Pramāṇa · Search · About · API

Viramitrodaya 1.p317.1

Vīramitrodaya 1.p317.1

Language
Sanskrit

1.p317.1

eteṣu ṣaṭsu durgeṣu nṛpatiranyatamaṃ durgamāśrayet | taduktamviṣṇusmṛtau, dhanvamahīvārivṛkṣagiridurgāṇāmanyatamaṃ durgamāśrayet | iti | viṣṇudharmottare'pi, tatra durgaṃ nṛpaḥ kuryātṣaṇṇāmekatamaṃ budhaḥ | iti | iti durgabhedāḥ | atha durgaparimāṇam | siddhāntaśekhare, catvāriṃśatsamāyuktaṃ daṇḍānāṃ ṣaṭśataṃ matam | durgasya vistaraṃ dairghyaṃ vidadhyādadhamasya ca || śataiśca saptabhiḥ kuryāccaturbhiḥ saha madhyamam | aṣṭaṣaṣṭiyutaiḥ śreṣṭhaṃ daṇḍānāṃ saptabhiḥ śataiḥ || vistāraṃ cāyataṃ kuryāt durgalakṣaṇamīritam | iti | iti durgaparimāṇam | atha durgādhyakṣalakṣaṇam | viṣṇudharmottare, anāhāryaśca śūraśca tathā prājñaḥ kulodgataḥ | durgādhyakṣaḥ smṛto rāma udyuktaḥ sarvakarmasu || iti durgādhyakṣalakṣaṇam | atha grāmalakṣaṇam | siddhāntaśekhare, svargārthamapavargārthaṃ yaśo'rthaṃ ca dhanārthakam | rakṣārthaṃ ca jayārthaṃ ca vakṣye grāmasya lakṣaṇam || kheṭagrāmāgrahārāśca kubjaṃ durgaṃ ca pattanam | puraṃ ca rājadhānīti kīrttitā aṣṭadhā budhaiḥ || śūdrairadhiṣṭhitaṃ kheṭaṃ grāmaḥ śūdrairdvijottamaiḥ | viprairevāgrahāraḥ syāt kubjaṃ sīmāntavāsataḥ || durgaṃ deśādirakṣārthaṃ jalādivanadurgamam | caturaṅgabalopetamagamyaṃ sarvaśatrubhiḥ || dvīpāntaragatadravyakrayavikrayakānvitam | pattanaṃ ceti vikhyātaṃ puralakṣaṇamucyate || anekajātisaṃyuktaṃ tantuvāyayutaṃ puram | nṛpamandirasaṃyuktā caturaṅgabalānvitā|| bhṛtyairdevālayairyuktā rājadhānīti cocyate | vinyāsa lakṣaṇaṃ teṣāṃ vakṣye śaivāgamoditam || daṇḍo hastacatuṣkeṇa yaṣṭiścāpaśva tatsamaḥ ||

Commentaries (1)