Pramāṇa · Search · About · API

Brihatkeshavi 1

Bṛhatkeśavī 1

Language
Sanskrit

1.1

natvā vighnapaśāradācyutaśivabrahmārkamukhyagrahān
kurve jātakapaddhatiṃ sphuṭatarāṃ horāvidāṃ prītaye
yantraiḥ spaṣṭataro'tra janmasamayo vedyo'tha kheṭāḥ sphuṭā
yatpakṣe hi ghaṭanta udgama ihāstakṣaṃ saṣaḍbhaḥ sa ca

1.2

“miśreṣṭayoryadvivaraṃ dināryaṃ gatisaṃguṇam
ṣaṣṭyā bhaktaṃ lavādyaṃ syānmiśrārthākye phalaṃ tvṛṇam
alpe grahe dhanaṃ kāryamevaṃ tātkālikā bhavet
vakre tu viparītaṃ syādrāhuketvostathaiva hi ||”
“nandā bhūpā maṅgā vedā rasā bāṇagajāḥ kramāt
vinā candraṃ dhruvāḥ proktāḥ sūryādīnāṃ nabhaḥ sadām
śaśibāṇāṅgabhūtulyo vyavasthitaśako mataḥ
vyavasthitaśakaṃ svīyācchakātsaṃśodhya yatnataḥ
antaraṃ svadhruvairbhaktaṃ phalaṃ yadvikalātmakam
tadvyavasthitamandocce yuktamiṣṭaṃ tu tadbhavet ||”
“śodhayetsvasvamandoccāt svaravamadhyaṃ prayatnataḥ
śeṣaṃ kendraṃ budhairjñeyaṃ tryadhikaṃ yadyadā bhavet
ṣaḍbhāttaṃ saṃśodhyettatu ṣaḍbhādhikyaṃ yadā bhavet
ṣaḍbhahīnaṃ tadā kāryaṃ cakrācchodhyaṃ navādhikam
khatrighnaḥ kendrarāśaḥ syādbhujaḥ svīyalavānvitaḥ
tadadhaḥsthān likheddaṅkān prathamaṃ phalapatrataḥ
bhujāgramatalasthāṅkān tadadho vilikhetkramāt
phalayārantareṇaiva hanyādbhujakalādikam
ṣaṣṭyāṃśaṃ svamṛṇaṃ kuryāt kramātkramavasātphale
prathame tatphalaṃ spaṣṭaṃ jñeyaṃ gaṇatakovidaiḥ
tatphalena yuto madhyaḥ kendra meṣādiṣaḍbhage
tulāṣaṭkasthite hīnaḥ spaṣṭakheṭo bhaveddhruvam ||”
atha spaṣṭagattisādhanārthaṃ padyam—
“gomūtrikāyāḥ kramatā hi guṇyā madhyāgatiḥ svasvaphalāntareṇa
ṣaṣṭyuddhṛtā labdhayutā svakendre karkādiṣaḍgāśagate svabhuktiḥ
mṛgādiṣaḍbhāgate ca kendre labdhena hīnā nijamadhyabhuktiḥ
sphuṭā bhavedbhāskarahenduranyorevaṃ gatijñoddatā mahādbhiḥ
atha kujādānāṃ sphuṭīkaraṇaślokāḥ“sūryasya madhyaṃ budhaśukrayoḥ syānmadhyaṃ svamadhyaṃ nijaśīghratuṅgam
surejyabhaumārkinabhaścarāṇāṃ madhyaṃ svamadhyaṃ ravimadhyamuccam
apāsya madhyaṃ nijaśīghratuṃgāccheṣaṃ bhavedrāśimukhaṃ svakendram
ṣaḍbhādhikaṃ vīkṣya kujādikānāṃ saṃśothayed dvādaśarāśimadhye
khatrighnaḥ kendrarāśiḥ syādbhujaḥ svīyalavānvitaḥ
taddhasātpūrvavacchaighyaṃ phalamādau prasādhayet
tadardhaṃ svamṛṇaṃ kuryāt kendre meṣatulādige
paragraho bhavedevaṃ mandoccāttaṃ viśodhayet
śeṣaṃ dvitīyakendraṃ syādato bāhuśca pūrvavat
taddhasātpūrvavanmāndaṃ phalaṃ jñātvā tu tadgrahe
madhyākhye svamṛṇaṃ kuryāt samastaṃ dvigraho bhavet
dvigrahaṃ śodhayecchīghrāccheṣaṃ kendraṃ tṛtīyakam
kendrādvāhustataḥ śaighyaṃ punaḥ saṃprasādhayetphalam
samastaṃ svamṛṇaṃ kuryāt dvigrahe tatphalaṃ kramāt
kendre meṣatulāṣaṭke bhavedevaṃ sphuṭo grahaḥ
evaṃ kujādipañcānāmuditaṃ spaṣṭasādhanam ||"
“madhyāṃ gatiṃ mandaphalāntareṇa hatvā haredambarasairihāptam
madhye svakendre khalagaśiṣṭake karkātmṛgānmadhyagatau dhanarṇam
mandasphuṭā sā ca tayonitā syācchīghrā gatiḥ kendragatirgrahāṇām
hatvā'tha tāṃ śīghraphalāntareṇa ṣaṣṭyā bhajedāptaphalaṃ dhanarṇam
mandasphuṭāyāṃ nijaśīghrakendre mṛgādikarkādigate dvitīye
bhavettadā bhūmijapūrvakānāṃ gatiḥ sphuṭā saiva nabhaścarāṇām ||”
“śākamekākṣivedonaṃ dviḥkṛtvā daśabhirharet
labdhaṃ hīnañca tatraiva ṣaṣṭyāptā ayanāṃśakāḥ
labdhīkṛto'rkastriguṇo nakhāptāvanmitābhirvikalābhirāḍhyaḥ
atha natonnataṃ daśamacaturthabhāvasādhanamāharātreḥ śeṣamitaṃ yutaṃ dinadalenāhno gataṃ śeṣa vā
viśleṣyaṃ khalu pūrvapaścima nataṃ triṃśaccyutaṃ connatam
yatpūrvonnataṣaḍbhayuktakhavataḥ paścānnatādityato
yallaṅkodayakaiśca lagnabhiva tanmādhyaṃ saṣaḍbhaṃ sukham

1.3

atha daśamalagnasādhanamtatra kriyālāghavārthaṃ unnataghaṭīṣaḍbhayuktaravitaḥ bhuktaprakāreṇodāathāvaśiṣṭabhāvasandhyānayanaṃ tatphalaṃ cāhatryaṃśo vyastakhabhasya bhūyamahatau yojyastanau dvighnuto
bandhau te'pi ca sāṅgabhāstanumukhāḥ sandhirdviyogo'rdhitaḥ
śūnyaṃ sandhiṣu bhāvage'khilaphalaṃ syādbhāvasandhyantareṇāptaṃ sandhikhagāntaraṃ kṣayacayaṃ bhāvādhike'lpe khage

1.4

atha dṛṣṭisādhanamāhakhaikāgni dvikhavedarāmayamabhūkhāśrābhramekādibhe
draṣṭrā varjitadṛśyakasya guruṇā cedaṣṭavede kṛtāḥ
mandenāṅkayame'sṛjā nagaguṇe'ṅkā bhādijāḥ saṃskṛtā
bhāgapnakṣayavṛddhikhānalalavenābdhyuddhṛtā dṛg bhavet

1.5

śeṣarāśi- & 1 & 2 & 3 & 4 & 5 & 6 & 7 & 8 & 9 & 10 & 11 & 12 \\
dṛṣṭipādāṅkāḥ- & 0 & 1 & 3 & 2 & 0 & 4 & 3 & 2 & 1 & 0 & 0 & 0 \\
atha grahāṇāmuccabalaṃ saptavargajabalaṃ cāha—
nīcono bhagaṇāccyutaḥ ṣaḍadhikaścetṣaḍdṛdauccaṃ balaṃ
svakṣetre'rdhaṃ samabhe'ṣṭamastricaraṇā mūlatrikoṇe balam
mitrarkṣe'ṅghriradhīṣṭabhe traya imāṃśā vairirabhe'ṣṭyaṃśako
dantāṃśo'dhyaribhe gṛhādipavaśātkheṭasya saptaikyajam

1.6

atha yugmāyugmarāśinavāṃśabalaṃ kendrādibalaṃ cāhaśukrendū samabhāṃśake hi viṣame'nye dadyuraṅghri balaṃ
kendrādyeṣu ca rūpakārdhacaraṇān yacchanti kheṭāḥ kramāt
strīkheṭau carame narāḥ prathamake klībau ca madhye tathā
dreṣkāṇe vitarānti pādamuditaṃ syāt sthānavīryaṃ tvidam

1.59

atha raveruccabalam 00|40

1.59-2

saptavargajabaḷam 1|29

Linked texts (5)