Viramitrodaya 1.p109.1
Vīramitrodaya 1.p109.1
- Language
- Sanskrit
1.p109.1
adhunā mīnādyākṛtirekhāṇāṃ lakṣaṇaṃ sphuṭaṃ vakṣye | vāmakare nārīṇāṃ dakṣiṇapāṇau narāṇāṃ tu || jīvitamaraṇaṃ lābhālābhaṃ sukhaduḥkhamiha jagatyakhilam | kararekhābhiḥ prāyaḥ prāpnoti naro'tha nārī vā || antarmukhena mīnadvayena pūrṇena pāṇitalamadhyam | yasyāṅkitaṃ bhavediha sa dhanī satraprado manujaḥ || acchinnā gambhīrā pūrṇā raktā jaladanibhā mṛdulā | antarvṛttā snigdhā kararekhā śasyate puṃsām || madhupiṅgābhiḥ sukhinaḥ śoṇābhistyāgino gabhīrāḥ syuḥ | sūkṣmābhirdhīmantaḥ samāptamūlābhiratha subhagāḥ || pallavitā vicchinnā viṣamāḥ paruṣāḥ samāḥ sphuṭitarūkṣāḥ | vikṣiptāśca vivarṇā haritāḥ kṛṣṇāśca punaraśubhāḥ || ā pāṇimūlakarabhānniḥsṛtyāṅguṣṭhatarjanīmadhye | nūnaṃ bhavanti tisro gotradravyāyuṣāṃ rekhāḥ || bhinnābhiścchinnābhiḥ svalpābhirbhavanti kuladhanāyūṃṣi | rekhābhirdīrghābhirviparītābhistu viparītam || maṇibandhānnirgacchati rekhā yasya pradeśinīmūlam | bahubandhujanākīrṇastasya punarjāyate'bhijanaḥ || laghvyā punarnarāṇāṃ laghuriha dīrgho dīrghayā vaṃśaḥ | paribhinno vijñeyaḥ prabhinnayā chinnayā chinnaḥ || na cchinnā na sphuṭitā dīrghatarā na pallavā pūrṇā | ūrdhvā rekhā kurute sahasrajanayoṣamekā'pi || sā brāhmaṇasya rekhā vedakarī kṣatriyasya rājyakarī | vaiśyasya mahārthakarī saukhyakarī bhavati śūdrasya || ālikhitaṃ kākapadaṃ dhanarekhāyāṃ tu dṛśyate yasya | arjayati dhanāni punastallakṣamapi sa vyayaṃ kurute || iha tābhiḥ pūrṇābhiḥ pūrṇā prāpnoti sampadaṃ sadasi | madhyābhirvā madhyāṃ hrasvābhirvā pumān hrasvām ||
Commentaries (1)
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit