Shuddhiddipika 1
Śuddhiddīpikā 1
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.53 — 1 part
1.2
tṛṣṇātaraṃgadustarasaṃsārāmbhoghilaṃghane taraṇiḥ
udayavasudhādharāruṇamukuṭamaṇiḥ pātu vastaraṇitaḥ
1.2-2
astaṃ gatavati mihire'timalinadoṣākule ca govibhave| udvāhādiṣu śuddhigrahaṇārthaṃ dīpikā kriyate
1.3
viphalānyanyaśāstrāṇi vivādasteṣu kevalam
saphalaṃ jyotiṣaṃ śāstraṃ candrārkau yatra sākṣiṇau
1.4
muhūrttatithinakṣatramṛtavaścāyanāni ca | sarvāṇi
vyākulāni syurna syāt sāṃvatsaro yadi
1.5
sūryādyutpattiḥ
tamastomāvṛte viśve jagadetaccarācaram
rāśigrahoḍusaṃghātaṃ sṛjansūryo'bhavattadā
1.6
kālanarotpattiḥ
tataḥ prabhṛti jantūnāṃ sadasatkarmasūcakaḥ
horākhyo varttate kālo hyahorātre'tra lopataḥ
1.7
ajādirāśibhiḥ kālanarasyāṃgavibhāgaḥ
śīrṣamukhabāhuhṛdayodarāṇi kaṭibastiguhyasaṃjñakāni
ūrū jānukajaṃghe caraṇāviti rāśayo'jādyāḥ
1.8
rāśikathanam
meṣavṛṣamithunakarkaṭasiṃhāḥ kanyā tulātha vṛścikabham | dhanuratha makaraḥ kumbho mīna iti ca rāśayaḥ
kathitāḥ
1.9
rāśisrūpakathanam
saptaviṃśatirbhairjyotiścakraṃ stimitavāyugam
tadarkauṃśo bhavedrāśirnavarkṣacaraṇāṅkitaḥ
1.10
nakṣatrarāśivibhāgaḥ
aśvinīmaghamūlādau meṣasiṃhahayādayaḥ
viṣamarkṣāṇi varttante pādavṛddhyā yathottaram
1.11
rāśināmadhiṣṇyāddevatākathanam
matsyau ghaṭī nṛmithunaṃ sagadaṃ savīṇaṃ cāpī naro'
śvajaghano makaro mṛgāsyaḥ | taulī saśasyadahanā
plavagā ca kanyā śeṣāḥ svanāmasadṛśāḥ khacarāśca
sarve
1.12
dvipadacatuṣpadarāśikathanam
mithunatulāghaṭakanyā dvipadākhyāścāpapūrvabhāgāśca
mṛgadhanurādyantā dviṣājāsiṃhāścatuścaraṇāḥ
1.14
kīṭasarīsṛparāśikathanam
karkaṭavṛścikamīnā makarāntyārddhaśca kīṭasaṃjñāḥ
syuḥ| vṛścikarāśirmunibhiḥ sarīsṛpatvena nirdiṣṭaḥ 13
grāmyāraṇyarāśikathanam
grāmyā mithunatulāstrīcāpālighaṭā niśāsu vṛṣameṣau
makarādimārḍdhaṃsiṃhau vanyau divase'javṝṣabhau
1.15
jalajarāśinirṇayaḥ
jalajau karkaṭamīnau makarāntāddhaivaśivamate kumbhaḥ
rāśisrarūpametanmārkaṇḍeyādibhiḥ kathitam
1.16
meṣādirāśīnāṃ varṇakathanam
aruṇapītaharitapāṭalapāṇḍuvicitrāḥ sitetarapiśaṃgau | piṃgalakaburababhrukamalinā rucayo yathāsaṃkhyam
1.17
rāśīnāṃ krūrasaumyādivivekaḥ
krūro'tha saumyaḥ puruṣo'ṅganā ca ojo'tha yugmaṃ
viṣamaḥ samaśca | carasthiradvyātmakanāmadheyā meṣādayo'mī kramaśaḥ pradiṣṭāḥ
1.18
sāmānyato rāśisaṃjñā
rāśināmāni ca kṣetraṃ bhamṛkṣaṃ gṛhanāma ca | meṣādīnāñca paryāyaṃ lokādeva vicintayet
1.19
meṣādīnāṃ viśeṣasaṃjñākathanam
kriyatāvurijitumakulīraleya pātheyayūkakaupyākhyāḥ
taukṣika ākokero hṛdrogaścāntyamaśvettham
1.20
veśisthānādikathanaṃ-lagnahorākathanañca
veśiḥ sūryāddvitīyarkṣaṃ svāmidiksaṃjñitaḥ plavaḥ
rāśīnāmudayo lagnaṃ horā rāśyarddhalagnayoḥ
1.21
rāśyadhipakathanam
kujaśukrabudhendvarkasaumyaśukrāvanībhuvām
jīvārkibhānujejyānāṃ kṣetrāṇi syurajādayaḥ
1.22
ravyāderuccanīcakathanam
sūryādyuccānkriyavṛṣamṛgastrīkulīrāntyayūke digvahnīndradvayatithiśarān saptaviṃśāṃśca viṃśān | aṃśānetān vadati yavanaścāntyatuṃgān sutuṃgān tānevāṃśānmadanabhavaneṣvāha nīcān sunīcān
1.23
mūlatrikoṇakathanam
siṃhavṛṣājapramadākārmukabhṛttaulikumbhadharāḥ
sūryādīnāṃ mūlatrikoṇabhavanānyanukramaśaḥ
1.24
mūlatrikoṇāṃśakathanam
ravibhaumajīvabhārgavaśanaiścarāṇāṃ trikoṇabhāgāḥ syuḥ
nakharavidikatithinakharāṅgendordvigmāṃṃśakāḥ sūkṣāt
1.25
navāṃśavargottamakathanam
carāṇāṃ satrikoṇānāṃ taccarādyā navāṃśakāḥ | rāśīnāṃ svanavāṃśo yaḥ sa vargottamasaṃjñakaḥ
1.26
carāṇāṃ prathamo'śaśca sthirāṇāṃ paṃcamastathā | dvayātmakānāṃ tathā cāntyaḥ sa vargottamasaṃjñakaḥ
1.27
horādvādaśāṃśadreṣkāṇavyavasthā
hore viṣame'rkendvoḥ samarāśau candrasūryyayoḥ kramaśaḥ | svagṛhāddvādaśabhāgā dreṣkāṇāḥ prathamapaṃcanavapānām
1.28
jaladahanamiśradreṣkāṇavyavasthā
sadasadgrahadreṣkāṇā jaladahanākhyāḥ prakīrttitāḥ
kramaśaḥ | pāpayutāḥ salilākhyā miśrā dahanāśca
saumyayutāḥ
1.29
saumyarūpadreṣkāṇavyavasthā
nṛyugmamīnayorādyau madhyau karkaṭacāpayoḥ | kanyāntaḥ
saumyarūpākhyā dreṣkāṇāḥ pañca kīrttitāḥ
1.30
phalapuṣpayutaratnabhāṇḍānvitadreṣkāṇavyavasthā
dreṣkāṇaḥ karkaṭādyastu phalapuṣpayutaḥ smṛtaḥ | ratnabhāṇḍānvitau jñeyau dhanurmatsyatulādimau
1.31
raudradreṣkāṇavyavasthā
raudrameṣamṛgālīnāṃ madhyāntāḥ kumbhajāstrayaḥ | nṛyukkarkatulāntimau mīnamadhyaḥ siṃhādyamadhyamau
1.32
udyatāstradreṣkāṇavyavasthā
udyatāstrānnṛyuṅmeṣamṛgakumbhajhaṣāstrayaḥ | cāpādyantau tulāntyaśca madhyau siṃhādināmakau
1.33
sarpanigaḍadreṣkāṇavyavasthā
mīnakarkaṭayorantyau vṛścikasyādyamadhyamau
sarpāścatvāra evaite dreṣkāṇā nigaḍāśca te
1.35
vyāḍadreṣkāṇavyavasthā
vyāḍāḥ kumbhālimadhyādyāḥ karkimīnāntyasambhavau
siṃhādyantyau mṛgāntyaśca tulāmadhyāntasambhavau 34
pāśadhāripakṣidreṣkāṇavyavasthā
vṛṣādyamakarādyantā dreṣkāṇāḥ pāśadhāriṇaḥ | tulāmadhyāntasiṃhādyāḥ kumbhādyāḥ pakṣiṇaḥ smṛtāḥ
1.36
triṃśāṃśavivekaḥ
kujayamajīvajñasitāḥ pañcendriyavasumunīndriyāśānām
viṣame sameṣu tatkramatāstriṃśāṃśapāḥ kalpyāḥ
1.37
ṣaḍvargavivekaḥ
kṣetraṃ horātha dveṣkāṇo navāṃśo dvādaśāṃśakaḥ | triṃśāṃśakaśca vargo'yaṃ tryādyairyo yasya tasya saḥ
1.38
rāśīnāṃ digvivekaḥ
prāgādikakubhāṃ nāthā yathāsaṃkhyaṃ pradakṣiṇam
meṣādyā rāśayo jñeyāstrirāvṛttipariśramāt
1.39
pṛṣṭhodayādivivekaḥ
gojāśvikarkimithunāḥ samṛgā niśākhyāḥ pṛṣṭhodayā vimithunāḥ kathitāsta eva | śīrṣodayā
dinabalāśca bhavanti śeṣā lagnaṃ sametyubhayataḥ pṛthuromayugmam
1.40
patyādiyogādinā rāśibalābalam
patitaṃ priyabudhasaumyoccasthairyutavīkṣito balī
rāśiḥ | svalpabalo'nyairmmiśrairmmadhye sarvvāyutekṣitastvabalaḥ
1.41
kendrādisthānabalam
kendrasthān pravalān rāśīn madhyān panapharāśritān | āpoklimagatān gārgiḥ sarvvān hīnabalān
vadet
1.42
rāśīnāṃ digbalam
narāstu balino lagne caturthe jalarāśayaḥ
saptame vṛścikaścaiva daśame paśavastathā
1.43
rāśīnāṃ kālabalam
dinabhāge manuṣyāstu niśāyāstu catuṣpadāḥ
sandhyādvaye'vaśeṣāstu balinaḥ parikīrttitāḥ
1.44
aṃśabalābalavivekaḥ
yastu yasyāṃśapo rāśestadvalādaṃśako balī | abalastasya daurbalye madhyame madhyamaḥ smṛtaḥ
1.45
rāśīnāṃ vaśyāvaśyakathanam
dvipadavaśagāḥ sarvve siṃhaṃ vihāya catuṣpadāḥ salilanilayā bhakṣyā vaśyāḥ sarīsṛpajātayaḥ | mṛgapapativaśe tiṣṭhantyete sarīsṛparāśayo hyakathitagraheṣve
vaṃ jñeyaṃ janavyavahārataḥ
1.46
rāśyudayakathanam
rāmo'gavedairjaladhistu maitrairbāṇo rasaiḥ paṃcakhasāṃgaraiśca | bāṇaḥ kuvedairviṣayo'ṅgayugmaiḥ kramotkramānmeṣatulādimānam
1.47
bhāvavivekaḥ
sāmarthyaṃ tanu kalpyate samudaye vittaṃ kuṭumbaṃ tato'vikrāntiṃ sahajaṃ tṛtīyabhavane yodhaṃ ca saṃcintayet
baṃdhuṃ bāhyasukhālayānyapi tato dhīmantraputrāṃstataḥ
ṣaṣṭhe'tha kṣatavidviṣau madagṛhe kāmaṃ striyaṃ vartma ca
1.49
randhrāyurmṛtayo'ṣṭame gurutapobhāgyāni cittaṃ tato
mānājñāspadakarmaṇāṃ daśamabhe kuryāttataścintanam
prāptyāyāvatha cintayedbhavagṛhe riḥphe tu mantrivyayau
saumyasvāmiyutekṣaṇairupacayaścaiṣāṃ kṣatiścānyathā 48
arātyādibhāvāpavādaḥ
arātivraṇayoḥ ṣaṣṭhe cāṣṭame mṛtyurandhrayoḥ
vyayasya dvādaśasthāne vaiparītyena cintanam
1.50
upacayavivekaḥ
athopacayasaṃjñā syāttrilābhariprukarmaṇām
na cedbhavanti te dṛṣṭāḥ pāpasvasvāmiśatrubhiḥ
1.51
kendrādivivekaḥ
kendraṃcatuṣṭayaṃ kaṇṭakañca lagnāstadaśacaturthānāṃ saṃjñā
parataḥ panapharamāpoklimasaṃjñitañca tatparataḥ
1.52
trikoṇādivivekaḥ
pañcamaṃ navamañcaiva trikoṇaṃ samudāhṛtam
caturthamaṣṭamañcaiva caturasraṃ vidurbudhāḥ
1.53
lagnāddaśamādisthānanāmāni
khaṃ meṣūraṇamāspade madanabhe yāmitramastadyune dyūtañcātha suhṛdgṛhe tu hibukaṃ pātālamambho'pi ca | duścikyaṃ sahaje vadanti munayo riktaṃ tathā dvādaśe ṣaṭkoṇaṃ ripumandire navamabhe tryādyaṃ trikoṇaṃ punaḥ
1.53.p1
iti rāśinirṇayonāma prathamo'dhyāyaḥ || 1
Linked texts (15)
- Sārāvalī — Kalyāṇavarman, Sanskrit
- Bṛhajjātaka (another edition) — Sanskrit
- Laghujātaka — Varāhamihira, Sanskrit
- Śuddhīdīpikā — Śrīnivāsa Mahintāpanīya, Sanskrit
- Śuddhiddīpikā — Śrīnivāsa, Sanskrit
- Horāratna — Balabhadra 1629, Sanskrit
- Jātakasāradīpa — Nṛsiṃha, Sanskrit
- Sārāvalī — Varāha, Sanskrit
- Jātakādeśamārga — Putumana Somayājin, Sanskrit
- Jyotirnibandha — Śivarāja, Sanskrit
- Jyotiṣatattvaprakāśa — Lakṣmīkānta Kanyāla Jyotiṣācārya, Sanskrit
- Janmapatrīpaddhati (Mānasāgara) — Mānasāgara, Sanskrit
- Mānasāgarīpaddhati — Mānasiṃha, Sanskrit
- Varāhamihirasaṃhitā — Varāhamihira, Sanskrit
- Mihirajātaka — Mihira, Sanskrit