Keshavi laghvi 2
Keśavī laghvī 2
- Language
- Sanskrit
2.1
“vargottame svabhavane svanavāṃśake ca svatryaṃśake ca guṇako ditayaṃ niruktaḥ
adhyardharūpamadhimitragṛhe suhṛdbhe matryaṃśakaṃ samagṛhe khalu rūpameva
2.1-2
tryaṃśonitaṃ ripugṛhe'yaribhe dalaṃ syādebhyo guṇo bhavati yaḥ khalu kaścidekaḥ
vedoddhṛtaḥ sa bhagaṇo gaṇakairnirukto horādivargaguṇakastu bhavettadardham ||2||”
“nagāṃśā rudrāṃmitā abhīṣṭarāśo suhṛddveśmani mūrchanāṃśāḥ
navāśvino rūpamudāsarāśau suhṛdyaṃśakā viśvabhitā dvipadme
2.2
atho nagāṃśā kapiśānurāśervane masaṃjñā nijarāśivarjam
vargottamātmoyanavāṃśadṛkkūsthite grahe tu dvitayaṃ guṇaḥsyāt”
2.1-3
"gṛhādike vargagaṇe svakīye dviko guṇastaddarśavirvāṅktaḥ saḥ
abhīṣṭabhe mitragṛhe navāṃśa vighe ca rūpaṃ ca samasya gehe
2.17
athāśrayaguṇamāhayaḥ svādhīṣṭasuhṛtsamāryadhiriporvarge dhṛtiśceṣvilāviśvāraṅkeṣuguṇā gṛhe dviguṇitā yogaḥ kramāttaṃ haret
tadbhe ṣaḍvasugo'śumaddhṛtijinaiḥ ṣaḍghnaiśca vargottamasvāṃśatryaṃśagate sadā rasaguṇaiḥ syādāśrayākhyo guṇaḥ
2.17-2
ṣaḍbhiḥ 36, adhimitragṛhe ṣaḍguṇavasubhiḥ 48, mitragṛhe ṣaḍguṇitanavabhiḥ 54, samarāśau ṣaḍguṇitadvādaśabhiḥ 72, śatrubhe ṣaḍguṇadhṛtibhiḥ
108, adhiśatrubhe ṣaḍguṇitajinaiḥ 144 bhajediti)| ca (tathā)
vargottamasvāṃśatryaṃśagate grahe sati sadā rasaguṇaiḥ ṣaṭtriṃśatā taṃ yogaṃ
bhajet labdhirārūḍhyākhyo guṇaḥ syāt
2.18
athāśrayaguṇake saṃskāraviśeṣaṃ, karmayogyaguṇakamaṃśāpurdāyopayogino dāyāṃśāṃścāhacedvargottamapūrvago'dhyarisuhṛṅge tadgṛhāṅkāt triṣaḍlabdhono yugarīṣṭabhe'bdhinavakāptyā sve same kevalaḥ
kāryastvāśrayakaḥ sa tatsphuṭahatermūlaṃ sa yogyo guṇaḥ
kheṭānāṃ ca tanorlavāḥ khayugahṛccheṣā ihāṃśāyuṣaḥ
2.16
atha cakrārdhahānimāhaṣaḍbhālpe sati khecarona udaye'syāṃśoddhṛtaiḥ khāgnibhistvekālpe'sya ca khāgnibhājitalavaiḥ saumyonite tvardhitaiḥ
ūnā bhūrguṇa ekabhe dvibahulu tvekasya bahvojasaḥ
kāryastadguṇitāḥ svadāyajalavāścakrārdhahānistviyam
2.19
athāṃśāṃkhiṃśatā saṅguṇya yadi phalāsthāne prakṣipyante tadā 63
tamaścakraṃ siddhyati (dra0 63 cakram )
2.20
atha varṣāyaṃśāyurānayanamāhadāyāṃśotthakalāḥ svayogyaguṇakannāḥ khābhranetroddhṛtā
aṃśāyurdyusadāṃ samādi tu tanordāyāṃśakāstryāhatāḥ
digbhaktā hi samādi cettu balavallagnaṃ tadā lagnabhaistulyābdaiḥ sahitaṃ dvinighnaśarahṛdbhāgādito māsayuk
2.21
atha piṇḍanisargajīvaśarmāyurdāyopayogino dāyāṃśānāhasvodyono dyucaro'ṅgabhātsamadhiko grāhyo'lpakonārkabhaṃ
tadbhāgā dyucaro'ribhe yadi guṇāṃśonā vinā vakragam
dvyaṃśāptā astamite vinā śanisitau hānidvaye'thodhikairbhādhyo piṇḍanisargajīvagadite cakrārdhahānirbhavet
2.22
atha lagne pāpagrahe hānimāhadāyāṃśā dyusadāṃ pṛthak tanulavādighnāḥ khaṣaṭcyuddhṛtā
vyāptyonāstanuge khale ca yadi sadvṛṣṭe'rdhathāthāpare
nighnyonnodayabhāvajena tanugograu cedvaliṣṭhasya tatsāmye puṣṭaphalena neti tanupe'sminnāṃśaje'sau kriyā
2.23
atha piṇḍanisargajīvaśarmāyurvarṣadyānayanamāhagobjāstattvatithiprabhākaratithikhargā nakhāḥ paiṇḍaje
naisarge nakhabhūhrigoṣṭutinakhāḥ pañcāśadarkād guṇāḥ
dāyāṃśāḥ svaguṇairhatā hi bhagaṇāṃśāptāḥ samādyāyuṣo
khargāptāśca samādi jaivamibhahṛtsvāṃśairghaṭīṣvanvitam
2.24
atha siddheṣu piṇḍāditriṣu lagnāyurānayanamāha—
syālliptāḥ khanakhoddhṛtā vibhatanorvarṣādi paiṇḍatrike
lagnāyurnikhilaistadaṃśakamamaṃ kaiścidbhatulyaṃ smṛtam
yasyeśo'dhivalastadeva hi paraistenāḍhyamanyairyadaṃśāyurvatkvaca cāṃśatulyamakhiloktaṃ grāhyamevādimam
2.25
atha caturṇāmāryuṣāṃ katamaṃ kadā grāhyamityāha—
aṃśāyuśca tanāvine'dhikabale paiṇḍaṃ nisargaṃ vidhau
syāccettulyabalaṃ dvayoryutidalaṃ tajjāyuṣoścet trayaḥ
tryāyuṃpi tribalairnihatya ca yutirvīryaikyahṛdvā triṃjāyuryutyāstrilavo'tha jaivamuditaṃ ceddhīnavīryāstrayaḥ
2.26
atha hīnabalatvādilakṣaṇaṃ tathāṃśāyuṣo bahusaṃmatatvaṃ tathā keṣāmidamāyurghaṭata ityāhatryalpe hīnabalo balī ṣaḍadhike vīrye grahaścodayo
bhinnaṃ svasvamate smṛtāyuriti yatprājñairvyavasthāpitam
aṃśāyurbahusammataṃ bhavati yatsatyaṃ ca satyoditaṃ
syāddharmiṣṭhasuśīlapathyasubhujāṃ na syādidaṃ pāpinām
2.27
atha śiṣyasandehanirākaraṇārthamāhahāniryāstamite'ribhe'pyanumatā'śotthe'lpabuddhyā na tad
yasmāccaiṣṭika āśraye'sti nikhilaiḥ piṇḍādiyuktā tataḥ
āyuḥ sauramidaṃ yato'bdagaṇanā saurāttataḥ sūribhiḥ
proktaṃ satyamasadyadalpakathitaṃ nākṣatrakaṃ sāvanam
2.28
atha prāṇināṃ paramāyurassaraṃ manuṣyetarāyurāyanayanamāhapañcāhaṃ nakhabhūsamā nṛkariṇāṃ vyāghrādyajādernṛpā
gokālyośca jināstathoṣṭrakharayostattvāni sūryāḥ śunām
aśvāyuḥ paramaṃ radā nṛvadihānīyāyureṣāṃ parāyurnighnaṃ nṛparāyaItemuṣā ca vihṛtaṃ teṣāṃ sphurṭāyurbhavet
Linked texts (4)
- Jātakapaddhati Keśavī — Keśavārka, Sanskrit
- Bṛhatkeśavī — Keśavārka, Sanskrit
- Jātakapaddhati (Keśavārka) — Keśavārka, Sanskrit
- Śrīpatipaddhati (Jātakapaddhati) — Śrīpati, Sanskrit