<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.brhatkesavi.1.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Astronomy & Mathematics](https://indike.org/pramana/in.astro) › [Genethlialogy (natal astrology)](https://indike.org/pramana/in.astro.hora) › [Horoscope-casting manuals](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati) › [Keśava's Jātakapaddhati and the Nandigrāma–Kāśī school](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi) › [Brihatkeshavi](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.brhatkesavi) › 1.2

# Brihatkeshavi 1.2

Bṛhatkeśavī 1.2

- **Language:** Sanskrit

### [1.2](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.brhatkesavi.1.2)

“miśreṣṭayoryadvivaraṃ dināryaṃ gatisaṃguṇam  
ṣaṣṭyā bhaktaṃ lavādyaṃ syānmiśrārthākye phalaṃ tvṛṇam  
alpe grahe dhanaṃ kāryamevaṃ tātkālikā bhavet  
vakre tu viparītaṃ syādrāhuketvostathaiva hi ||”  
“nandā bhūpā maṅgā vedā rasā bāṇagajāḥ kramāt  
vinā candraṃ dhruvāḥ proktāḥ sūryādīnāṃ nabhaḥ sadām  
śaśibāṇāṅgabhūtulyo vyavasthitaśako mataḥ  
vyavasthitaśakaṃ svīyācchakātsaṃśodhya yatnataḥ  
antaraṃ svadhruvairbhaktaṃ phalaṃ yadvikalātmakam  
tadvyavasthitamandocce yuktamiṣṭaṃ tu tadbhavet ||”  
“śodhayetsvasvamandoccāt svaravamadhyaṃ prayatnataḥ  
śeṣaṃ kendraṃ budhairjñeyaṃ tryadhikaṃ yadyadā bhavet  
ṣaḍbhāttaṃ saṃśodhyettatu ṣaḍbhādhikyaṃ yadā bhavet  
ṣaḍbhahīnaṃ tadā kāryaṃ cakrācchodhyaṃ navādhikam  
khatrighnaḥ kendrarāśaḥ syādbhujaḥ svīyalavānvitaḥ  
tadadhaḥsthān likheddaṅkān prathamaṃ phalapatrataḥ  
bhujāgramatalasthāṅkān tadadho vilikhetkramāt  
phalayārantareṇaiva hanyādbhujakalādikam  
ṣaṣṭyāṃśaṃ svamṛṇaṃ kuryāt kramātkramavasātphale  
prathame tatphalaṃ spaṣṭaṃ jñeyaṃ gaṇatakovidaiḥ  
tatphalena yuto madhyaḥ kendra meṣādiṣaḍbhage  
tulāṣaṭkasthite hīnaḥ spaṣṭakheṭo bhaveddhruvam ||”  
atha spaṣṭagattisādhanārthaṃ padyam—  
“gomūtrikāyāḥ kramatā hi guṇyā madhyāgatiḥ svasvaphalāntareṇa  
ṣaṣṭyuddhṛtā labdhayutā svakendre karkādiṣaḍgāśagate svabhuktiḥ  
mṛgādiṣaḍbhāgate ca kendre labdhena hīnā nijamadhyabhuktiḥ  
sphuṭā bhavedbhāskarahenduranyorevaṃ gatijñoddatā mahādbhiḥ  
atha kujādānāṃ sphuṭīkaraṇaślokāḥ“sūryasya madhyaṃ budhaśukrayoḥ syānmadhyaṃ svamadhyaṃ nijaśīghratuṅgam  
surejyabhaumārkinabhaścarāṇāṃ madhyaṃ svamadhyaṃ ravimadhyamuccam  
apāsya madhyaṃ nijaśīghratuṃgāccheṣaṃ bhavedrāśimukhaṃ svakendram  
ṣaḍbhādhikaṃ vīkṣya kujādikānāṃ saṃśothayed dvādaśarāśimadhye  
khatrighnaḥ kendrarāśiḥ syādbhujaḥ svīyalavānvitaḥ  
taddhasātpūrvavacchaighyaṃ phalamādau prasādhayet  
tadardhaṃ svamṛṇaṃ kuryāt kendre meṣatulādige  
paragraho bhavedevaṃ mandoccāttaṃ viśodhayet  
śeṣaṃ dvitīyakendraṃ syādato bāhuśca pūrvavat  
taddhasātpūrvavanmāndaṃ phalaṃ jñātvā tu tadgrahe  
madhyākhye svamṛṇaṃ kuryāt samastaṃ dvigraho bhavet  
dvigrahaṃ śodhayecchīghrāccheṣaṃ kendraṃ tṛtīyakam  
kendrādvāhustataḥ śaighyaṃ punaḥ saṃprasādhayetphalam  
samastaṃ svamṛṇaṃ kuryāt dvigrahe tatphalaṃ kramāt  
kendre meṣatulāṣaṭke bhavedevaṃ sphuṭo grahaḥ  
evaṃ kujādipañcānāmuditaṃ spaṣṭasādhanam ||"  
“madhyāṃ gatiṃ mandaphalāntareṇa hatvā haredambarasairihāptam  
madhye svakendre khalagaśiṣṭake karkātmṛgānmadhyagatau dhanarṇam  
mandasphuṭā sā ca tayonitā syācchīghrā gatiḥ kendragatirgrahāṇām  
hatvā'tha tāṃ śīghraphalāntareṇa ṣaṣṭyā bhajedāptaphalaṃ dhanarṇam  
mandasphuṭāyāṃ nijaśīghrakendre mṛgādikarkādigate dvitīye  
bhavettadā bhūmijapūrvakānāṃ gatiḥ sphuṭā saiva nabhaścarāṇām ||”  
“śākamekākṣivedonaṃ dviḥkṛtvā daśabhirharet  
labdhaṃ hīnañca tatraiva ṣaṣṭyāptā ayanāṃśakāḥ  
labdhīkṛto'rkastriguṇo nakhāptāvanmitābhirvikalābhirāḍhyaḥ  
atha natonnataṃ daśamacaturthabhāvasādhanamāharātreḥ śeṣamitaṃ yutaṃ dinadalenāhno gataṃ śeṣa vā  
viśleṣyaṃ khalu pūrvapaścima nataṃ triṃśaccyutaṃ connatam  
yatpūrvonnataṣaḍbhayuktakhavataḥ paścānnatādityato  
yallaṅkodayakaiśca lagnabhiva tanmādhyaṃ saṣaḍbhaṃ sukham

- [Previous: 1.1](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.brhatkesavi.1.1)
- [Next: 1.3](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.brhatkesavi.1.3)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.brhatkesavi.1)

## Linked texts (3)

- [Keśavī laghvī](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.kesavilaghvi.1.2) — Keśavārka, Sanskrit
- [Jātakapaddhati Keśavī](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhatikesavi.1.2) — Keśavārka, Sanskrit
- [Jātakapaddhati (Keśavārka)](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.jatakapaddhati-kesavarka.1.2) — Keśavārka, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.brhatkesavi.1.2](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.paddhati.kesavi.brhatkesavi.1.2) · Pramāṇa
