādāśrayākhyo guṇaḥ

### [2.18](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.18)

athāśrayaguṇake saṃskāraviśeṣaṃ, karmmayogyaguṇakamaṃśāyurdāyopayogino  
dāyāṃśāṃścāha -  
cedvargottamapūrvago'dhyarisuhṛdve tadgṛhāṅkāt triṣaḍlabdhyono yugarīṣṭabhe'bdhinavakāptyā sve same kevalaḥ  
kāryastvāśrayakaḥ sa tatsphuṭahatermūlaṃ sa yogyo guṇaḥ  
kheṭānāṃ ca tanorlavāḥ khayugahṛccheṣā ihāṃśāyuṣaḥ

### [2.22](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.22)

atha lagne pāpagrahe hānimāhadāyāṃśā dyusadāṃ pṛthak tanulavādighnāḥ khaṣaṭtryuddhṛtā  
āpadyonāstanuge khale ca yadi sadddaṣṭe'rdhayāthāpare  
nighnyonnodayabhāvajena tanugograu ceddbaliṣṭhasya tatsāmye puṣṭaphalena neti tanupe'sminnauṃśaje'sau kriyā

### [2.23](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.23)

atha piṇḍanisargajīvaśarmāyurvarṣadyānayanamāhago'bjāstattvatithiprabhākaratithikhargā nakhāḥ paiṇḍaje  
naisarge nakhabhūhnigoṣṭatinakhāḥ pañcāśadarkād guṇāḥ  
dāyāṃśāḥ svaguṇairhatā hi bhagaṇāṃśāptāḥ samādyāyuṣī  
svargāptāśca samādi jaivamibhahṛtsvāṃśairdhaṭīṣvanvitam

### [2.24](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.24)

atha siddheṣu piṇḍāditriṣu lagnāyurānayanamāhasyālliptāḥ khanakhoddhṛtā vibhatanorvarṣādi paiṇḍatrike  
lagnāyurnikhilaistadaṃśakasamaṃ kaiścidbhutulyaṃ smṛtam  
yasyeśo'dhibalastadeva hi paraistenāḍhyamanyairyadaṃśāyurvattatha cāṃśutulyamakhiloktaṃ grāhyamevādimam

### [2.25](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.25)

atha caturṇāmāryuṣāṃ katamaṃ kadā grāhyamityāha—  
aṃśāyuśca tanāvine'dhikabale paiṇḍaṃ nisargaṃ vidhau  
syāccettulyabalaṃ dvayoryutidalaṃ tajjāyuṣoścet trayaḥ  
tryāyuṃṣi tribalairnihatya ca yutirvīryaikyahṛdvā trijrāyuryutyāstrilavo'tha jaivamuditaṃ ceddhīnavīryāstrayaḥ

### [2.26](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.26)

atha hīnabalatvādilakṣaṇaṃ tathāṃśāyuṣo bahusaṃmatatvaṃ tathā keṣāmidamāyurghaṭata ityāha—  
tryalpe hīnabalo balī ṣaḍadhike vīrye grahaścodayo  
bhinnaṃ svasvamate smṛtāyuriti yatprājñairvyavasthāpitam  
aṃśāyurbahusammataṃ bhavati yatsatyaṃ ca satyoditaṃ  
syāddharmiṣṭhasuśīlapathyasubhujāṃ na syādidaṃ pāpinām

### [2.27](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.27)

atha śiṣyasandehanirākaraṇārthamāhahāniryastamite'ribhe'pyanumatāṃ'śotye'lpabuddhyā na tad  
yasmāccaiṣṭika āśraye'sti nikhilaiḥ piṇḍādiṣūktā tataḥ  
āyuḥ sauramidaṃ yato'bdagaṇanā saurāttataḥ sūribhiḥ  
proktaṃ satyamasadyadalpakathitaṃ nākṣatrakaṃ sāvanam

### [2.28](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2.28)

atha prāṇināṃ paramāḥ purassaraṃ manuṣyetarāryānayanamāhapañcāhaṃ nakhabhūsamā nṛkariṇāṃ vyāghrādyajādernṛpā  
gokālyośca jināstathoṣṭrakharayostattvāni sūryāḥ śunām  
aśvāyuḥ paramaṃ radā nṛvadihānīyāyureṣām parāyurnighnaṃ nṛparāyaItemuṣā ca vihṛtaṃ teṣāṃ sphuṭāpurbhavet

## Linked texts (4)

- [Keśavī laghvī](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.kesavilaghvi.2.1) — Keśavārka, Sanskrit
- [Bṛhatkeśavī](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.brhatkesavi.2.17) — Keśavārka, Sanskrit
- [Jātakapaddhati (Keśavārka)](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhati-kesavarka.2.17) — Keśavārka, Sanskrit
- [Śrīpatipaddhati (Jātakapaddhati)](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.sripati.sripatipaddhati.5.4) — Śrīpati, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.2) · Pramāṇa
