Shuddhiddipika 2
Śuddhiddīpikā 2
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.18 — 2 parts
2.1
kālanarasyātmādivyavasthā grahāṇāṃ nṛpatvādibyavasthā ca
kālātmā dinakṛnmanastu himaguḥ satvaṃ kujojño vaco,
jīvo jñānasukhe sitaśca madano duḥkhaṃ dineśātmajaḥ
rājanau raviśītagū kṣitisutau netā kumāro budho,
jīvo dānavapūjitaśca sacivaḥ preṣyaḥ sahasrāṃśujaḥ
2.2
ātmādigrahāṇāṃ nṛpatvādigrahāṇāṃ ca balābalavaśāt
puruṣasyātmādīnāṃ balābalatvanirṇayo nṛpatvādidvirṇayaśca
balābalādgrahāṇāṃ syādātmādīnāṃ balābalam
nṛpādyāḥ prabalāḥ kuryuḥ svaṃ rūpaṃ śaniranyathā
2.3
grahāṇāṃ varṇakathanam
raktaśyāmo bhāskaro gaura induḥ,
nātyuccāṅgo raktagauraśca vakraḥ
dūrvvāśyāmo jño gururgauragātraḥ,
śyāmaḥ śukro bhāskariḥ kṛṣṇadehaḥ
2.4
grahāṇāṃ viśeṣasaṃjñākathanam
heliḥ sūryyaścandramāḥ śītaraśmiḥ,
hemā vijjño bodhana ścenduputraḥ
ārovakraḥ krūradṛkcāvaneyaḥ,
kālo mandaḥ sūryyaputro'sitaśca
2.5
jīvo'ṅgirāḥ suragururvacasāṃ patījyau,
śukro bhṛgurbhṛgusutaḥ sita āsphujicca
rāhustamo'gurasuraśca śikhī ca ketuḥ,
paryyāyamanyamupalabhya vadecca lokāt
2.6
pāpasaumyavivekaḥ
arddhonendvarkasaurārāḥ pāpā jñastairyuto'pare
śubhāḥ pāpau tamaḥketū viṣṇudharmottaroditau
2.7
dikpativivekaḥ
sūryyaḥ śukraḥ kṣamāputraḥ saiṃhikeyaḥ śaniḥ śaśī
saumyastridaśamaṃtrī ca prācyādidigadhīśvarāḥ
2.8
jātyadhipakathanam
brāhmaṇe śukravāgīśau kṣatriye bhaumabhāskarau
candro vaiśye budhaḥ śūdre patirmando'ntyaje jane
2.9
vedādhipakathanam
ṛgvedādhipatirjīvo yajurvedādhipaḥ sitaḥ
sāmavedādhipo bhaumaḥ śaśiśajo'tharvvavedarāṭ
2.10
puruṣaśadyadhipakathanam
puṃsāṃ sūryyāravāgīśā yoṣitāṃ candrabhārgavau
klībānāṃ budhamandau ca patayaḥ parikīrttitāḥ
2.11
grahāṇāṃ naisargikamitrakathanam
mitrāṇi sūryyācchaśibhaumajīvāḥ,
sūryyendujau sūryyaśaśāṅkajīvāḥ
ādityaśuklau ravicandrabhaumā,
budhārkajau candrajabhārgavau ca
2.12
sūryādikrameṇa naisargikaśatrukathanam
sitāsitau candramaso na kaścid,
budhaḥ śaśī saumyasitau ravīndū,
ravīndubhaumā ravitastvamitrā,
mitrāriśeṣaśca samaḥ pradiṣṭaḥ
2.13
tatkālamitrārivivekaḥ
hitasamaripusaṃjñā ye nisarge riruktā,
adhihitahitamadhyāste'pi tatkālamitraiḥ
ripusamasuhṛdākhyā ye nisarge pradiṣṭā,
hyadhiripuripumadhyāḥ śatrubhiborderścintanīyāḥ
2.14
grahāṇāṃ dṛṣṭisyānanirṇayaḥ
tridaśatrikoṇacaturasrasaptagānavalokayanti caraṇābhivṛddhitaḥ
ravijāmarejyarudhirāḥ pare ca ye kramaśò bhavanti kila
vīkṣaṇe'dhikāḥ
2.15
grahāṇāṃ sthānabalam
svoccatrikoṇahita bhasvagṛhādivarga,
saṃsthāḥ same śaśisitau viṣame'vaśeṣāḥ
puṃstrīnapuṃsakakhagābhamukhāntyamadhya,
saṃsthāḥ śubhekṣitayutāḥ sthitivīryyavantaḥ
2.16
sthānabalāt śreṣṭhamadhyālpatvanirṇayaḥ
svocce sthitāḥ śreṣṭhabalā bhavanti,
mūlatrikoṇe svagṛhe ca madhyāḥ
iṣṭekṣitā mitragṛhāśritā vā,
vīryaṃ kanīyaḥ samupāvahanti
2.17
grahāṇāṃ digbalam
lagne saumyasurācāryau kujārkau daśame tathā
dyūne sauriścaturthe tu sitendū digbalānvitau
2.18
grahāṇāṃ ceṣṭābalam
narayuvativihaṅgā rāśiśaṭke mṛgādau,
śanirapi śaśibhādau candrajastūbhayasthaḥ !
vipulavimaladehā vakriṇaḥ sūryamuktāḥ,
śaśiyutijayabhājaśceṣṭayā vīryavantaḥ
2.18.p1
grahāṇāṃ pakṣo balitvaṃ vatsaramāsadyukāla horādhipānāṃ pāṭha
krameṇa yathottaramadhikabalitvaṃ grahāṇāṃ dinarātribalitvañca
darśitam
saumyāḥ site'nyato'nye vatsaramāsādyukālahoreśāḥ
balino'hnyarkejyasitā dyuniśaṃ jño naktamindukuja saurāḥ
candrabalam
2.18.p2
atra tu pāpagrahaṇe kṣīṇendorna grahaṇam | tathāhyavaneśvaraḥ
2.21
māse tu śuklapratipakṣavṛte pūrve śaśī madhyabalo daśāhe
śreṣṭho dvitīye'lpabalastṛtīye saumyaistu dṛṣṭo balavānsadaiva
grahāṇāṃ ṛtubalam
śaniśukrakujendujñaguravaḥ śiśirādiṣu
bhavanti kālabalino grīṣme sūryastathaiva ca
2.22
grahāṇāṃ dinarātryarddhabhāgabalaṃ tribhāgabalañca
balinaḥ saumyā'saumyāḥ krameṇa pūrvaparārddhayordhurniśoḥ
jñaraviśanīndusitārāstryaṃśeṣu gurustu sarvatra
2.23
grahāṇāṃ praharabalamarddhapraharabalañca
nityaṃ yāmyeṣvarkajñagurusitendāraśanibudhā balinaḥ
dyuniśoḥ ṣaḍiṣukramato vāreśādarddhayāmeṣu
2.24
grahāṇāṃ nisargabalakathanam
mandārasaumyavākyapatisitacandrākī yathottaraṃ balinaḥ
naisargikabalametallagnasya svāminā cintyam
2.25
māṃḍavyoktagocaraḥ
ketūpaplavabhaumamandagatayaḥṣaṭdiktrisaṃsthāḥ śubhāḥ,
candrārkāvapi te ca tau ca daśamau candraḥ punaḥ saptamaḥ
saptanavadvipaṃcamagato yugmeṣu somātmajaḥ,
śukraḥ ṣaḍdaśasapta varjjimitare sarve'pyupānte śubhāḥ
2.26
varāhoktagocaro'yam
sūryyaḥ ṣaṭtridaśasthitastridaśaṣaṭsaptādyagaścandramā,
jīvāḥ saptanavadvipaṃcamagato vakrārkajaḥ ṣaṭtrigau
saumyaḥ ṣaḍdvicaturddaśāṣṭamagataḥ sarve'pyupānte śubhā śukraḥ,
ṣaḍdaśa saptamarkṣasahitaḥ śārdūlavatrāsakṛt
2.27
gocaraśubhāśubhakālanirṇayaḥ
dinakararudhirau praveśakāle,
gurubhṛgujau bhavanasya madhyayātau
ravisutaśaśinau vinirgamasthau,
śaśi tanayaḥ phaladastu sarvakālam
2.28
gocarāpavādaḥ
gocarapīḍāyāmapi rāśirbalibhiḥ śubhagrahairdṛṣṭaḥ
pīḍāṃ na karoti tathā krūrairevaṃ viparyyāsaḥ
Linked texts (8)
- Sārāvalī — Kalyāṇavarman, Sanskrit
- Bṛhajjātaka — Varāhamihira, Sanskrit
- Śuddhīdīpikā — Śrīnivāsa Mahintāpanīya, Sanskrit
- Śuddhiddīpikā — Maṇitāpanīyapaṇḍita, Sanskrit
- Sārāvalī — Varāha, Sanskrit
- Bhaṭṭotpalīya — Utpala, Sanskrit
- Mihirajātaka — Mihira, Sanskrit
- Varāhamihirahorā — Varāhamihira, Sanskrit