Bhargavanadika 3.55
Bhārgavanāḍikā 3.55
- Language
- Sanskrit
3.55.1
gurumahādaśāphalam
kurutacai varu 16
gurordaśāyāṃ paramoccagasya rājyaṃ mahatsaukhyamupaiti kīrtim
manovilāsaṃ gajavājiruddhaṃ nṛpābhiṣekaṃ svakulādhipatyam
kuḷīragasyāpi gurordaśāyāṃ bhāgyottaraṃ bhūpatimānanaṃ ca
videśayānaṃ mahadādhipatyaṃ duḥkhaiḥ parityaktatanuṃ manuṣyaḥ
ārohiṇī devagurormahattvaṃ daśā prapannā kurute'tra bhūmim
gānakriyāṃ strīsutarājapūjyaṃ svavidyayā prāptayaśaḥpratāpam
jīvadaśāyāmīśo grāmāṇāṃ maṇḍalādhinātho vā
dvijabhūpalabdhadhano medhāvī kāntimān vinītaśca
devendrapūjyasya daśāvarohe karoti saukhyaṃ sakṛdeva nāśam
sakṛdyaśaḥ kāntiviśeṣajālaṃ nareśvaratvaṃ sakṛdeva yāti
atinīcabhāvabhāgo gurordaśāyāṃ prabhagnagṛhapūjaḥ
anyonyahṛdayavairaṃ kṛṣināśaṃ yāti paribhṛtyaḥ
mūlatrikoṇanilayasya daśāvipāke
rājyārthabhūmisutadāraviśeṣasaukhyam
yānādirohaṇamapi svabalācca vittaṃ
yajñādikarma janapūjitapādapīṭham
gurordaśāyāṃ svagṛhaṃ gatasya rājyārthabhūdhānyasukhāmbaraṃ ca
mṛṣṭānnagovājivanovilāsa kāvyādipuṇyāgamavedaśāstram
gurordaśāyāmatiśatrurāśi gatasya duḥkhaṃ samupaiti śokam
vivādabhūmyarthakalatraputranṛpāgnacorairbhayamakṣipīḍām
gurordaśāyāmarirāśigasya kṣetrādivittaṃ śayanāmbaraṃ ca
nareśasaṃmānamupaiti nityaṃ strīputrabhṛtyātmasahodarārtim
prāpto daśāyāmatimitrarāśigatasya jīvasya vareśapūjyam
mṛdaṅgabherīravayānaghoṣaṃ digantarākrāntasamastabhāgyam
mitrarkṣagasyāpi gurordaśāyāṃ sāmānyato bhūpatidattabhāgyam
kṛṣyarthagobhūmivanovilāsa citrāmbarālaṅkṛtabhūṣaṇāptim
nīcakhecarasaṃyukte gurordāye manorujā
parapreṣyāpavādaṃ ca strīputrāṇāṃ virodhitā
3.55.2
uccakhecarasaṃyuktagurordāye mahatsukham
taṭākagopurādīnāṃ nirmāṇaṃ nṛpapūjyatām
pāpānvitasyāpi gurordaśāyāṃ karoti pāpaṃ hṛdayānrastham
gūḍhaṃ bahiḥ puṇyaphalānviśeṣād bhūmyarthadārātmajameti saukhyam
śubhānvitasyāpi gurordaśāyāṃ nareśamānaṃ mṛdulāmbaraṃ ca
dānena vittaṃ nṛpamānanādvā yajñādisatkarmaviśeṣalābham
pāpekṣitasyāpi gurordaśāyāṃ prāptau sukhaṃ kiñcidupaiti saukhyam
kvacidyaśaḥ kutracidāttadhairyaṃ kvaciddhanaṃ nāśamupaiti cānte
śubhekṣitasyāpi gurordaśāyāṃ deśāntare vittamupaiti bhūpāt
devārcanaṃ bhūsuratarpaṇaṃ ca tīrthābhiṣekaṃ gurupūjyatāṃ ca
kendrarkṣagajatridaye rājyaṃ bhūdārarājasaṃmānam
vividhasukhānandakaraṃ bahujanarakṣāṃ pradhānatāṃ yāti
lagnaṃ¹ gatasya tu daśā puruṣaṃ nareśaṃ² jīvasya saukhyamamaḷāmbarabhūṣaṇāti
yānādirohaṇamṛdaṅgapaṇāravaiśca mattebhavājibhaṭasaṅgayutaṃ karoti
caturthakendrasthitajīvadāye yānatrayaṃ bhūpatimitrabhāvam
bhūpālayoge yadi bhūpatitvaṃ no cettadā tatsadṛśaṃ karoti
kalatrarāśisthitajīvadāye dārārthaputrārthasukhaṃ karoti
videśayānaṃ samare jayaṃ ca dhyānaṃ parabrahmaṇi puṇyakarma³
karmasthitasyāpi gurorvipāke rājyāptimāhurmuunayastadānīm
bhūpālayoge tvathavātra putrakaḷatrasatkarmasukhādiyogyam
trikoṇasaṃsthasya gurordaśāyāṃ strīputrayānārthavivekabuddhim
mṛdvannapānāmbarapaṭṭavastraṃ yānādilābhaṃ navameśasaukhyam
pañcamasthagurordāye mantropāsī mahatsukham
sutāptiṃ rājapūṃjāṃ⁴ ca vedāntaśravaṇādikam
uccāṃśasaṃyuktagurordaśāyāṃ bhāgyottaraṃ rājasamānameti
pravālamuktāmaṇiratnalābhaṃ sarveṣu mukhyaṃ samupaiti lābham
3.55.3
nīcāṃśayuktasya⁵ gurorvipāke bhūpādbhayaṃ gulmavicarcikādi
sthānacyutiṃ bandhuvirodhitāṃ⁶ ca nṛpāgnicauraiśca kulodbhavaiśca
arkajīvadaśāyāṃ sahajārato bhavetkṣīṇam
ūrdhvāṅgaromatapto duśśīlatvaṃ prabhagnasaṃsāraḥ
ādau gurordaśākāle nṛpapūjyaṃ mahatsukham
madhye strīputralābhādi cānte⁷ kaṣṭaṃ vinirdiśet
dhanasya saṃsthasya gurorvipāke dhanāyataṃ bhūpatimānanaṃ vā
vidyāvinodāṅkitarājagoṣṭhīṃ⁸ sarvopakāraṃ vijayaṃ ca saukhyama
nṛpakṛtabahumānaṃ bhrātṛbhirbhūmilābhaṃ
parayuvatijanairvā dattagomitravittam
aśanavasanabhūṣāgandhamālyāmbarāṇi
parakṛtamupakāraṃ labdhatāmeti śauryam
tṛtīyasya gurordāye bhrātṛṇāṃ sukhavardhanam
nṛpadattadhanaṃ saukhyaṃ gandhamālyāmbarādikam
nīrogatā putrakalatralābho¹ lagnādripusthasya gurordaśāyām
ādau bhavedevamathānyabhāge dārārthacorāgnibhayaṃ sarogam
jīvastvṛṇapadasaṃsthaḥ² karoti saukhyaṃ svabandhujanahāniṃ ca³
sthānacyutermida(?)mante⁴ strīputrarājadarśanaṃ ca⁵
lābhagajīvadaśāyāṃ saṃprāptau vāhanādimupayāti
labhate videśayānaṃ nānākleśaiśca paribhūtaḥ
pākasthānabalānvitasya ca guroḥ kṣetrārthadārātmajān
saṃprāpnoti gajāśvavastrakanakaṃ citrāmbarābhūṣaṇam
digvīryānvitadevanāyakagurau loke prasiddhaṃ tadā
jīve kālabalādhike nṛpavadhūsaṃmānatāṃ⁶ yāti ca
nisargavīryānvijīvadāye nisargataścāpi sukhaṃ mahattvam
vidyāvilāsaṃ ratikelisaukhyaṃ gāṅgeyatoyādikṛtābhiṣekam
vakraṃ gatasyāpi gurordaśāyāṃ mahatkṛtāṃ yāti sutārthadārān
yuddhe jayaṃ bhūpatimitratāṃ ca sugandhamālyāmbaravāgvilāsam
digvīryayuktasya gurordaśāyāṃ kṛpākaṭākṣeṇa mahīpatīnām
3.55.4
samastabhāgyaṃ samupaiti nityaṃ deśāntare bhrāmyati kiñcideva
krūraṣaṣṭhāṃśasaṃyukte⁷ gurordāye'tikaṣṭatām
rājakopāvamānādi labhate nātra saṃśayaḥ
saumyaṣaṣṭhāṃśayuktasya⁸ gurordāye'tisaukhyatām
vāhanaṃ bandhusaṃmānaṃ yajñaṃ vaivāhikaṃ śubham
pārāvatāṃśayuktasya guroḥ pāke mahatsukham
mṛdvannaṃ paṭṭavastraṃ1 ca hemavibhramabhūṣaṇam
pāśadrekāṇayuktasya gurordāye ca bandhanam
kārāgṛhapraveśaṃ ca nigalaṃ dāravigraham
uccastho'pi gururnīcarāśyaṃśakasamānvataḥ
bhāgyakṣaye tu saṃprāpte tatkṣaṇādeva naśyati
nīcastho devapūjyo'pi svoccāṃśakasamānvataḥ
bhāgyakṣaye tu saṃprāpte bhāgyaṃ2 yāti tadā naraḥ
granthāntare—
meṣasthagurudāye tu rājapūsyaṃ sukhaṃ dhanam
kṣetranāśaṃ tadā duḥkhaṃ sarvaṃ dattvā hariṣyati
vṛṣasthagurudāye tu bahuvittaṃ labheta nā
dhanadhānyavināśaṃ ca bahuduḥkhaṃ padabhramam
yugmasthagurudāye tu bhrātṛsaukhyaṃ tathā vipat
kuṣeśca3 dhanamāpnoti kiñcitsaukhyaṃ vinirdiśet
karkasthagurudāye tu rājyalābhamupaiti ca
vāhanaṃ rājapūṃjāṃ ca madhye madhye layaṃ bhavet
siṃhasthagurudāye tu putralābhaṃ dhanaṃ labhet
vidyājayaṃ mahābuddhiṃ karoti sukhanāśanam
kānyāsaṃsthagurordāye śatrunāśaṃ piturvipat
kiñciddhanaṃ kṛṣerlābhaṃ vidyājāḍyaṃ sutakṣayam
taulisthagurudāye tu kṣetradhānyavināśanam
strīvināśaṃ tathā lābhaṃ dhanasaukhyaṃ labhennaraḥ
bhāgyavāndhanavān bhogī deśāntaracaro bhavet
gurormitraphalaṃ vidyāt kṣetradhānyavināśanam
kīṭasthagurudāye tu bhoganāśaṃ pitṛkṣayam
kiñciddhānyaṃ dhanaṃcāpi sthānabhraṃśaṃ matoruja [4
cāpasthagurudāye tu putralābhaḥ5 sukhaṃ bhavet
3.55.5
grāmadeśādhipatyaṃ ca mātṛnāśo'thavā vipat
karmasthagurudāye tu kṣetranāśaḥ sukhakṣayaḥ¹
grāmadeśādhipatyaṃ ca kiñcidbhogo² vraṇaṃ bhavet