<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.astro.hora.viramitrodaya.10.p55 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Astronomy & Mathematics](https://indike.org/pramana/in.astro) › [Genethlialogy (natal astrology)](https://indike.org/pramana/in.astro.hora) › [Viramitrodaya](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.viramitrodaya) › 10.p55

# Viramitrodaya 10.p55

Vīramitrodaya 10.p55

- **Language:** Sanskrit

### [10.p55](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.viramitrodaya.10.p55)

brāhmaṇasyaiva pūjyo'haṃ śucerapyaśucerapi | strīśūdrakarasaṃsparśo vajrasparśādhiko mama || iti bhaviṣyaliṅgapurāṇavacane brāhmaṇasyaivetyatrānyayogavyavacchedapareṇaivakāreṇa brāhmaṇamātrasyaiva sparśavatpūjāyāmadhikārāvagamāt kṣatriyādīnāṃ śālagrāmamūrttisparśamātraṃ niṣiddhamityavagamyate | evaṃ ca sati kṣatriyādipūjāniṣedhakavacanānāṃ sparśamātrāniṣedhaparatvāt kṣatriyādīnāṃ śālagrāmaśīlāmūrttipūjāvidhāyakāni vacanāni sparśahīnapūjāviṣayatvena yojyānīti | ata evabṛhannāradīye'pyuktam, strīṇāmanupanītānāṃ śūdrāṇāṃ ca nareśvara | sparśane nādhikāro'sti viṣṇorvā śaṅkarasya ca || śūdro vā'nupanīto vā strī vāpi patito'pi vā | keśavaṃ vā śivaṃ vāpi spṛṣṭvā narakamaśnute || iti | atrānāsthayā pratyekaṃ vāśabdena kṣatriyādīnāmapyupasaṅgraho jñeyaḥ | yadyevam kṣatriyādīnāṃ śālagrāmasparśānaṣedhaḥ, tarhi sadācāravirodhaḥ syāditi cet, atra brūmaḥ | brāhmaṇaḥ pūjayennityaṃ kṣatriyādirna pūjayet | iti vacane kṣatriyādirityatra atadguṇasaṃvijñānabahuvrīhiṇā śūdrādereva niṣedho'stu na kṣatriyādeḥ | brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ trayāṇāṃ munisattama | adhikāraḥ smṛtaḥ sadbhiḥ śālagrāmaśilārcane || strīśūdrapatitānāṃ ca ṣaṇḍhānāṃ ca vikarmaṇām | naivādhikāro vijñeyaḥ śālagrāmaśilārcane || ityādipūrvodāhṛtavacananicayāt | tathā cabrāhmaṇasyaiva pūjyo'haṃ śucerapyaśucerapi | strīśūdrakarasaṃsparśo vajrasparśādhiko mama || iti vacanamapyevaṃ vyākhyeyam | śucerapyaśucerapi brāhmaṇasyaivāhaṃ pūjyo na kṣatriyādeḥ, kṣatriyādestu śucerevāhaṃ sparśayogyaḥ, nāśucerityarthaḥ | satkṣatriyavaiśyayoreva sparśena pūjāyāmadhikāro nānyeṣāmityāśayaḥ | kiñca | anyayogavyavacchedapara evakāro 'pyaśucikṣatriyādisparśāniṣedhaparo vyavatiṣṭhate | tathā satistrīśūdrakarasaṃsparśo vajrasparśādhiko mama | ityuttarārddhaṃ śūdrādisparśāniṣedhaparaṃ yathāśrutameva sustham | yatta pūrvodahṛtaṃ bṛhannāradīyavacanam- “strīṇāmanupanītānām” ityādi | tatrāpi śūdrāṇāmeva āhṛtya sparśāniṣedhāttatparameva | vāśabdena ca kṣatriyādyupasaṅgrahe kliṣṭakalpanā | tasmādbrāhmaṇaiḥ satkṣatriyaiḥ sadvaiśyaiḥ sparśapūrvikā śālagrāmapūjā kāryā, nāsatkṣatriyādibhiriti siddham | atra-“ strīśūdrānupanītānām ” ityādyudāhṛtavacanaiḥ śālagrāmaśilārcane yaḥ śūdraniṣedhaḥ sa sacchūdrātiriktaviṣayaḥ | sacchūdraistu brāhmaṇadvārā śālagrāmaśilārcanaṃ karttavyam | tathā coktampadmapurāṇe purāṇasaṅgrahe ca, dīkṣāyuktaistathā śūdrairmadyapānavivarjitaiḥ | karttavyaṃ brāhmaṇadvārā śālagrāmaśilārcanam || iti | śālagrāmaśīlāmūrttiṣu ca yasya yā iṣṭā mūrttiḥ sā tena pūjyā | taduktambrāhmabrahmāṇḍapurāṇayoḥ, dṛṣṭā ca yasya yā mūrttiḥ sa tāṃ yatnena pūjayet | pūjayitvā phalaṃ samyak prāpnotīha paratra ca || iti

- [Previous: 10.p54](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.viramitrodaya.10.p54)
- [Next: 10.p56](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.viramitrodaya.10.p56)
- [Up: 10](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.viramitrodaya.10)

## Commentaries (2)

- [Āhnikaprakāśa](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.viramitrodaya!mitramisra) — Mitramiśra, Sanskrit
- [Āhnikaprakāśa](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.viramitrodaya!mitra-misra-alias-mitraparasurama-misra) — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit

## Linked texts (2)

- [Padmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.6.120.81) — Vyāsa, Sanskrit
- [Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.laksanaprakasa.11.p42) — Mitramiśra, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.astro.hora.viramitrodaya.10.p55](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.viramitrodaya.10.p55) · Pramāṇa
