<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.kala.kalasara.11.p61 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Astronomy & Mathematics](https://indike.org/pramana/in.astro) › [Electional Astrology](https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta) › [Determination of times, tithis and saṅkrāntis](https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.kala) › [Kalasara](https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.kala.kalasara) › 11.p61

# Kalasara 11.p61

Kālasāra 11.p61

- **Language:** Sanskrit

### [11.p61](https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.kala.kalasara.11.p61)

dhikapakṣayoreva māṃsadānam | ṣāṭpauruṣikapakṣe eva māṃsadānamiti samācāraḥ samīcīnaḥ | māṃ samannaṃ tathā śrāddhaṃ gṛhe yaccopasādhitam | ityukteśca | etannityaśrāddhaṃ aputrabhrātṛpitṛvyādīnāṃ ekapuruṣātmakaṃ kāryyam | bhrātrādīnāmuttarakriyāsvapi kartṛlokeḥ | kecittu jīvatpitṛkasyāpi sāgnikatve,na jīvatpitṛkaḥ śrāddhaṃ kuryyādagnimṛte dvijaḥ | yebhyo vāpi pitā dadyāttebhyo dadyāttu sāgnikaḥ | iti sumantūktairvaikalpikamiti tanna | "na jīvanmatimatidadyāt” iti pratyakṣaśruteḥ | sapituḥ pitṛkṛtyeṣu adhikāro na vidyate | iti viṣṇusmṛtivirodhāt | tathā ca jīvatpitṛkasya sāgnikatve'pi pacānnameva vaiśvadevaṃ nityaśrāddhābhāvaśceti samācāraḥ samīcīnaḥ nityaśrāddhavaiśvadevā dikaṃ tu pitṛputrabhrātrādīnāmavibhaktānāmekena karaṇe sarveṣāṃ pratyavāyaparihārāt sarvvaiḥ pṛthak pṛthak na kāryyam | ekapāke niva satāṃ pitṛdevadvijārttanam | ekaṃ bhavet vibhaktānāṃ tadeva syād gṛhe gṛhe || ityukteḥ | yadyapi,evaṃ saha vaseyurvā pṛthak vā dharmakāṅkṣayā | pṛthak hi varddhate dharmastasmāt dharmyāḥ pṛthak kriyāḥ || iti brahmalokaprāptyādiphalārthaṃ punaḥ kāmyatayā pṛthak pṛthak karaṇaṃ avibhaktānāṃ manunāktaṃ | tathāpi tathācāraḥ kadāpi na dṛśyate | tathāpi,– pitaro yatra pūjyante tatra mātāmahā api | iti gautamaukte rmātāmahādiśrāddhasya pitṛśrāddhādhīnatvena avibhaktasapatnībhrātṛṇāmapi ekena nityaśrāddhe kṛte anyena svamātāmahādyarthaṃ punaḥ pacāntaraṃ na kriyate | evamamāvāsyādiśrāddheṣvapi pṛthakkaraṇasamācārābhāvaḥ | brahmacārī bhavecchrāddhe bhuktā śrāddhaṃ tu naimittakam | ityukternityaśrāddhe śrāddhadinavihitaśrāddhaniyamābhāvaḥ | gṛhakhāmino'nupanītatve tu nityaśrāddhasyāsya pañcayajñāntargatatvāt karaṇābhāvaḥ | pāraskarasūtre samāvarttanamuktā,– “athātaḥ pañcayajñā iti” samāvarttanānantarameva pañcayajñeṣvadhikārokteḥ | api vā vedatulyatvādupāyena nivartteran | iti ṣaṣṭhe ca jaiminīyasūtrācca,– smṛtīnāṃ vedatulyatvādupāyena upanayanādūrddhaṃ smārttadharmāḥ pravartteranniti tasyārthaḥ | avibhaktānāṃ pravāse gṛhāntarāvasthāne pṛthakpāke satyapi na pṛthakvaiśvadevakaraṇam | laukike vaidike vāpi hutocchiṣṭe jale kṣitau | vaiśvadevastu karttavyaḥ pañcasūnāpanuttaye || iti śātātapādyuktau pañcasūnādoṣasyaiva vaiśvadevaniimittatvamiti ekena yatra kutrāpi tatkaraṇe(1) doṣanivṛtterutpannatvāt | etena

- [Previous: 11.p60](https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.kala.kalasara.11.p60)
- [Next: 11.p62](https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.kala.kalasara.11.p62)
- [Up: 11](https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.kala.kalasara.11)

## Linked texts (3)

- [Gadādharapaddhati](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.gadadharapaddhati.11.p65) — Gadādhara Rājaguru 1725, Sanskrit
- [Ācārasāra (Gadādhara)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.acara.acarasara-gadadhara.9.p177) — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit
- [Kālasāra](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.kalasara.11.p61) — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.kala.kalasara.11.p61](https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.kala.kalasara.11.p61) · Pramāṇa
