Viramitrodaya 9: atha nāradoktaviṣṇupūjanavidhiḥ
Āhnikaprakāśa 9
- Language
- Sanskrit
atha nāradoktaviṣṇupūjanavidhiḥ
9.p1
tena etān buddhisthīkṛtya vastraniṣpīḍinodakaṃ dātavyam | pūrve ācāryāḥ | atra prakāraḥ śrāddhe vikiradānaṃ tadvat | tena bhūmau satiladakṣiṇāgrakuśopari dānaṃ siddhyati | apasavyenetyanena pitṛtīrthadakṣiṇāmukhatvādyupalakṣaṇam | pīḍayitvā pīḍanārthaṃ sthāpayitvā | japottarakālīnatarpaṇānantarameva nipīḍanasya tasmādūrdhvaṃ nipīḍayedityanena kathanāt | ata eva etadagre ācāntaḥ punarācāmedityādinā setikarttavyatākaṃ japamuktvā 'nantaraṃ tarpaṇamuktvā
9.p2
arcayeta, brahmādīniti śeṣaḥ| kātyāyanena snānātpūrvaṃ sumanasa āhvasetyanena yatpuṣpāharaṇamuktaṃ tasyātropayogaḥ| talliṅgaira, mantrairiti śeṣaḥ | diśaścetyādāvapi namaskṛtyetyanuṣaṅgaḥ | devatāśca diśāmeva | saṃnidhānāt | tena digbhyo namaḥ digdevatābhyo nama ityevātra prayoga iti śrīdattaḥ | brahmāgnītyādau samāsanirdiṣṭatve'pi pṛthak namaskāryatvam |
9.p3
ityādiyogiyājñavalkye tathā darśanāt | eṣa snānavidhirityasyābhiprāyaśca prāk prapañcitaḥ | padmapurāṇe,
9.p4
aruṇacandanaṃ raktacandanam | tairarghyaṃ dattvā pādyaṃ dadyādityarthaḥ| āśrayasthaṃ śālagrāmaśilādistham | jalasthamiti tu śrīdattaḥ |
9.p5
puruṣasūktavidhistu pūjāprakaraṇe vakṣyate |
9.p6
asaṃspṛśan, aśucyādīniti śeṣaḥ | dravyāṇi pūjopakaraṇāni puṣpādīni || yanna dhāritamiti nārikelādipātramupāttamiti kalpataruḥ |
9.p7
yatnenāspṛśanniti sambandhaḥ | tadanantaram,
9.p8
iti nṛsiṃhapurāṇavākyāt,
9.p9
iti padmapurāṇavākyāt,
9.p10
iti viṣṇupurāṇavākyācca devapūjā kāryā | yattu vyāsena vaiśvadevānantaraṃ devapūjanamabhihitaṃ tat kalpāntaram |
9.p11
tatra yamaḥ,
9.p12
mālyaṃ nirmālyam | samūhanaṃ mārjanam | snapanamudakādinā | dadhidugdhādisnapanamadhikaphalam | tatparimāṇamāha brahmapurāṇam,
9.p13
pratimetyupalakṣaṇam | tena liṅge'pīyameva vyavasthā | palaṃ catuḥsuvarṇaparimitam | palaṃ suvarṇāścatvāra ityabhidhānāt | suvarṇaścāśītiguñjāparimitaḥ |
9.p14
ityabhidhānāt | atra yadyapi ghṛtaṃ prakṛtaṃ tathāpi dugdhādāvapyayameva prakāraḥ | ekatra dṛṣṭatvāt | brahmāṅgalagnamityādinā snānaghṛtādipratipattiḥ | viprebhyastvathetatyādinā tu datta naivedyādipratipattiḥ | sātvatastubrahmapurāṇe darśitaḥ | yathā-
9.p15
sātvatā vaiṣṇavā ityapare | magāḥ sūryadvijatvena khyātāḥ | tāpine buddhāya | etacca tithikṛtyādau yatra buddhapūjā viśeṣato'bhihitā tatparam | mātṛbhya iti devīmātropalakṣaṇam | pūjādhāramāha śātātapaḥ,
9.p16
divi ākāśe | eṣu sthāneṣu devāḥ pūjyāḥ syuriti tātparyārthaḥ | vyaktaṃ caitat-
9.p17
śātātapavākyādannādīnāṃ na devatāpūjādhāratvam | ācāravirodhāt | kiṃ tu devatātvena pūjyatvaṃ siddhyati | tathāca manuḥ,
9.p18
nārado'pi,
9.p19
yuktasyātmani devatā iti yogino bāhyopacārāsambhavādantaryajanakattarvyatāparam | gṛhasthasya jale śivapūjā niṣiddheti vadanti| pratimāsu svasvapratimāsu | pūjopacārādayaḥ padārthāḥ sarve'pi savistarāḥ pūjāprakaraṇe'vagantavyāḥ |