Viramitrodaya 1.p297.3
Vīramitrodaya 1.p297.3
- Language
- Sanskrit
1.p297.3
na ca hiṃsyaṃ dhanaṃ kiñcinniyuktena ca karmaṇi || nopekṣyaṃ naśyamānaṃ ca tathā rājñaḥ priyo bhavet | rājñaśca na tathā kāryaṃ viṣabhāṣitaceṣṭitam || rājalīlā na karttavyā tasya ceṣṭāṃ vivarjayet | rājñaḥ samadhiko veṣo na tu kāryo vijānatā || dyūtādiṣu tathaivāsya kauśalaṃ tu pradarśayet | pradarśya kauśalaṃ cāsya rājānaṃ na viśeṣayet || antaḥpuradhanādhyakṣavaidyadyūtairnirākṛtaiḥ | saṃsargaṃ na vrajedvāma vinā pārthivaśāsanāt || niḥsnehatāṃ cāvamānaṃ tatprayuktaṃ ca gopayet | yacca guhyaṃ bhavedrājñastanna loke prakāśayet || nṛpeṇa śrāvitaṃ yatsyādguhyādguhyaṃ bhṛgūttama | na tatsaṃśrāvayelloke tathā rājñaḥ priyo bhavet || ājñāpyamāne cānyasmin samutthāya tvarānvitaḥ | ahaṃ kiṃ karavāṇīti vācyo rājā vijānatā || kāryāvasthāṃ ca vijñāya kāryametattathā bhavet | satataṃ kriyamāṇe'smim̐llāghavaṃ tu vrajeddhruvam || rājñaḥ priyāṇi vācyāni na cātyarthaṃ punaḥpunaḥ | na hāsyaśīlaśca bhavenna cāpi bhṛkuṭīmukhaḥ || nātivaktā na nirvaktā na ca matsarikastathā | ātmasambhāvitaścaiva na bhaveddhi kathañcana || duṣkṛtāni narendrasya na ca saṅkīrttayetkvacit | vastraṃ patramalaṅkāraṃ rājñā dattaṃ tu dhārayet || audāryeṇa na taddeyamanyasmai bhūtimicchatā | na caivābhyasanaṃ rājñaḥ svapanaṃ cāpi kārayet || nānirdiṣṭe tathā dvāre praviśeta kathañcana | na ca paśyeta rājānamayogyāsu ca bhūmiṣu || rājñastu dakṣiṇe pārśve vāme vopaviśettathā | purastāttu tathā paścādāsanaṃ tu vigarhitam || jṛmbhāniṣṭhīvanaṃ kāmaṃ kopaṃ paryaṅkikāśrayam | bhrukuṭiṃ vātamudgāraṃ tatsamīpe vivarjayet ||
Commentaries (1)
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (4)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Matsya — Sanskrit
- Kṛtyakalpataru — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit
- Rājanītiprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit