Pramāṇa · Search · About · API

Manushyajataka 12

Manuṣyajātaka 12

Language
Sanskrit

12.1

atha prakṛtyadhikāraḥ
haddāpramāṇā pratihaddamabdasaṃkhyā bhavejjanmani
sarvabheṣu || haddhādhipo yo'tra ca yasya tejaḥ
sa tatpadasthaprakṛtirnaraḥ syāt

12.2

yugme vilagne kila haddabhāgā vedāyatāḥ
khaśrutibhiḥ kalābhiḥ || tatsaṃkhyakāndāni
sahāṣṭamāsaiścatvāri yātāni daśeśvaro jñaḥ

12.3

taddhātunā śīghravacāḥ śiśuḥ syādbālye'pi
jihvāsphuraṇaṃ dṛḍhatvam || bhāgadvayordhvaṃ patitaṃ
ca tejaḥ kujasya taddhātuphalaṃ tadūrdhvam

12.4

sarvaḥ svadhātusadṛśaṃ khalu janmakāle
datte grahaiḥ phalamasau sa ca yena dṛṣṭaḥ
lagne'śvare'tha sabale'pyadhikārayukte
janmaikarūpamiha dṛṣṭimṛte parasya

12.5

khe bhūmije'tikapaṭaḥ kaṭukaśca hiṃsraḥ
śukrejyadṛgyuji ghṛṇī madhuratvabhāṣī
anyeṣite tadanugaṃ phalamiśrabhāvaṃ
taddhātujaṃ phalamihāṃdati yo balānyaḥ

12.6

śauryayogānāha
lagne khe'tha kuje'dhikāriṇi dṛḍhe rātrau raṇagrāmaṇīḥ śūro'haṃkṛtimāndivā tu kupito
raudrānanaḥ pātakī || jīve cetibalādhike
narapatiśchatrāṃkitaḥ kīrttimāṃścaṃdre cejyasitekṣite yudhi dṛḍhaḥ sarvai svaharṣe sukhī

12.7

meṣe ravau cāvanije dṛkāṇe puraḥsaraḥ saṃyati
labdhakīrttiḥ || mahattāsāde kujabhāsthite'sya
haddasthakeṃdre'dhikabhījyadṛṣṭe

12.8

atha kātarayogaḥ
bhaume pararkṣapatite svagate ca nīce
lagnāddaśā bhavati saṃgarakātaraḥ syāt
naktaṃ śanau vyomni ca śauryasāde
sūryāśuge'gre patite'tha sākye

12.9

atha jhakaṭayogaḥ
lagne dyune niradhikāriṇi bhūmiputre
maṃdekṣite suhṛdi vābhyudite budhe ca
sūrye'tha caṃdramasi bhūsutadhāmni śukle'nyatrāragānmuthaśile ca kalipriyaḥ syāt

12.10

śatrubhe nīcabhe bhaume nṛpalagne'tha saṃsthite
krūradṛgyogate lagne saumye ca jhakaṭapriyaḥ

12.11

raṃdhre sahamasādeśe vilagneśe'tha saṃsthite
krūradṛgyogate saumye bhavejjhakaṭakarmakṛt

12.12

atha kṣamāyogaḥ
niḥśabdabhe'rke kujadṛṣṭiyoge khecārasūryārkiṣu caṃdradṛkṣu || vilagnaputrāṃbaralābhasāde
sūryedudṛṣṭe dyuniśaṃ kṣamāvān

12.13

atha mukharayogaḥ
caṃdrajñayorbhaumasamagradṛṣṭyā kṣīṇe vidhau cārayute kugehe || lagne jñabhṛgvodyunagāradṛṣṭyā
jñātā naraḥ syānmukharo vilajjaḥ

12.14

atha lajjāyogaḥ
lagne gurāvavanijejyadṛśīha caṃdre
savye tribhāgadṛśi cāsya bhavecca lajjā
haddāmekāṇayuji śītarucau ca saure
lagneśubhūmitanaye dyunagejyadṛṣṭyā

12.15

atha vākpaṭusubhagakṛpāluyogaḥ
khasthe vidhau śaniturīyadṛśātha maṃde
vittasthite śanigṛhe taraṇau ca vāgmī
jñe sūryacaṃdragṛhage prathitaḥ suhṛcca
caṃdrārkayorjhaṣagayoḥ subhagaḥ kṛpāluḥ

12.16

atha kapaṭayogaḥ
sajñe kuje kapaṭakṛcca budhe balāḍhye
krūrānvite'dhvayuji bhūmisute tṛtīye
bhūkendrape'tha navamādhipatau ca ṣaṣṭhe
meṣe budhe kapaṭalekhakaro naraḥ syāt

12.17

atha mithyābhāṣiprogaḥ
apararātrakṛtābhyudaye vidhāvavanijādvrajati
jñamasatyavāk || jñakujayordarajaikagakendrayorvitathavāgaparaṃ jayate janam

12.18

atha hāsyayogaḥ
yutyārkibhe jñakujayorjanahāsyakārī
vaihāsiko'marapatau nṛpabhe'rkadṛṣṭyā
vismāpayatyaridṛśā patiteṃdubhṛgvorbhaumajñayormuthaśile khalu maṃḍitābhiḥ

12.19

atha drohayogaḥ
khasthe budhe turyagate ca caṃdre drohātparadravyamupādadāti || kuje tṛtīye'tha budhe sacaṃdre ripau
vilagnādhipatau budhe vā

12.21

atha caurayogaḥ
caṃdrajñāraiḥ śubhadṛśāmṛte keṃdragaistaskaraḥ syādyūne ma̍de śaśikujabudhairvīkṣite tu prasiddhaḥ
bhaume keṃde gurusitadṛśā varjite'ste jñabhaumakrauḍeriṃdorapi ripudṛśā jñāracaṃdrākiyuktyā 20
atha pāradārikayogaḥ
dyūne'tha khe sitabudhārkiṣu cārabhṛgvostūrye'tha khe bhṛgusute śaśisauridṛṣṭe
kroḍārayorarigayornijavargabhaume
dṛṣṭyā raveḥ sakalayā paradāragāmī

12.22

atha prasaṃgātstriyāḥ parapuruṣaratiyogaḥ
bhṛgvārau śaninā dyūnodbhavadṛśā dṛṣṭau sitakrūrabhe bhaume paśyati khe'marejyabhṛgujastrairāśikeśorudṛk || duḥsthaṃ paśyati vā sitaṃ suragurustrairāśikeśaṃ kujaṃ śukraṃ paśyati bhūmijekṣitabhṛguḥ khasthaistrirāśīśvaraḥ

12.23

kuṃbhe vā vṛṣabhe'libhe ravigṛhe jātāśca yā
yoṣito jñeyāstāḥ parapuruṣeṣu niratāḥ svīyaḥ
patirmanmathaḥ

12.24

athānyavadhūparāṅmukhayogaḥ
gurorgṛhe daityagurāvathānayoḥ svalagnabhājorathavetthaśālayoḥ || vināradṛṣṭyā'nyavadhūparāṅmukhastanau ca jīve daśame trige bhṛgau

12.25

atha dātṛtvayogaḥ
śukrārkayordaśamageṃ dudṛśā tadānīṃ
turyekṣaṇātkṣitisutasya vṛthā vyayī syāt
lagneśabhaumasaha meśayutau ca vitte
ṣaṣṭhe śanau tanupavittapapāpadṛṣṭyā

12.26

atherṣyāluyogaḥ
sūryādvitīye'hani naktamarkaiḥ kṛte sarāphe
taraṇītthaśāle || budhè'tha lagne trivinejyadṛṣṭimīrṣyālurārośana itthaśāle

12.27

evaṃ nṛprakṛtimaṃbaracāriyogājjñātvā puraivamatha satvarajastamāṃsi
puṃsaḥ śubhaṃ tadanurūpamathā'śubhaṃ ca
niścitya jātakaphalaṃ sumatirvidadhyāt

12.13-2

iti karmaprakāśikāyāṃ manuṣyajātake prakṛtikathanaṃ nāma trayodaśo'dhikāraḥ

Commentaries (2)

Linked texts (2)