Kalasara 5.p163
Kālasāra 5.p163
- Language
- Sanskrit
5.p163.1
nanvevaṃ sati “asamāpte vrate pūrvva” ityādyuktaniṣedhe'pyekasmin dine vratadvayānuṣṭhānaṃ prāpnotīti cet, na, daivataikyāt dinadvaye'pi vratācaraṇe doṣābhāvāt | tathā ca viṣṇudharmottare,– ekādaśīmupoṣyaiva dvādaśīṃ samupoṣayet |' na tatra vidhilopaḥ syādubhayordevatā hariḥ || iti | etaduktibalādeva, evamekādaśīṃ bhuktā dvādaśīṃ samupoṣayet | pūrvo̍pavāsajaṃ puṇyaṃ sarvvaṃ prāpnotyasaṃśayam || iti | smṛtyantaramālambya mādhavācāryyairupavāsadvayāsāmarthye yo dvādaśyāmevopavāso likhitaḥ, so'pyasmaddeśasyācairairnādriyate | dvādaśyāṃ kāmyopavāso mārkaṇḍeyenoktaḥ,– dvādaśyāmupavāsena siddhārthī bhūpa sarvvaśaḥ | cakravarttitvamatulaṃ samprāpnotyatulāṃ śriyam || campakadvādaśī | bhaviṣye,– jyaiṣṭhe māsi site pakṣe dvādaśyāṃ campakaiḥ śubhaiḥ | śuddhairabhyarcya govindaṃ naraḥ kimanuśocati || tithivaidhe pūrvvaviddhā grāhyā | vāmanajanma | nabhasye śuklapakṣe tu dvādaśyāṃ śravaṇoḍuni | balestu bandhanaṃ karttuṃ madhyāhne vāmanastvabhūt || jayantī vāmanākhyā sā saivopoṣyā narottamaiḥ | sarvvapāpapraśamanī sarvvakāmapradāyinī || ekādaśyāṃ bhavedyogo dvādaśyāḥ śravaṇasya ca | pūrvāhṇe vātha madhyāhne sā tithirmahatī smṛtā || śravaṇadvādaśī | viṣṇudharmottare, — māsi bhādrapade śuklā dvādaśī śravaṇānvitā | mahatī dvādaśī jñeyā upavāse mahāphalā || saṅgame saritāṃ puṇye susnātastāmupoṣitaḥ | ayatnādeva cāpnoti dvādaśadvādaśīphalam || budhaśravaṇasaṃyuktā saiva ca dvādaśī bhavet | atyantamahatī yasyāṃ sarvaṃ kṛtamayācayam ||
5.p163.2
svargaṃ samāsādya cirañca bhogān bhuktā mahendropamadevatukhyaḥ | mānuṣyamāsādya bhavatyarogo dhanānvito dharmaparo manakhī || śravaṇarkṣasamāyuktā dvādaśī yadi labhyate | upoṣya dvādaśī tatra trayodaśyāntu pāraṇam || “ekādaśīm” ityādi “devatāhariḥ” iti pūrvamuktam | bhaviṣyottare'pi,— niṣiddhamapi karttavyaṃ trayodaśyāñca pāraṇam | dvādaśyāñca nirāhāro vāmanaṃ pūjayāmyaham || ityādi | vahnipurāṇe, — yathoktaṃ niyamaṃ kuryyādekādaśyāmupoṣitaḥ | dantakāṣṭhaṃ pragṛhyādau vāgyato. niyatendriyaḥ || śravaṇadvādaśīyoge samupoṣya janārddanam | arcayitvā vidhānena annaṃ bhacetpare'hani || mātsye, – rātrau ca śravaṇenaiva yadā caikakalāṃ spṛśet | sā tithiḥ sarvapuṇyā syāttatkratuścākṣayaṃ bhavet || tathā,– dānaṃ datvā dvijātibhyo viyoge pāraṇaṃ tataḥ | viyoge śravaṇadvādaśīvyapagame, idaṃ śaktaviṣayam | atra haribhaktivilāsakārikā vaiṣṇavānām,– dvādaśyāṃ tu bhavedyogaḥ śravaṇasya divaiva hi | atropavāsaḥ karttavyo vaiṣṇavaiḥ sarvadāpi ca || udayavyāpinīṃ kuryyāt śravaṇadvādaśīṃ sadā | ācāryyāḥ kecidicchanti kecinnecchanti cāpare || muhūrttacitayaṃ vāpi saṅgavāntyamathāpi vā | iti | viṣṇudharme, – nabhasyaśukladvādaśyāṃ nakṣatraṃ śravaṇaṃ yadi | tasyāṃ tīrtheṣu yatsnānaṃ tadanantaphalaṃ labhet || devapūjādisahasraguṇitamityuktam | dūyaṃ śravaṇadvādaśī phālgunacaitrānyatarakṛṣṇapace'pi bhavati | tathā ca nāradīye,– śuklā vā yadi vā kṛṣṇā, dvādaśī śravaṇānvitā | tayorevopavāsaśca trayodaśyāṃ tu pāraṇam || atha viṣṇupṛṅkhalā | mātsye,– dvādaśī śravaṇarkṣañca spṛśedekādaśīṃ yadi |
5.p163.3
sa eva vaiṣṇavo yogo viṣṇupṛṅkhalasaṃjñitaḥ || tasminnupoṣya vidhivannaraḥ prakṣīṇakalmaṣaḥ | prāpnotyanuttamāṃ siddhiṃ punarāvṛttidurlabhām || pāraṇe lagnasraviṣaye viṣṇudharmottare,– dvādaśīmupavāsastu dvādaśyāmeva pāraṇam | niṣiddhamapi karttavyamājñeyaṃ pārameśvarī || śakrotyāpanam | tatra nakṣatrapakṣa ekaḥ, tithipakṣastvaparaḥ, nakṣatrapakṣe śravaṇādyā mārabhya dvijānakṣatravisargaḥ, tathācāṣṭadinasādhyo nakṣatrapakṣaḥ, tathāca harivaṃśe,– saptarātre vyatīte tu bharaṇyāṃ vigatotsave | jagāma saṃvṛto meghairhṛṣṭahā svargamuttamam || bhaviṣyottare tu dvijāyāṃ visarjane yo doṣa uktaḥ sa dvijānakṣatrānurodhena navamadinaniṣedhārthaḥ | tadārambhe, brahmāṇḍe,– bhādre māsi site pace śravaṇadvādaśī yadi | śakramutyāpayettatra śravaṇe tadiyogataḥ || nakṣatrapakṣo'yaṃ nādriyate | tithikalpaḥ pañcadinātmakaḥ sarvāvṛtaḥ | tathā ca viṣṇudharmottare,– dvādaśyāṃ ca śiraḥsnāto nṛpatiḥ prayatastataḥ | mantreṇotthāpanaṃ kuryyācchakraketoḥ samāhitaḥ || tathāca,– pañcame divase prāpte śakraketuṃ visarjayet | bhaviṣyottare,–evaṃ yaḥ kurute yātrāṃ śakraketoryudhiṣṭhira | parjanyaḥ kāmavarṣī syāttasmin deśe na saṃśayaḥ || harivaṃśe śakrakeśavasaṃvāde,marātsvāścaiva māsyaiva dhvajākārāsu yaṣṭiṣu | mahendraṃ vāpyupendrañca pūjayantu mahītale || ye lātayoḥ sthire vṛtte mahendropendrasaṃjñite | mānavāḥ praṇamiṣyanti teṣāṃ nāstyanayāgamaḥ || bhīmadvādaśī | viṣṇudharmottare,mṛgaśīrṣe śaśadhare māghe māsi prajāpate | ekādaśyāṃ site pakṣe sopavāso jitendriyaḥ ||
5.p163.4
dvādaśyāṃ ṣaṭtilākhāraṃ kṛtvā pāpāt pramucyate | tilodvarttī tilasnāyī tilahomī tilodakī || tiladātā ca bhoktā ca ṣaṭtilī nāvasīdati | sakkantu ṣaṭtilī bhūtvā sarvapāpaiḥ pramucyate || citnavarṣasahasrāṇi svargaloke mahīyate
Linked texts (7)
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Gadādharapaddhati — Gadādhara Rājaguru 1725, Sanskrit
- Kālasāra — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) — Mādhava, Sanskrit
- Kāladīpa — Divyasiṃha Mahāpātra 1640, Sanskrit
- Smṛtiprakāśa — Vāsudeva Ratha, Sanskrit