Muhurtaprakasha (Caturthilalasharman) 1

Muhūrtaprakāśa (Caturthīlālaśarman) 1

Language: Sanskrit

1.126 — 1 part

1.1

śrīgaṇeśāya namaḥ || praṇamya viśveśvaramiṣṭadevaṃ dṛṣṭvā vasiṣṭhādikṛtāśca
saṃhitāḥ | bālaprabodhāya karomi granthaṃ muhūrtakāśaṃ sugamaṃ samāsataḥ

1.2

tāvatsaṃvatsaraparijñānam | vikramādityaśākasya pañcatriṃśādhike śate
śodhite jāyate śākaścaitraśuklāditaḥ kramāt

1.3

atha prabhavādisaṃvatsarajñānam | śakendrakālaḥ pṛthagākṛti 22 ghnaḥ śaśāṅkanandābdhiyugaiḥ 4291 sametaḥ | śarābdhivarṣiṃdu 1875 hṛtaḥ salabdhaḥ ṣaṣṭacāviśiṣṭāḥ
prabhavādayo'bdāḥ

1.4

athāyanasaṃjñā | makarādiśiṣṭake'rkaṃ caivottarāyaṇam | ṣaṭsu karkāditi jñeyaṃ dakṣiṇaṃ tvayanaṃ raveḥ

1.5

atha
ṛtusaṃjñā | mīnameṣagate sūrye vasantaḥ parikīrtitaḥ | vṛṣabhe mithune grīṣmo
varṣāsiṃhe'tha karkaṭe

1.6

kanyāyāṃ ca tulāyāṃ ca śaradṛturudāhṛtaḥ
hemanto vṛścikadhanve śiśiro mṛgakumbhayoḥ

1.7

atha māsaṃjñā | māsaścaitro'tha vaiśākho jyeṣṭha āṣāḍhasaṃjñakaḥ vatastu
śrāvaṇo bhādrapadātho'śvinasaṃjñakaḥ

1.8

kārttiko mārgaśīrṣaśca pauṣo
māgho'tha phālgunaḥ | māso darśāvadhiścāṃdraḥ sauraḥ saṃkramaṇādveḥ

1.9

triṃśaddinaḥ sāvaniko nākṣatro vidhusaṃkramāt | cāṃdrastu dvividho māso darśādeḥ
paurṇamāsāṃtimaḥ

1.10

atha tithisaṃjñā || pratipacca dvitīyā ca tṛtīyā
tadananvaram | caturthī pañcamī ṣaṣṭhī saptamī cāṣṭamī tathā

1.11

navamī
daśamī caivaikādaśī dvādaśī vataḥ | trayodaśī travo jñeyā vataḥ poktā caturdaśī || pūrṇimā śuklapakṣe'ntyā kṛṣṇapakṣe tvamā smṛtā

1.12

atha tithīśāḥ | tithīśā vahnikau gaurī gaṇeśo'hirguho raviḥ

1.13

śivo durgā'ntako viśve hariḥ kāmaḥ śivaḥ śaśī | amāvāsyā titherīśāḥ
pitaraḥ saṃkīrtitāḥ

1.14

atha nandādisaṃjñā | nandābhadrājayāriktā
pūrṇāśca tithayaḥ kramāt | vāratrayaṃ samāvartya tithayaḥ pratipannukhāḥ

1.15

atha vārasaṃjñā | ādityaścandramā bhaumo budhaścātha bṛhaspatiḥ
śukraśanaiścaraśvete vāprarāḥ parikīrtitāḥ

1.16

śivo durgā guho viṣṇubrahmendraḥ kālasaṃjñakaḥ | sūryādīnāṃ kapādete svāminaḥ parikīrtitāḥ

1.17

atha śubhāśubhasaṃjñā | guruścandro budhaḥ śukraḥ śubhā vārāḥ śubhe smṛtāḥ
krūrāstu krūrakṛtyeṣu jñeyā bhaumārkasūryajāḥ

1.18

atha sthiracarasaṃjñā | sthiraḥ sūryaśvaraścandro bhaumaścogro budhaḥ samaḥ | laghurjīvo mṛduḥ
śukraḥ śanistīkṣṇaḥ samoritaḥ

1.19

atha nakṣatranāmāni | aśvinī bharaṇī caiva kṛttikā rohiṇī mṛgaḥ
ārdrā punarvasuḥ puṣyastvāśleṣā maghā tathā

1.20

pūrvāphālgunikā
vasmāduttarāphālgunī tataḥ | hastaścitrā tathā svātirviśākhā tadanantarastu

1.21

anurādhā tato jyeṣṭhā tato mūlaṃ nigadyate | pūrvāṣāḍhottarāṣāḍhā tvabhijicchravaṇastataḥ | dhaniṣṭhā śatavārākhyā pūrvābhādrapadā tataḥ
uttarābhādrapadaiva revatyetāni māni ca

1.22

atha nakṣatreśāḥ | dasro
yamo'nalo dhātā candro rudro'ditirguruḥ | bhujaṃgamaśca pitaro bhago'ryamā vidivākarau

1.23

tvaṣṭā vāyuśca śakrāgnī mitraḥ śakraśca nairṛtiḥ | jalaṃ
viśve vidhirviṣṇurvāsavo varuṇastathā

1.24

ajaikapādahirbudhnyaḥ pūṣeti
kathito budhaiḥ | aṣṭāviṃśatisaṃkhyānāṃ nakṣatrāṇāmadhīśvarāḥ

1.25

atha dhruvasthirādisaṃjñā |dhruvaṃ sthirāmiti khyātaṃ rohiṇī cottarācaryam | mṛgāśvatrā'nurādhā ca revatī mṛdu maitrakam

1.26

puṣyāśvinyabhijiddhastaṃ laghu kṣipramudāhṛtam | jyeṣṭhā''rdrā mūlamāśleṣā tīkṣṇaṃ dāruṇamucyate

1.27

śravaṇāditribhaṃ svāti punarvasu caraṃ calam | bharaṇī ca
maghā pūrvā krūramugramudāhṛtam || viśākhā kṛttikā caiva miśraṃ sādhāraṇaṃ
smṛtam

1.28

athādhaūrdhvatiryaṅmukhanakṣatrāṇi | mūlāśleṣā
maghā pūrvā viśākhā bharaṇīdvayam | adhomukhāni mānyatra karma kuryādadho
mukham

1.29

punarvasvanurādhāryaṃ jyeṣṭhā hastatrayaṃ mṛgaḥ | revatīdviyaṃ
tiryagvakraṃ tasmiṃstathā kriyāḥ

1.60

uttarā rohiṇī caiva puṣyārdrā
śravaṇatrayam | evānyūrdhvamukhānyatra karmoktaṃ tāhaśaṃ budhaiḥ

athāśvinyādibhānāṃ tārakāsaṃkhyā | rāmā 3 agni 3 ṛtu 6
bāṇā 5 agni 3 bhū 1 vedā 4 agni 3 śareraṣavaḥ 5 | netra 2 bāhu 2 śareṃ
dvi 1 dvu 1 yuga 4 vedā 4 agni 3 śaṃkarāḥ 11 | haya 2 śiva 2 rāma 3
rāmā 3 dvidha 4 śataṃ 100 bāhu 2 kṣaṇa 2 radāḥ 32 | aśvinīpramukhānāṃ
ca tārāsaṃkhyā yathākramam

1.33

32 || atha aṃdhādisaṃjñā | aṃdhākṣaścipaṭākṣaśca kāṇākṣo divyalocanaḥ | gaṇayedrohiṇopūrvaṃ nakṣatrāramantakatrāt

1.34

aṃdhe caurahataṃ dravyaṃ labhecatnāttu kekare | kāṇākṣe śravaṇaṃ
yāti divyanetre na kiṃcana

1.35

aṃdhe ca labhate śīghraṃ kāṇe caiva
dinatrayam | cipaṭe māsamekaṃ tu kuloce ca na labhyate

1.36

aṃdhe pūrvaṃ gataṃ
vastu kāṇe caiva tu dakṣiṇe | cipaṭe paścimāyāṃ tu kuloce caiva uttare

1.37

atha yoganāmāni| viṣkaṃbhaḥ
śrīvarāyuṣmān sobhāgyaḥ śobhanahratathā | atigaṇḍaḥ sukarmā ca
dhṛtiḥ śūlastathaiva ca

1.38

gaṃḍo vṛddhirdhruvaścātha vyāghāto harṣaṇastathā | vajraṃ siddhirvyatīpāto varīyān
parighaḥ śivaḥ

1.39

siddhiḥ sādhyaḥ śubhaḥ śuklo brahmā caindro'tha vaidhṛtiḥ
yogānāṃ jñeyameteṣāṃ svanāmasadṛśaṃ phalam

1.40

atha karaṇanāmāni
tithiṃ ca dviguṇīkṛtya ekahīnaṃ ca kārayet | saptabhiśca haredbhāgaṃ śeṣaṃ karaṇasucyate

1.41

vavaśca bālavaścaiva kaulavastaitilastathā | garaśca vaṇijo
viṣṭiḥ saptaivāni carāṇi ca

1.42

kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ śakuniḥ paścime dale
catuṣpādaśca nāgaśca amāvāsyādaladvaye

1.43

śuklapratipadāyāstu kiṃstughnaḥ
prathame dale | śuklapratipadaṃte ca vavākhyaḥ karaṇo bhavet

1.44

sthirāṇyetāni
catvāri karaṇāni jagurbudhāḥ | ekādaśaiva jñeyāni carasthiravibhāgataḥ

1.45

atha bhadrā | daśamyāṃ ca tṛtīyāyāṃ kṛṣṇapakṣe pare dale | saptamyāṃ ca
caturdaśyāṃ viṣṭiḥ pūrvadale smṛtā

1.46

ekādaśyāṃ caturthyāṃ ca śuklapakṣe
pare dale | aṣṭamyāṃ pūrṇimāyāṃ ca bhadrā pūrvadale smṛtā

1.47

atha
bhadrāvāsastatphalaṃ ca | meṣavṛṣālige candre bhadrā svarlokacāriṇī
kanyādvaye dhanuryugme candre bhadrā rasātale

1.48

kumbhe mīne tathā karke
siṃhe candre bhuvi sthitā bhūrlokasthā sadā tajjñā svargapātālagā śubhā

1.49

atha bhadrāyāḥ aṃgavibhāgastatphalaṃ ca | mukhe pañca 5 gale tvekā 1
vakṣasyaikādaśa 11 smṛtāḥ | nābhau catasraḥ 4 ṣaṭ 6 kaṭyāṃ tisraḥ 3
pucchātryanāḍikāḥ

1.50

kāryahānirmukhe mṛtyurgale vakṣasi niḥsvatā
kaṭau ca anunnattā nābhau cyutiḥ pucche dhruvo jayaḥ

1.51

jñeyaṃ karmaphalaṃ
viṣṭiridamagastudbhavam | kāryaṃ tvāvaśyake viṣṭermukhamātraṃ parityajet

1.52

atha bhadrāpuccham | caturthyāāṣṭame yāme ṣaṣṭhe cāṣṭamīdine | ekādaśyāstathā ṣaṣṭhe pūrṇimāyāstṛtīyake

1.53

saptame syāttṛtīyāyāḥ
saptamyāstu dvitīyake | daśamyāḥ paṃcame yāme caturdaśyāścaturthake | pāṃte
ghaṭātrapaṃ puccha śubhakārye śubhāvaham

1.54

atha bhadrāsvarūpam
purā devāsure yuddhe śaṃbhukāyādvinirgatā | daityaghnī rākṣasaghnī ca viṣṭirbhagulinī tripāt

1.55

siṃhagrīvā śavārūḍhā lambahastā kṛśodarī
aparaiḥ śravaṇaprāṃte sā niyuktā śivājñayā

1.56

mahogrā vikarālāsyā
pṛthudaṃṣṭrā bhayānakā | kāryaghnī bhuvamāyāti vahnijvālāsamākulā

1.57

atha bhadrāparihāraḥ| titheḥ pūrvārddhajā rātrau dine bhadrā parārddhajā
bhadrādoṣo na tatra syātkāryaṃtvāvaśyake sati

1.58

śukle tu vṛścikī
bhadrā kṛṣṇapakṣe bhujaṃgamā | sā divā sarpiṇī rātrau vṛścikī cāpare jagaḥ
mukhaṃ tyājyaṃ tu sarpiṇyā vṛścikayāḥ pucchameva ca

1.59

atha
bhadrākṛtyam | vadhabandhaviṣāgnyastracchedanoccāṭanādi yat || turaṃgavahiṣṭrādikarma viṣṭacāṃ tu sidhyati

1.60-2

na kuryānmaṃgalaṃ viṣṭacāṃ
jīvivārthī kadācana || kurvannajñasvadā kṣipraṃ vatsvarvaṃ nāśatāṃ vrajet

1.61

atha divārātrau paṃcadaśa muhūrttāḥ | divā muhūrttā rudrāhi
mitrāḥ pitṛvasūdakam || viśve vidhātṛbaleṃdrā iṃdrāgnyahuratoyapāḥ

1.62

aryamā bhāgasaṃjñaśca vijñeyā daśa paṃca ca || ahnaḥ paṃcadaśo bhāgo muhūrtto'tha
tathā niśi

1.63

īśājapādahirbudhnyasūṣāśivayamavahnayaḥ | dhātṛcaṃdrādivojyārūya viṣvavarkatvaṣṭṛvāyavaḥ

1.64

athaiṣāṃ prayojanam | yasminnṛkṣe hi yatkarma kathitaṃ nikhilaṃ ca
yat | taddaivatye tanmuhūrtte kāryyaṃ yātrādikaṃ sadā

1.65

dinamadhye'bhijitsaṃjñe doṣamadhyepu satsvapi | sarvaṃ kuryācchubhaṃ karma yāmyadiggamanaṃ
vinā

1.66

atha ravyādivāreśu tyājyamuhūrttāḥ | aryyamā bhānumadvāre candre'hni vidhirakṣasau | pitryāgnī kujavāre tu candraputre tathā'bhijit

1.67

pitryabrāhmau bhṛgorvāre rakṣassāpau gurordine | raudrasāpau
śanerahni tyājyāścaite muhūrttakāḥ

1.68

atha paurāṇikamuhūrttāḥ
paurāṇikā raudraśvaitrasitamaitrabhavākṣaṇāḥ | sāvitravairājikākhyau gandharvaścāṣṭamo'bhijit

1.69

rauhiṇo balasaṃjñaśca vijayo nairṛtastathā | indro
jaleśvaraḥ paṃcadaśamo bhagasaṃjñakaḥ | aṣṭamo yo'bhijitsaṃjñaḥ sa eva kutupaḥ
smṛtaḥ

1.70

raudragandharvayakṣe śāścāruṇo māruto'nalaḥ | rakṣo dhātā
tathā saumyaḥ padmajo vākpatiḥ smṛtaḥ | pūṣā harirvāyunirṛnmuhūrttā rātrisaṃjñitāḥ

1.71

sitavairājavijayamaitrāṇi citrasaṃjñakāḥ | abhijitkulayugkārute sarvakāryeṣu siddhidāḥ

1.72

atha ānandādiyogāḥ
ānandaḥ kāladaṇḍaśca dhūmrākṣo'tha prajāpatiḥ
saumyo dhvāṃkṣo dhvajaścaiva śrīvatso vajramudgarau

1.73

chatraṃ mitraṃ mānasaṃ ca padmāravyo lumbakastathā
utpātamṛtyukāṇaśca siddhiścātha śubho'mṛtiḥ

1.74

musalo gadamātaṃgau rākṣasaśca caraḥ sthiraḥ
pravarddhamānā vijñeyā aṣṭāviṃśatirityasau
phale svanāmasadṛśā yogā daivajñabhāṣitāḥ

1.75

athānandādisaṃjñā
aśvinī ravivāre ca yogo hyānandasaṃjñakaḥ

1.76

mṛgaśīrṣaṃ śītaraśmāvāśleṣā kṣitinandane
budhe hasto'nurādhā ca devarājapurohite

1.77

bhārgave cottarāṣāḍhā śanau śatabhiṣā yadi
vadā''nandādayogaḥ syātkāladaṇḍādayaḥ kramāt

1.78

athāmṛtasiddhiyogaḥ | hastaḥ sūrye mṛgaḥ some vāre bhaume tathā'śvinī | budhe maitraṃ gurau puṣyo
revatī bhṛgunandane

1.79

rohiṇī śaryaputre ca dhruvasiddhipradāyakaḥ | amṛtasiddhiśca yogaḥ proktaḥ purātanaiḥ

1.80

atha utpātamṛtyukāṇasiddhiyogāḥ | viśākhādicatuṣke ca sūryavārakrameṇa ca | utpātamṛtyukāṇāṃśca siddhiścātha śubho bhavet

1.81

atha krakacayogaḥ | tithyekena samāyukto vārāṃ
ko yadi jāyate | trayodaśāṃkaḥ krakaco yogo nindastadā śubhe

1.82

atha yamaghaṃṭāḥ | maghā sūrye viśākhendau bhaume cārdrānalo gurau | budhe
mūla vaidhṛtiḥ śukre yamaghaṭaḥ śanau karaḥ

1.83

atha mṛtyuyogaḥ | nandā
sūrye maṃgale ca bhadrā bhārgavacandrayoḥ | budhe jayā gurau riktā śanau pūrṇā ca
mṛtyudā

1.84

atha siddhiyogaḥ | bhoktā ca bhārgave nandā bhadrā saumye
prakīrtitā || jayā bhaume śanau riktā gurau pūrṇā ca siddhidā

1.85

atha saṃvarttakayogaḥ | saptamyāṃ ca ravervāro budhasya pratipaddine | saṃvarttākhyastadā yogo vārjitavyaḥ sadā budhaiḥ

1.86

atha rāśisaṃjñā | saptaviṃśatibhānāṃ ca navabhirnavabhiḥ padaiḥ | aśvinībharaṇīmukhānāṃ ca meṣādyā rāśayaḥ smṛtāḥ

1.87

meṣo 1
vṛṣo'ttha 2 mithunaṃ 3 karkaḥ 4 siṃhaśca 5 kanyakā 6| tulā 7
vṛścika 8 cāpau 9 ca makaraḥ 10 kumbha 11 mīnakau 12|| rāśayastu
kramādete puṃstriyau krūrasaumyakau| jñeyaścaraḥ sthiraścaiva dvisvabhāvaḥ kaphātpunaḥ

1.88

atha nakṣatrāṇāṃ pratyekaṃ rāśerbhogaḥ| aśvinī bharaṇī kṛttikāpādaṃ
meṣaḥ 1| kṛttikā trayaḥ pādā rohiṇī mṛgaśiro'rddhaṃ vṛṣabhaḥ 2| mṛgaśirottarārdhapunarvasurmutrayo mithunaḥ 3| punarvastyaṃtyapādapuṣyāśleṣāṃtaṃ karkaṭakaḥ 4
maghā pūrvā uttarāpādaḥsiṃhaḥ 5|uttarātrayaḥ pādāḥ hastacitrārddhaṃ kanyā 6| citrottarārddhaṃ svātī viśākhātrayastulā 7| viśākhāṃtyapādānurādhājyeṣṭhāṃtaṃ vṛścikaḥ
8| mūlapūrvāṣāḍhottarāṣāḍhāpādaṃ dhanuḥ 9| uttarāṣāḍhātrayaḥ pādāḥ śravaṇadhaniṣṭhārddhaṃ
makaraḥ 10| dhaniṣṭhottarārddhaṃ śatatārakāpūrvābhādrapadātrayaḥ kuṃbhaḥ 11| pūrvābhādrapadāṃtyapada uttarābhādrapadā revatyaṃtaṃ mīnaḥ 12|| athā'vakahaḍādicakrānusāreṇa nakṣatracaraṇānāṃ varṇāḥ| cūcecolā'śvinī proktā līlūlelobharajyatha | āīūe kṛttikā syādobābīvū tu rohiṇī

1.89

bebo
kākī mṛgaśiraḥ kūghaṅca tathārdrakā | kekohāhī punarvasu hūhehoḍā tu
puṣyamam

1.90

ḍīḍūḍeḍo tu āśleṣā māmīmūme maghā smṛvā | moṭāṭīṭū pūrvā phalgu ṭeṭopāpyuttara tathā

1.91

pūṣaṇāṭhā hastavārā veporārī tu citrakā | rūrerotā smṛvā svātī vītūteto viśākhikā

1.92

nānīnūne'nurādharkṣe jyeṣṭhā noyāyiyūḥ smṛtā | yeyobhābhī mūlavārā
pūrvāṣāḍhā bhudhāphaḍhā

1.93

yebhojājyuttarāṣāḍhā jūjejokhā'bhijidveta
khīkhūkhekho śravaṇa ya gāgīgūge dhaniṣṭhikā

1.94

gosāsīsū śatabhiṣaksesodādī tu pūrvabhāk | dūthajhañjottarā bhādrā dedocācī tu revatī

1.95

atha nāmato rāśijñānam | cūcecolālīlūleloā meṣaḥ 1, īūe
ovāvīvūvevo vṛṣaḥ 2, kākīkūghaṅchakekohā mithunaḥ 3, hīhūhehoḍāḍī
ḍūḍeḍo karkaḥ 4, māmīmūmemoṭāṭīṭūṭe siṃhaḥ 5, ṭopāpīpūṣaṇāṭhāpepo kanyā 6
rārīrūrerotātītūte tulā 7, vonānīnūnenoyāyīyū vṛścikaḥ 8, veyobhābhībhūdhāphaḍhāye dhanuḥ 9, bhojājījūjejokhākhīkhūkhekhogāgī makaraḥ 10,
gūgegosāsīsūsesodā kumbhaḥ 11, dīdūthajhañadedocācī mīnaḥ 12 iti
dvādaśa rāśayaḥ || atha rāśyadhipatayaḥ | meṣavṛścikayorbhaumaḥ śukro
vṛṣatulāprabhuḥ | budhaḥ kanyāmithunayoḥ patiḥ karkasya candramāḥ

Linked texts (28)

Nāradapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
Nāradasaṃhitā — Nārada, Sanskrit
Muhūrtacintāmaṇi — Rāma Daivajña 1600, Sanskrit
Mṛtyuñjayakalpa — Śaunaka, Sanskrit
Mṛtyuñjayakalpa — Sanskrit
Muhūrtagaṇapati (Rāvala Gaṇapati Daivajña) — Rāvala Gaṇapati Daivajña, Sanskrit
Muhūrtagaṇapati — Gaṇapatirāvala 1661, Sanskrit
Bṛhajjyotiṣsāra — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
Sarvasaṅgraha (Dinanātha) — Dinanātha, Sanskrit
Saṅgrahaśiromaṇi — Sarayūprasāda, Sanskrit
Nāradopapurāṇa — Sanskrit
Jyotiṣatattvaprakāśa — Lakṣmīkānta Kanyāla Jyotiṣācārya, Sanskrit
Janmapatrīpaddhati (Mānasāgara) — Mānasāgara, Sanskrit
Mānasāgarīpaddhati — Mānasiṃha, Sanskrit
Jyotiṣasāra (Kṛpārāma Miśra) — Kṛpārāma Miśra, Sanskrit
Jyotishasāra — Śukadeva, Sanskrit
Jyotissāra (Śukadeva) — Śukadeva, Sanskrit
Śiśubodha (Kalādhara) — Kalādhara 1819, Sanskrit
Jyotirnibandha — Śivarāja, Sanskrit
Jyotiḥsāra — Raghunātha Paṇḍita, Sanskrit
Jyotiḥsāra (Kīrtikāra) — Kīrtikāra, Sanskrit
Jyotiḥsāra (Tarkavācaspati Bhaṭṭācārya) — Tarkavācaspati Bhaṭṭācārya, Sanskrit
Jyotiḥsāra (Maheśa Pañcānana) — Maheśa Pañcānana, Sanskrit
Jyotiḥsāra (Bhojarāja) — Bhojarāja, Sanskrit
Jyotiṣasārasaṅgraha (Nārāyaṇa) — Nārāyaṇa, Sanskrit
Jyotiḥsāra (Dharmakhāna) — Dharmakhāna, Sanskrit
Jyotiḥsāra (Rāmasatya) — Rāmasatya, Sanskrit
Laghusaṅgraha (Giridhara Paṇḍita) — Giridhara Paṇḍita, Sanskrit

Muhurtaprakasha (Caturthilalasharman) 1

Contents

Linked texts (28)