Viramitrodaya 1.p297.1
Vīramitrodaya 1.p297.1
- Language
- Sanskrit
1.p297.1
mahābhārate, kulīnaḥ śīlasampanno vāgmī dakṣaḥ priyaṃvadaḥ | yathoktavādī dyutimān dūtaḥ syātsaptabhirguṇaiḥ || iti | viṣṇudharmottare, yathoktavādī dūtaḥ syāddeśabhāṣāviśāradaḥ | śabdakleśasaho vāgmī deśakālavibhājakaḥ || vijñāya deśaṃ kālaṃ ca hitaṃ yatsyānmahīkṣitaḥ | vaktāpi tasya yaḥ kāle sa dūto nṛpaterbhavet || iti | iti dūtalakṣaṇam | atha cāralakṣaṇam | viṣṇudharmottare, puṣkara uvāca | pararājagṛhātprāptān janasaṅgrahakāmyayā | duṣṭān vāpyatha vā'duṣṭān saṃśrayeta prayatnataḥ || duṣṭān vijñāya viśvāsaṃ na kuryāttatra bhūmipaḥ | vṛttiṃ tasyāpi varteta janasaṅgrahakāmyayā || rājā deśāntaraprāptaṃ puruṣaṃ pūjayedbhṛśam | mamāyaṃ deśasamprāpto bahumānena cintayet || kāmaṃ bhṛtyārjanaṃ rājā naiva kuryādbhṛgūttama | na tvevāsaṃvibhaktaṃ tu bhṛtyaṃ kuryātkathañcana || śatravo'gniviṣaṃ sarpā nistriṃśamapi caikataḥ | bhṛtyā manujaśārdūla kubhṛtyāśca tathaikataḥ || teṣāṃ cāreṇa vijñānaṃ rājā vijñāya nityaśaḥ | guṇināṃ pūjanaṃ kuryānnirguṇānāṃ ca śāsanam || kathitāḥ satataṃ rāma rājānaścāracakṣuṣaḥ | svadeśe paradeśe ca jñānaśīlān vicakṣaṇān || anāhāryān kleśasahānniyuñjīta sadā carān | janasyāviditān saumyāṃstathā'jñātān parasparam || vaṇijo mantrakuśalān sāṃvatsaracikitsakān | tathā pravrajitākārān cārān rājā niyojayet || naikasya rājā śraddadhyāccārasyāpi ca bhāṣitam | dvayoḥ saṃvādamājñāya ādadhyānnṛpatistataḥ || parasparaṃ suviditau yadi syātāṃ na tāvubhau | tasmādrājā prayatnena gūḍhāṃścārān prayojayet || rājyasya mūlametāvadyā rājñaścāradṛṣṭitā |
Commentaries (1)
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (4)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Indische Sprüche — Otto von Böhtlingk 1863, Sanskrit
- Sūktiratnahāra — Kāliṅgarāya Sūrya, Sanskrit
- Subhāṣitasudhānidhi — Sāyaṇa, Sanskrit