Shuddhiddipika 22
Śuddhiddīpikā 22
- Language
- Sanskrit
Contents
- 22.124 — 1 part
22.1
aṣṭamo'dhyāyaḥ
jeyayātṛvivekaḥ
daivahīnaṃ ripuṃ jetuṃ yāyāddaivānvito nṛpaḥ
yojyā daivānvitāmātyā daivahīne tathātmani
22.2
daivahīnadaivānvitalakṣaṇam
vyasanī vinaṣṭadharmā trividhotpātaprapīḍito yaśca
puruṣaḥ sa daivahīnaḥ kathito daivānvitohyantaḥ
22.3
trividhotpātanirṇayaḥ
divyaṃ graharkṣavaikṛtamagamcarajaṃ bhūmijaṃ khajaṃ cānyat
divyamaniṣṭaṃ śāntyā naśyati bhaumaṃhinābhasaṃ yāpyam
22.4
trividhotpātaśāntiḥ
divyamapi śamamupaiti prabhūtakanānnagomahīdānaiḥ
rudrāyatane bhūmau godohātkoṭihomācca
22.5
velāmaṇḍalanirṇayaḥ
prāgdvitricaturbhāgeṣu dyuniśoradbhūteṣu sarveṣu
anilāgniśakravaruṇā maṇḍalapatayaḥ śubhāśubhaṃkuryaḥ
22.6
nakṣatramaṇḍalanirṇayaḥ
āryyamṇādicatuṣkacandraturagādityeṣu vāyurbhavet,
devejyājaviśākhayāmyayugale pitradvaye cānalaḥ
vaiśvāditrayadhātṛmaitra yugalabhavenmaṇḍalaḥ,
sarpopāntyaśatāntamūlayugaleśāneṣva pāmīśvaraḥ
22.7
maṇḍalasyaśubhāśubhanirṇayaḥ
pavanadahanau neṣṭau yogastayoratidoṣadaḥ,
surapavaruṇau śastau yogastayoratiśobhanaḥ
savaruṇamarunmiśraḥ śakrastathāgnisamāyutaḥ,
phalavirahitaḥ sendrovāyustathāgniyuto'mbupaḥ
22.8
maṇḍalādhipānā phalapākakālaḥ
pakṣaiścaturbhirbalinastribhiragnirddevarāṭ ca saptāhāt
sadyaḥ phalati ca varuṇo yeṣu na pāko'dbhuteṣūktaḥ
22.9
bhūkaṃpanirghātayoḥ pākakālanirṇayo maṇḍalaistrividhotpātajñānañca
ṣaḍbhirmāsaiḥ kampo dvābhyāṃ pākañca yāti nirghātaḥ
evaṃ trividhotpātāṃścintayenmaṇḍalairaibhiḥ
22.10
maṇḍalaśāntiḥ
yanmaṇḍale'dbhutaṃ jātaṃ śāntistaddevatogdbhavā
tathā śāntidvayaṃ kāryaṃ maṇḍaladvayajādbhute
22.11
pārṣṇigrāhādivivekaḥ
pārṣṇigrāhaḥ pṛṣṭhato bhāskarasya,
prāgyātavyastigmaraśmiśca yātā
ākrando'rkātsaptame yaḥ sthita syāt,
tulyāste śaktitaścintanīyāḥ
22.12
ākrandādivivekaḥ
madhyāhne'rkastuhinakiraṇo nityamākrandasaṃjñaḥ,
pauraḥ pūrve bhavati dinakṛdyāyisaṃjño'nyasaṃsthaḥ
jīvaḥ sauristuhinakiraṇasyātmajaśceti paurāḥ
keturyāyī sabhṛgujakujaḥ siṃhikānandanaśca
22.13
ṣaḍguṇavyavasthā
yānaṃ yāyibhirāsanaṃ śubhakarairvīryānvitairnāgarai,
dvaidhībhāvami yādyadā śubhakarāḥ paurāḥ sayāyigrahāḥ
saumyaiḥ sandhirasadgrahairbalayutairyuddhe'nukūlairjayaḥ,
sarvvairapyaśubhapradairnarapatirdevānvitaṃ saṃśrayet
22.14
caturupāyavyavasthā
sāmno jīvaḥ sabhṛgutanayo daṇḍanāthau kujārkau
dānasyenduḥ śikhiyamabudhāḥ sāsurā bhedanāthāḥ
vīryyopetairupacayakarai rlagnagaiḥ kendragairvā
tattatsiddhirbhavati tadahaḥ svāṃśake vāpi teṣām
22.15
vijñātajanmāyurdaśāntardaśādeḥ puruṣasya
yātrādānādhikārakathanam
yātrāvidhirupadiṣṭo vijigīṣorviditajanmasamayasya
pratyabdamāsavāsaravibhaktasukhaduḥkhariṣṭasya
22.16
aviditajanmāyurdaśāntardaśādeḥ puruṣasya praśna
nimittādibhiḥ yātrāvidhiniṣedhakathanam
athavā praśnanimittaiḥ śubhamaśubhaṃ vā phalaṃ nirūpyāgre
prasthāpyo vā nṛpatirviduṣā nibhṛtaṃ niṣidhyo vā
22.17
yātrāpraśnavidhiḥ
praśna manoramā bhūrmāṅgalyadravyadarśanaśravaṇe ca
yadi cādareṇa pṛcchati daivajñaṃ tadā nirddiśeddhvijayam
22.18
praśne'ṅgaviśeṣasparśanādibhirvijayajñānam
stana caraṇataloṣṭhāṅguṣṭhahastottamāṅga
śravaṇavadananāsāguhya randhrāṇi bhūpaḥ
spṛśati yadi karāgrairgaṇḍakaṭyaṃ śakaṃ vā,
dyutigamaśubhaśabdānvyā harañchāsti śatrūn
22.19
yātrāpraśnalagnājjayanirṇayaḥ
janmodayarkṣalagne tadadhipayorvā yiyāsataḥ praśne
triṣaḍekādaśakodaye'ṣṭavargodaye ca jayaḥ
22.20
yātrāpraśne siddhipradayogadvayakathanam
gurvarkaśaśibhiḥ siddhirlagnāridaśamasthitaiḥ
tadvallagnārirandhrasthairjīvaśukradivākaraiḥ
22.21
yātrāpraśne'śubhayogadvayakathanam
tanayasya budhaḥ praṣṭuḥ pāpairudayaputragaiḥ
śaśāṅkayamayorlagne mṛtyurbhūputradṛṣṭayoḥ
22.22
yātrāpraśne mṛtyupradayogacatuṣṭayakathanam
savakre nidhane mande mṛtyurlagne divākare
candre'smiṃstryāyamṛtyusthe sasūrye vā vadedbudhaḥ
22.23
yātrāpraśne mṛtyuyogaḥ śatruvṛddhisahita kṣudhāmṛtyu pradayogaśca
vakrajñaśaśibhirdyūne praṣṭurnāśo'bhigacchataḥ
kṣunmāraḥ śatru vṛddhiśca lagne māheyaśukrayoḥ
22.24
yātrāpraśne trāsādipradayogaḥ
dyūnanaidhanayoścandre lagnaṃ yāte divākare
viparyyaye prayātasya trāsabhaṃgavadhāgamaḥ
22.25
yātrāpraśne bandhādipradayogaḥ
dvitrikendragataiḥ pāpaiḥ saumyaiśca balavarjitaiḥ
aṣṭamasthe niśā nāthe praṣṭurbandhavadhātyayāḥ
22.26
yātrāpraśne śatruqṣayayogāṣṭakakathanam
śatrorhorārāśistadadhipatirjanmabhaṃ tadīśo vā
yadyaste hibuke vā tathāpi śatruīto vācyaḥ
22.27
yātrāpraśne krūrasaumyagrahāṇāṃ nidhanādyavasthityā
śubhāśubhayogātideśaḥ
nidhanahibukahorā saptamarkṣeṣu pāpāhanaśubhaphalakarāḥ syuḥ pṛcchatāṃ mānavānām
daśamabhavanayukteṣvepu saumyāṃ praśastāṃ,
sadasadidamaśeṣaṃ yānakāle'pi cintyam
22.28
yātrāpraśne yātrā jātakoktaśubhāśubhayoratideśaḥ
śubhāśubhaphalā yogā yātrāyāṃ jātake'pi ca
ye proktāstānapi praśneyuktyā sañcintayedbudhaḥ
22.29
yātrāsamayakathanam
yātrārke jhaṣameṣasiṃhadhanuṣicchidre riporvāśarad,
uccādistha śubheṣu pṛṣṭhagaravau sarvagrahasyodaye
yātrābhaṃgavidhāvasatyatha bhavetso'rkāttatrikoṇe vidhau,
bhaumajñādiṣu vā balinyatha sute gantavyadikpālataḥ
22.30
yātrāyāṃ niṣiddhavārakathanam
saṃtyajeddivase yātrāṃ sūryyārārkrīnduvakriṇām
aṣṭavargadaśāpākādyaniṣṭaphaladasya ca
22.31
yātrāyāṃ niṣiddhatithikathanam
ṣaṣṭhyaṣṭamīdvādaśīṣu na gacchedvidinaspṛśi
pūrṇimāpratipaddarśariktāvamadineṣu ca
22.33
(1)
nakṣatrāṇāṃ digvyavasthā
pūrvādyagnimaghānurādhavasubhādīnyatra daṇḍo'ntare,
vāyvagnyorna sa laṅghya aikyamanalaprācyostathānyadvidika
lagne digvadane tu daṇḍagamanaṃ prācyādi śūlaṃ, vinā,
tajjyeṣṭhājapadaṃ sarojananilayaḥ syāduttarā phālgunī
yātrāyāṃ niṣiddhanakṣatragaṇaḥ
neśājāgniviśākhavāyuhimaghāyāmyaiḥ parārddhaṃ na sat,
citrāhyānta kajaṃ paraprathamajaṃ pitryānale cākhile
rāhukrūrayugastasannidhitathotpātapraduṣṭaṃ grahaiḥ,
dvryādyairyugmamasaddineniśitithāvṛkṣe'pyaniṣṭe gamaḥ
22.34
yātrāyāṃ samayavibhāgavyavasthayā niṣiddhanakṣatrakathanam
sārvvakālikasārvvadvārikanakṣatrakathanañca
dagdhuṃ śatrupuraṃ sadagnibhamudetyarkonaceduttare,
rohiṇyāṃ ca viśākhabhe ca na gamaḥ pūrvāhnikāle śubhaḥ
madhyāhne na śivāhimulabalabhiddeṣvahniśeṣe'śvinī,
puṣyāhastamarutsu citraśaśimaitrāntyena rātryāditaḥ
22.35
rātrermadhyamasatapurvabharaṇīpitreṣu śeṣe niśo hayryādi,
tritayādi tiṣvapi jalaṃ madhyāhnarātryantyoḥ
puṣyāhastamṛgācyuteṣu śubhadāḥ sarvepi kālāstathā,
sārvvadvārikasaṃjñitāni gurubhaṃ hastāśvimaitrāṇi ca
22.36
yātrāyāṃ karaṇavyavasthā
garavaṇijaviṣṭiparivarjitāni karaṇāni yāturiṣṭāni
garamapi kaiścicchastaṃ vaṇijastu vaṇikkriyāsveva
22.37
yātrādiṣu muhūrttavyavasthā
nakṣatravatkṣaṇānāṃ parighaḥ śūlaṃ samayabhedaśca
tārā ca candraśuddhiḥ sarvaṃ tatsvāmibhiścintyam
22.38
yātrāyāṃ candraśuddhiḥ
yāyikṣetragato'thavā śubhaphalaścandro yathā gocare ,
śuklādau gamane tadādiśubhadaṃ kṛṣṇāditastvanyathā
saṃcintyāhimadīdhiteḥ samuditā śuddhirbudhaiḥ pūrvavat,
janmasthaḥ punariṣṭado'tra himaguryadyaṣṭavargācchubhaḥ
22.39
yātrāyāṃ tārāśuddhiḥ
yātrāyāṃ śobhanāstārāḥ samāḥ karmāntyasaṃyutāḥ
purābhiṣekabhe yatnāt gamanaṃ varjjayennṛpaḥ
22.40
yātrāyāmaśubhalagnakathanam
mīne karkityalini ca vṛṣe janmakālasthapāpe,
vāme vā digdyuniśavalināṃ janmalagnāṣṭame vā
varge pāpanupacayakṛtāṃ vakriṇāṃ pṛṣṭhalagne,
pāpāntaḥ sthe na śubhamabale lagnajanmāvidheye
22.42
yātrāyāṃ śubhalagnādikathanam
lagnaṃ sajjanmarāśerupacayamudayāritrilābhañca veśi,
mitraṃ vaśyaṃ sajanmasvatanubhavanayoryadgrahairno niraṃśaṃ,
sthānaṃ saumyasya janmanya bhimataphaladasyāpi yantraṃ plavañca,
yāmyaṃ tyaktvābhijinnū śubha divasaphalendośca yāḥ kālahorāḥ
yātrāyāṃ horāphalam
tiryyagadhaūrddhavadanahorāḥ syuḥ sūryayogataḥ kramaśaḥ
vāñchitaphaladorddhamukhīśeṣe dve na śubhe yātuḥ
22.43
yātrāyāṃ dveṣkāṇaphalam
lagne yadyadgrahāṇāṃ phalamuditamihāṃśe'pi teṣāṃ.
dṛkkāṇe sannāthe saumyarūpe kusumaphalayute ratnabhāṇḍānvite vā
saumyairdṛṣṭe jayaḥ syāt praharaṇasahite pāpadṛṣṭe ca bhaṅgo,
vahnau dāho'tha bandhaḥ sabhujaga nigaḍe pāpayukte ca yātuḥ
22.44
yātrāyāṃ dvādaśāṃśatriṃśāṃśaphalam
yatproktaṃ rāśyudaye dvādaśabhāge'pi tatphalaṃ vācyaṃ
yacca navāṃśakavihitaṃ triṃśāṃśasyodaye tatsyāt
22.45
yātrāyāṃ raviśuddhiḥ
daśatrilābhārigataḥ praśastaḥ śeṣeṣvaśastaḥ savitāvilagnāt
putrāpadaṃ dharmahatiṃ vyayañca kṛtvā trikoṇāntyagato'rthadaśca
22.46
yātrāyāṃ lagnādisthacandraśuddhiḥ
kendrakoṇārthago neṣṭaḥ kṣīṇaḥ pūrṇaḥ śubhaḥ śaśī
sadaivatryāyagaḥ śasto na śasto'ntyārirandhragaḥ
22.47
yātrāyāṃ kujaśuddhiḥ
bhaumastūpacaye śastaḥ kaiścit khastho'pi ninditaḥ
dhane bhitvā nijaṃ sainyaṃ dhanado'nyeṣvaniṣṭadaḥ
22.49
yātrāyāṃ lagnādisthabudhaśuddhiḥ
krūro budhastūpacaye praśastaḥ śeṣeṣvaśasto'tha yadā śubhaḥ syāt
sarvatra śasto'ntyaripuṃ vihāya chidrepyaniṣṭaṃ pravadanti kecit
yātrāyāṃ lagnādisthaguruśuddhiḥ
tṛtīyavyayago neṣṭaḥ śeṣeṣviṣṭaphalo guruḥ
ṣaṣṭhāṣṭame'pi keṣāñcinmatenāśubhado bhavet
22.50
yātrāyāṃ lagnādisthaśukraśuddhiḥ
vihāya saptamaṃ sthānaṃ sarvatra śubhadaḥ sitaḥ
kecidvyayārisaṃsthasya phalaṃ necchanti śobhanam
22.51
yātrāyāṃ lagnādisthaśanirāhuśuddhiḥ
śaurirūtryāyārigaḥ śasto na śasto'nyatra saṃsthitaḥ
tryāya karmārigo rāhuḥ śobhano'nyeṣvaśobhanaḥ
22.52
yātrāyāṃ lagnādisthaketuśuddhiḥ
ketāvabhyudaye yāyāttyaktvā saptaiva vāsarān
diśi namra śikhāyāntu yadi syāttryādyakarmapaḥ
22.53
yātrāyāṃ lagnesthaniṣiddhagrahanirṇayaḥ śūnyakendravakrikendranidheṣaśca
pāpaḥ kṣīṇo vidhuravidinaṃ yasya janmarkṣapīḍā,
horājanmāṣṭamagṛhapatīrjanmabhaṃ pratyaniṣṭaḥ
nīcasyāstaṃgataparajito janma lagneśaśatruḥ,
lagneneṣṭā khacaraṃrahitaṃ vakriyuktañca kendram
22.54
grahāṇāṃ janmanakṣatrāṇi
viśākhānalatoyāni vaiṣṇavaṃ bhagadaivatam
puṣyāpauṣṇaṃ yamaḥ sarpo janmarkṣāṇyarkataḥ kramāt
22.55
yātrāyāṃ lagnasthagrahāpavādaḥ
sthāne'rkaḥ svasya sūnorudayamupagataḥ śasta induḥ svakīyaiḥ,
bhaumaḥ saurerbudhādervvidatha śaśisitānyasya jīvo'tha śukraḥ
saumyaḥ svasthānasaṃsthaḥ śanirapi taraṇe rakṣakā janmakāle,
tānaḥ syātkārako vā suhṛdapi śubhakṛllagnajanneśayoryaḥ
22.56
svadiksthalālāṭigrahādau yātrāniṣedhaḥ
lālāṭini digdhīśe digbalayukte (1) lalāṭage vāpi
pratibhṛguje pratiśaśije kālāśuddhau hi saṃtyajedyātrām
22.57
aṣṭadikṣu lālāṭikakathanam
lagne'rke vyayalābhayorbhṛgusute karmmasthite bhūmije,
rāhau dharma vināśayo ravisute dyūne'risūnorvvidhau
bandhau jñe sahajāryayoḥ suragurāvevaṃ lalāṭodbhūve,
yoge nāśamupaiti mānavapatiḥ pūrvādikārṣṭhāṃ gataḥ
22.58
puraḥśukrapratīkāraḥ
sitamabhraṃ sitaṃ vastraṃ hemamauktikasaṃyutam
tatodvijātaye dadyātpratiśukrapraśāntaye
22.59
candrādyaniṣṭam
atibalinīndau sukhage gamanaṃ yatnādvivarjayennṛpatiḥ
saptāhañca na yāyattrividhotpāteṣvaniṣṭeṣu
22.60
vyatīpātādiṣu yātrāphalam
vyasanaṃ prāpnoti mahadvyatipāte nirgato'thavā mṛtyum
vaidhṛti gamane'pyevaṃ tryahaspṛśi samupadiśantyeke
22.61
avamādiṣu yātrāniṣedhaḥ
nāvamātrau yāyāddoṣastatrādhimāsike vyasanam
ṛtvayanayuga samāptau na vijayākāṃkṣī nṛpaḥ prasaret
22.62
vivāhadinādiṣu yātrāniṣedhaḥ
udvāhamakālotsavamabhiṣekaṃ cātmajasya yaḥ kṛtvā
prasthātā vihatāśo'bhyeti gataśrotsavadineṣu
22.64
dharitrīpradayogaḥ
lābhaśatrusahajeṣu yamārau saumyaśukraguravo balayuktāḥ
gacchato yadi tato'sya dharitrī sāmburasanā vaśameti
kimbasuyogaḥ
kendropagatena vīkṣite guruṇā tryāyacaturthage site
pāpairanavāṣṭa saptagairvasu kintanna yadāpnuyādgataḥ
22.66
vinā samarayogaḥ
śaśini caturthagṛhaṃ hyupayāte budhasahite'stagate bhṛguputre
gamanamavāpya patirmmanujānāṃ jayati ripūn samareṇa vinaiva
vināraṇayogaḥ
sitendujau caturthagau niśākaraśca saptame
yadā tadā gato nṛpaḥ praśāstyarīn vināraṇam
22.67
aripradhvaṃsayogaḥ
ekāntararkṣe bhṛgujātkujādvā saumye sthite sūryasutādgurorvā
pradhvaṃsate'ristvacirādgatasya veśādhikobhṛtya iveśvarasya
22.69
śaśitāmarasayogaḥ
gurudaye ripurāśigato'rko yadi nidhane na ca śītamayūkhaḥ
bhavati gato'tra śaśīva narendro ripuvanitānanatāmarasānām
śilāprataraṇayogaḥ
lagnārikarmmahibukeṣu śubhekṣite jñe,
dyūnāntyalagnarahiteṣvaśubha graheṣu
yāturbhayaṃ na bhavati prataretsamudraṃ,
yadyaśmanāpi kimutāri samāgamena
22.71
ariśalabhayogaḥ
mūrttivittasahajeṣu saṃsthitāḥ śukracandrasutatigmaraśmayaḥ
yasya yānasamaye raṇānale tasya yānti śalabhā ivārayaḥ
aribainateyayogaḥ
śukravākyapatibudhairdhanasaṃsthaiḥ saptame śaśini lagnagate'rke
nirgato nṛpatireti kṛtārtho vainateyavadarīn vinigṛhya
22.73
ariyoṣābharaṇayogaḥ
triṣṇaṇavāntyeṣvabalaḥ śaśāṃkaścāndrirbalī yasya guruśca kendre
tasyāriyoṣābharaṇaiḥ priyāṇi priyaḥ priyāṇāṃ janayanti sainye
rājayogaḥ
vargottamagate lagne candre vā candravarjitaiḥ
caturādyairgrahadṛṣṭairnṛpādvā viṃśatiḥ smṛtāḥ
22.75
rājayogaphalam
jātakoktanṛpayogagatānāṃ pratidinaṃ bhavati rājyavivṛddhiḥ
vātaghūrṇitamivārṇavayānaṃ parabalaṃ samupaiti (ka) vināśam
uṣāyogapraśaṃsā
āraktasandhyaṃ rajanīvirāmaṃ vadantyuṣāyogamiti pravīṇāḥ
tatra prayātuḥ sakalārthasiddhiḥ saṃlakṣyate hastatalasthiteva
22.78
vijayasnānopaveśanārthaṃ dharmmaviśeṣakathanam
śvetasya babhrorathavā vṛṣasya carmāntare vyāghramṛgendrayośca
tatsthasya kuryānmanujeśvarasya jayābhiṣekaṃ vidhivatpurodhāḥ
vijayasnānam
kramānmahī raupyasuvarṇakumbhaiḥ kṣīreṇa dadhnā haviṣā ca pūrṇaiḥ
snāyāttu toyaiḥ saha saptamṛdbhiḥ paścācca sarvauṣadhigandhatoyaiḥ
yātrāyāṃ lokapālādipūjā
pūjayellokapāṃlāṃśca grahānsamyagdigīśvarān !
brāhmaṇāndevatāṃ ścaiva kulasya nagarasya ca
22.79
prathamabalidānam
dvāratrikacatuṣkāṭṭapuraniṣkuṭavāsinaḥ
mahāpathanadītīraguhā girinivāsinaḥ
22.80
viśvarūpā mahāsattvā mahātmāno mahābalāḥ
pramathāḥ pratigṛhṇīdhvamupahāraṃ namo'stu vaḥ
22.81
dvitīyapramathabalidānasvīkāraḥ
nivṛttayātraḥ punarapyahaṃ vibho ,
vijitya śatrūnbhavatāṃ prasādataḥ
ato viśiṣṭaṃ bahuvittamuttamaṃ,
baliṃ kariṣye vidhinopapāditam
22.83
yātrāgrahaṇam
vrajeddigīśaṃ hṛdaye niveśya yathendramaindrāmaparāṃśca tadvat
suśuklamālyāmbarabhṛnnarendro visarjayeddakṣiṇapādamādau
yātrākramaḥ
kalyāṇanāmasacivairāptajanāyudhīya,
daivajña viprajanakañcukimadhyakṣasaṃsthaḥ
dvātriṃśataṃ samupagamya padāni bhūmau,
prāgādināgarathavājinaraiḥ prayāyāt
22.84
yātrāsamaye hastino'śubheṅgitāni
skhalitagatirakasmātstabdhakarṇo'tidīnaḥ,
śvasitimṛdu sudīrghanyastahastaḥ pṛthivyām
drutamukulita dṛṣṭiḥ svapraśīlo vilolo,
bhayakṛdahitabhakṣī naikaśo viḍvimuktva
22.85
valmīkasthāṇuyugmakṣupatarumathanaḥ svecchayā hṛṣṭadṛṣṭiryāyādyā trānulomaṃ tvaritapadagatirvvaktramunnamya coccaiḥ
kakṣāsannāhakāle janayati sumahat śīkaraṃ bṛhitaṃ vā,
tatkālaṃ vā madāpto jayakṛdatharadaṃ veṣṭayan dakṣiṇañca
22.87
yātrāsamaye'śvasyāśubheṅgitāni
muhurmuhurmūtraśakṛtkaroti na tāḍyamāno'pyanulomayāyī
akāryyabhīto'śruvilocanaśca śriyaṃ na bhartusturago'bhidhatte
yātrāsamaye'śvasya śubheṅgitāni
ārohati kṣitipatau vinayopapanno
yātrānugo'nyaturagaṃ prati heṣate ca
vaktreṇa vā spṛśati dakṣiṇamātmapārśvaṃ
yo'śvaḥ sa yāturacirātpratanoti lakṣmīm
22.88
yātrāyāṃ svayamaśaktau dravyaprasthāpanavidhi
kāryyavaśātsvayamagame bhūbharttuḥ kecidāhurācāryāḥ
chatrāyudhādyabhīṣṭaṃ vaijayikaṃ vinirgame kuryyāt
22.89
prasthānavidhiḥ
yātrāṃ tripañcasaptāhātpunarbhadreṇa yojayet
kaiścidiṣṭaphalāvāptau yātrā parisamāpyate
22.90
māṅgalyadravyādikathanam
siddhārthakādarśapayo'ñjanāni vahnekapaścāmiṣapūrṇakumbhāḥ
uṣṇīṣabhṛṅgāranṛvarddhamānapuṃyānavīṇātapavāraṇāni
22.94
dadhimadhughṛtaraucanākumāryyo dhvajakanakāmbujabhadrapīṭhaśaṃkhāḥ
sitavṛṣakusumāmbarāṇi mīnadvijagaṇikāptajanāśca cāruveṣāḥ
jvalitaśikhiphalākṣatekṣubhakṣyadviradavarāṃkuśacāmarāyudhāni
marakatakuruvindapadmarāgasphaṭikamaṇi pramukhāśca ratna bhedāḥ
svayamatha racitānyayatnato vā,
yadi kathitāni bhavanti maṅglāni
sa jayati sakalāṃ tato dharitrīṃ grahaṇadṛgālabhanaśrutai rupāsyaḥ
amaṅgaladravyakananaṃ yātrāyāṃ teṣāṃdarśanādibhiraśubha nirdeśaśca
kārpāsauṣadhakṛṣṇadhānyalavaṇaklībāsthitelaṃ vasā,
pakāṅgāraguṇāhicarmmaśakṛtaḥ keśāya savyādhitāḥ
vāntonmattajaṭīndhanaṃ tṛṇatuṣakṣutkṣāmatakrāriyo,
muṇḍābhyaktavimuktakeśapatitāḥ kāṣāyiṇaścāśubhāḥ
22.95
svapradarśanaphalam
yānyatra maṅgalāmaṅgalāni nirgacchatāṃ pradiṣṭāni
svapneṣvapi tāni śubhāśubhāni viṣṭhānulepanaṃ dhanyam
22.96
yātrāyāṃ manaḥśuddhipraśaṃsā
śubhāśubhāni sarvāṇi nimittāni syurekataḥ
ekatastu manoyātustadviśuddhirjyāvahā
22.97
yātrādine bhojanārthasādhitānnādibhiraśubhaśubhajñānam
asvādvakṣata (1) kacamakṣikānuviddhaṃ,
durgaṃdhaṃ kṣayakṛdbabhūri yacca dagdham
susvinnaṃ śuci ruciraṃ mano'nukūlaṃ
svādvannaṃ bahuvijayāyayānakāle
22.98
pūrvādicaturdikṣubhojanavidhiḥ
prāgādiṣu ghṛtaṃ tilaudanaṃ matsyāḥ kṣīramiti pradakṣiṇam
adyānnṛpatiryathādiśaṃ nakṣatrādivihitañca siddhaye
22.100
yātrāsamaye vātaśubhalakṣaṇam
anulomagate pradakṣiṇe surabhau dehasukhe'nile gataḥ
timirāṇi gabhastimāniva prasabhaṃ hanti balāni vidviṣām
vaijayikam
upapattirayatnato yadā phalayānāsanaratnavāsasām
pramadākṣitidantivājināṃ vijayadvāramanāvṛtaṃ tadā
22.101
yātrāsamaye dehaspandanaphalam
dakṣiṇapārśvaspandanamiṣṭaṃ hṛdayaṃ vihāya pṛṣṭhañca
kaṇḍūyanaṃ narapaterdakṣiṇapāṇau jayāyaiva
22.102
yātrāsamaye dhvajabhaṅgādibhiraśubhakathanam
dhvajātapatrāyudhasannipātaḥ kṣitau prayāṇe yadi mānavānām
uttiṣṭhato vāmbarameti saṃgaṃ pāto'thavā tannṛpateḥ kṣayāya
22.103
balotsāhena śubhakathanam
saṃgrāme vayamamaradvijaprasādājjeṣyāmo ripubalamāśvasaṃśayena
yasyaivaṃ bhavati bale janapravādaḥ so'lpo'pi pracurabalaṃ ripuṃ
nihanti
22.104
yātrāyāṃ kravyādapakṣibhiḥ śubhāśubhakathanam
vāhinīṃ samupayāti pṛṣṭhato māṃsabhukkhagagaṇo yuyutsavaḥ | tasya
cāśu balavidravo mahānagragaistu vijayo vihaṅgamaḥ
22.105
gacchato vāmahastaśubhaśakunāni
śivā śyāmā balā chucchūḥ piṃgalā gṛhagodhikā
sūkarī parapuṣṭā ca puṃnāmānaśca vāmataḥ
22.106
gacchato dakṣiṇasthaśubhaśakunāni
strīsaṃjñāścāṣabhaṣakakapiśrīkarṇacitkarāḥ
śikhiśrīkaṇṭha pippīkaruruśyenāśca dakṣiṇāḥ
22.107
dagdhādinirṇayaḥ
muktaprāptaiṣyāsu phalaṃ dikṣu tathāvidham
aṃgāradīptadhūminyastāśca śāṃtāstato'parāḥ
22.108
harmyādisthānasthitaśakunasya śubhakārakatvakathanam
harmyaprāsādamāṃgalyamanojñasthānasaṃsthitāḥ
śreṣṭhāṃmadhura sakṣīraphalapuṣpadrumeṣu ca
22.109
citādisthānāvasthitaśakunasyāśubhatvam
citākeśakapāleṣu mṛtyubandhabhayapradāḥ
kaṇṭakikāṣṭhabhasmasthā kalahāyāsaduḥ khadāḥ
22.110
yātrāyāṃ kākasya śubhatvam
dhvāṅkṣaḥpārśvadvayenāpi śasto yātrānulomagaḥ
yātuḥ karṇasamo dhvāṅkṣaḥ kṣemeṇārthaprasādhakaḥ
22.111
yātrāyāṃ kākāśubhatvam
viruvaṃścāgrataḥ pakṣau dhunvandhvāṅkṣo bhayapradaḥ
pratyuraścopasarpa̍stu saṃspṛśaṃśca bhayaṅkaraḥ
22.112
gavādiceṣṭāvaśena śubhāśubhakathanam
anulome vṛṣo narddandhanyo gaurmmahiṣastathā
gamanapratiṣedhāya kharaḥ pratyurasi sthitaḥ
22.113
śivācaritaśubhāśubhakathanam
prācyudīcyoḥ śivā śastā śāntā sarvvatra śobhanā
dhūlitābhimukhī hanti svaradīptā digīśvarān
22.114
kukkuraśubhāśubhakathanam
nṛhayātapavāraṇebhaśastradhvajadehānavasutrayāñjayāya | sabhayo
sabhayo vicaranvinā nimittaṃ,
na śubhaścābhimukhe abhām̐llikhangām
22.115
śakunāpavādaḥ
dvandvarogārditāstrastāḥ kalahāmiṣakāṃkṣiṇaḥ
āpagāntaritā mattā na grāhyāḥ śakunāḥ kvacit
22.116
yugapadṛṣṭasya śubhāśubhaśakunadvayasya balābalayogaphalanirdeśaḥ
visarjjayati yadyeko ekaśca pratiṣedhati
sa virodho'śubho yāturgrāhyo vā balavattaraḥ
22.117
riktakumbhasyānukūlatvādināśubhakathanam
riktaḥ kumbho'pyanukūlaḥ śasto'mbhorthaṃ pipāsataḥ
cauryyavidyā vaṇijyārthamudyatānāṃ viśeṣataḥ
22.119
(ka)
yātrāyāmuttānaśayyādīnāṃ darśanādibhiraśubhakathanam
uttānaśayyāsanavātasarpaniṣṭhyūtadurdarśanamaithunāni
neṣṭāni śabdāśca tathaiva yāturāgacchatiṣṭhapraviśasthirādyāḥ
kṣutaphalam
sarvvataḥ kṣutamaśobhanamuktaṃ gokṣutaṃ maraṇameva karoti
kecidāhuraphalaṃ balātkṛtaṃ vṛddhapīnasitabālakṛtañcayat
22.120
aśubhaśakunaprāyaścittam
krośādūrddhamūrdhvaṃ śakunacaritaṃ niṣphalaṃ prāhureke ,
tatrāniṣṭe prathamaśakune mānayetpañca ṣaḍvā
prāṇāyāmānnṛpatiraśubhe ṣoḍaśaiva dvitīye ,
pratyāgacchetsvabhavanamato yadyaniṣṭaṃ tṛtīyam
22.122
balādiṣu dadruvicarcikādirogotpattyā aśubhaphalanirdeśaḥ
dadrupratiśyāyavicarcikādyāḥ karṇākṣirogāḥ piṭakodbhavāśca
prāyo balenetari vā nṛpe vā jānīta rājño bhayakāraṇaṃ tat
sukhodarkajayalakṣaṇāni
śubhā mṛgapatatriṇo mṛdusamīraṇāhlādakṛdgrahāḥ
sphuṭamarīcayo vigatareṇudiṅmaṇḍalam
yadanyadapi vaikṛtaṃ na vijayāvasāne,
bhavettadā sukhamakaṇṭakaṃ nṛpatiratti deśaṃ ripoḥ
22.124
asukhodarkajayalakṣaṇāni
digdāhakṣatajarajo'śmavṛṣṭipātairnirghātakṣiticalanādivai kṛtaiśca
yuddhānte mṛgaśakunaiśca dīptanādainò bhadraṃ bhavati jite'pi pārthivasya
brāhmaṇādīnāṃ dhanagrahaṇaniṣedhastyaktavāhanādīnāṃhanananiṣedhaśca
paraviṣayapurāptau sādhudevadvijasvaṃ,
kulajanavanitāścakṣmādhipo noparundhyāt
vigajaturagaśastrānārta bhītāṃśca hanyāt,
śubha tithidivasarkṣe hṛṣṭasainyoviśecca
22.124.p1
yathoktaśāstrārthakāriṇo rājñaḥ paramābhyudayakathanam
iti manujapatiryathopadeśaṃ bhagaṇavidāṃ prakaroti yo vacāṃsi
sa sakalanṛpamaṇḍalādhipatyaṃ vrajati divīva purandaro'cireṇa
Linked texts (14)
- Bṛhadyātrā — Varāhamihira, Sanskrit
- Text after D. Pingree's edition (1972) — Sanskrit
- Ṭikkanikayātrā — Varāhamihira, Sanskrit
- Adbhutasāgara — Ballālasena & Lakṣmaṇasena, Sanskrit
- Bṛhatsaṃhitā (another edition) — Sanskrit
- Sārāvalī — Kalyāṇavarman, Sanskrit
- Śuddhīdīpikā — Śrīnivāsa Mahintāpanīya, Sanskrit
- Śuddhiddīpikā — Maṇitāpanīyapaṇḍita, Sanskrit
- Yakṣeśvamedhīyayātrā — Sanskrit
- Daivajñakāmadhenu — Anavamadarśin Saṅgharāja, Sanskrit
- Muhūrtaprakāśa (Caturthīlālaśarman) — Caturthīlālaśarman, Sanskrit
- Varāhamihirasaṃhitā — Varāhamihira, Sanskrit
- Sārāvalī — Varāha, Sanskrit
- Śuddhikaumudī (Govindānanda Kavikaṅkaṇācārya) — Govindānanda Kavikaṅkaṇācārya 1510, Sanskrit